در خصوص سوء استفاده از سفید امضاء در چک

در خصوص سوء استفاده از سفید امضاء در چک خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 22 آبان 1398 در استان اردبیل برگزار شد، موضوع مورد بررسی سوء استفاده از سفید امضا در چک بود. پرسش اصلی این بود که آیا شکایت شخص ج (ظهرنویس چک) علیه شخص ب (دارنده چک) پس از صدور قرار منع تعقیب به دلیل عدم احراز بزه، مشمول اعتبار امر مختومه می‌شود یا خیر. نظر اکثریت هیات عالی بر این است که ب. ت. ب. اینکه بزه انتسابی به شخص ب از جمله جرایم غیرقابل گذشت است و تعقیب آن بر اساس ماده 11 قانون آیین دادرسی کیفری بر عهده دادستان می‌باشد، اعتبار امر مختومه در این مورد حاکم نیست. همچنین، طبق ماده 278 همان قانون، در صورت صدور قرار منع تعقیب به دلیل فقدان دلیل کافی، نمی‌توان متهم را مجدداً تعقیب کرد، مگر در صورت ارائه دلیل جدید. بنابراین، باید قرار موقوفی تعقیب به دلیل اعتبار امر مختومه صادر گردد. نظر اقلیت نیز این است که ب. ت. ب. مفقود بودن شرط وحدت اصحاب پرونده، موضوع مشمول اعتبار امر مختومه نمی‌شود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1398/08/22 برگزار شده توسط: استان اردبیل/ شهر اردبیل موضوع در خصوص سوء استفاده از سفید امضاء در چک پرسش شخص الف به عنوان صادر کننده یک فقره چک شکایتی تحت عنوان سوء استفاده از سفید امضاء علیه شخص ب (دارنده) مطرح می‌سازد و بازپرس بعد از انجام تحقیقات کامل به جهت عدم احراز وقوع بزه ناشی از فقدان ادله اثباتی قرار منع تعقیب صادر می‌نماید. متعاقباً شخص ج که ظهر نویس چک مذکور بوده (به عنوان ضامن) در همان موضوع و عنوان شکایت دیگری علیه شخص ب مطرح می‌سازد. حال ب. ت. ب. اینکه یک نوبت به موضوع رسیدگی شده است و قرار ماهوی صادر گردیده است آیا موضوع مشمول اعتبار امر مختومه است یا خیر ؟ نظر هیئت عالی نظریه اداره کل حقوقی قوه قضائیه 904/96/7 مورخ 25/4/96 به شرح زیر مورد تایید اکثریت اعضاء هیات عالی است: در فرض سوال که به مناسبت تعدد شکات خصوصی در موضوع واحد، پرونده های متعددی تشکیل شده است صدور حکم برائت یا قرار منع تعقیب قبلی در خصوص شکایت برخی شکات، موجب حاکمیت اعتبار امر مختومه نسبت به شکایت شکات بعدی که متعاقب صدور حکم برائت یا قرار منع تعقیب شکایت کرده اند، نمی گردد. نظر اکثریت ب. ت. ب. اینکه بزه انتسابی به شخص ب از جمله جرایم غیر قابل گذشت م. ب. و تعقیب چنین جرایمی وفق ماده 11 قانون آئین دادرسی کیفری بر عهده دادستان است و نفس اتهام و تعقیب متهم در بحث حاکمیت اعتبار امر مختومه ملاک م. ب. و شاکی خصوصیتی ندارد و علاوه بر این وفق ماده 278 قانون مرقوم اگر به علت فقدان یا عدم کفایت دلیل قرار منع تعقیب صادر شود ب. غ. از موردی که دلیل جدید ارائه می‌گردد نمی توان متهم را مجدداً تعقیب کرد و با وجود صراحت و اطلاق ماده مذکور صرف اعلام شکایت از سوی فرد دیگری نمی تواند موجبی برای تعقیب مجدد متهم محسوب شود از این رو در قضیه اعلامی باید قرار موقوفی تعقیب به جهت شمول اعتبار امر مختومه صادر گردد. نظر اقلیت ب. ت. ب. اینکه شرط وحدت اصحاب پرونده در سوال مطروحه مفقود است لذا موضوع مشمول اعتبار امر مختومه نمی‌شود.