دعوای متقابل

دعوای متقابل صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/12/16 برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر خواف موضوع دعوای متقابل پرسش اگر زوجه درخواست مهریه و درخواست اعسار از هزینه دادرسی (هر دو) را مطرح کند آیا در جلسه اول می‌توان نسبت به هر دو موضوع رسیدگی کرد؟ و در صورتی که زوج در مقابل ایفاء دین خانه خریده و به نام همسر خود سند آن را منتقل کرده است حال زوج دعوای متقابل می‌تواند مطرح کند و در صورتی که می‌تواند دعوای متقابل مطرح کند باید تحت چه عنوانی باشد؟ نظر هیات عالی پاسخ پرسش اول منفی و پاسخ پرسش دوم مثبت است و پرسش سوم مصداقی و نیاز به مراجعه به پرونده دارد. پاسخ تفصیلی پرسش اول: به طور کلی تا قبل از رسیدگی به دعوای اعسار و صدور حکم قطعی نسبت به آن، نمی‌توان به دعوای اصلی رسیدگی کرد و دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مطالبه مهریه در این باره خصوصیتی ندارد، مگر اینکه دادگاه به استناد ماده 5 قانون حمایت خانواده راساً زوجه را از پرداخت هزینه دادرسی معاف و پرونده را نه در وقت رسیدگی برای دعوای اعسار، بلکه در وقت رسیدگی برای رسیدگی به اصل دعوای مطالبه مهریه قرار داده باشد. پاسخ تفصیلی به پرسش دوم: درست است که قانونگذار دعاویی مثل تهاتر، صلح، نسخ و رد خواسته را تحت صرف عنوان دفاع در پرونده اصلی قابل شنیدن و رسیدگی دانسته ولی طرح چنین دعاویی در قالب دادخواست تقابل برای دریافت حکم علیحده نسبت به آنها، مانعی ندارد. پاسخ تفصیلی پرسش سوم: در پاسخ به این پرسش باید به پرونده مراجعه و توضیحات طرفین را اخذ کرد. آیا زوج هزینه مالی خرید خانه به نام زوجه را پرداخت کرده است؟ یا اینکه آن خانه را به زوجه هبه کرده است؟ یا با توافق یکدیگر، زوج بابت تمام یا بخشی از مهریه، آن خانه را به نام زوجه خریده است؟ ب. ت. ب. فروض مختلف، پاسخ‌های متفاوتی به پرسش سوم می‌توان داد. نظر اکثریت در خصوص سوال اول: به هر دو موضوع زوجه رسیدگی می‌شود و ابتدا باید دعوای اعسار را رسیدگی کرد و سپس دعوای مطالبه مهریه را رسیدگی کرد. در خصوص سوال دوم: زوج می‌تواند دعوای متقابل مطرح کند طبق ماده 3 و 18 و 142 ق. آ.د.م شوهر می‌تواند با استفاده از این موضوع ابراء دین کند و در واقع دفاع م. ب. و نیاز به دادخواست نمی‌باشد چون اذن در شیء اذن در لوازم آن م. ب. لذا نیازی به دعوای متقابل ندارد. نظر اقلیت زوج می‌تواند دعوای متقابل مطرح کند و نیاز به دادخواست دارد و زوج باید دادخواست مطرح کند تا بتواند خواسته خود را اثبات کند.