رسیدگی به دعاوی مربوط به ماترک غیرمنقول

بدیهی است که ماترک غیرمنقول متوفی بین وراث مشاع است و مالکیت مشاعی وراث بر ملک مذکور مستقر شده است. از این رو هرگاه وراث توافق داشته باشند می‌توانند به تراضی، ترکه غیرمنقول را میان خود تقسیم کنند و چنان‌چه تمایل داشته باشند می‌توانند این امر مهم را به اداره ثبت محول کنند که در این‌صورت اداره ثبت مکلف است مطابق قانون حصه هر یک از وراث متوفی را تعیین کند. دلیل اول: ماده یک قانون افراز املاک مشاع «عمومیت» دارد که اگر ملکی به هر نحو مشاع باشد، باید طبق ماده یک قانون فوق‌الاشعار افراز گردد و شامل تقسیم ماترک غیرمنقول متوفی هم می‌شود. دلیل دوم: تقسیم ملک غیرمنقول معادل افراز است و ماهیتاً تفاوتی میان آن دو وجود ندارد و اگر اشکال خروج دیون و وصیت متوفی باشد، ماده 606 قانون مدنی آن را حل کرده است. از سوی دیگر از نظر علمی، قرارهای عدم صلاحیت محاکم عمومی راجع به تقسیم ماترک غیرمنقول متوفی به صلاحیت رسیدگی اداره ثبت در محاکم تجدیدنظر استان مورد تأیید قرار می‌گیرد. دلیل سوم: رأی وحدت رویه شماره 3530 - 1360/1/15 هیأت عمومی دیوان‌عالی کشور، راجع به تقسیم ترکه محجور و غایب که در صلاحیت دادگاه دانسته «مورد خاص» است و شامل وراث عاقل و بالغ نمی‌شود.