مقدمه
رسیدگی به دعوای
خلع ید ناشی از تصرفات جزیی و سهوی در محاسبه
ملک
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 2 آذر 1380 در
استان خراسان رضوی برگزار شد، موضوع بررسی دعوای
خلع ید ناشی از تصرفات جزئی و سهوی در محاسبه ملک مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا در صورتی که
مالک ملک مجاور به طور ناخواسته و به دلیل
اشتباه در محاسبه، بخشی از
اراضی همسایه را
تصرف کند، دعوای خلع ید از سوی خواهان قابلیت رسیدگی دارد یا خیر. نظر هیات عالی بیان کرد که اگر تجاوز به ملک دیگری ناچیز و ناشی از اشتباه باشد، بر اساس ماده واحده
لایحه قانونی راجع به رفع تجاوز و جبران
خسارات وارده به املاک مصوب 1358، دادگاه میتواند حکم به پرداخت
قیمت اراضی مورد تجاوز و جبران خسارات صادر کند و در
صورت عدم پرداخت، حکم به خلع ید و قلع و قمع بنا صادر خواهد شد.
اکثریت اعضا بر این باور بودند که در مواردی که قصد تجاوز محرز نباشد و ضرر جزئی باشد، ابتدا باید قیمت اراضی تعیین و به متجاوز
ابلاغ شود تا وی قیمت را
تودیع کند و تنها در صورت عدم پرداخت، حکم به خلع ید صادر خواهد شد. در مقابل، نظر
اقلیت این بود که تصرف غاصبانه است و اشتباه متصرف نمیتواند مانع از طرح دعوای خلع ید شود و بنابراین، دعوای خلع ید قابل
استماع است.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1380/09/02
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر مشهد
پرسش
هرگاه مالک ملک مجاور، نسبت به تصرف بخشی از اراضی همسایه خود اقدام و مبادرت به احداث دیوار یا تأسیسات کند و
مالکیت خ. د. خ.
زمین مورد تصرف و تجاوز، محرز شود، آیا رسیدگی به دعوای خلع ید از سوی خواهان قابلیت رسیدگی دارد ؟(با این قید که میزان تجاوز مختصر و قابل اغماض است و این تصرف بر اثر اشتباه در محاسبه صورت پذیرفته است)
نظر
هیئت عالی
نشست قضایی (8): اگر مالک مجاور ندانسته به ملک دیگری تجاوز کند و تجاوز ناچیز و مختصر باشد، اگر چه قانوناً باید از متجاوز خلع ید شود، دراین مورد قانونگذاربا وضع ماده واحده لایحه قانونی راجع به رفع تجاوز و جبران خسارات وارده به املاکمصوب آذرماه 1358، مقرر داشته: در دعاوی راجع به رفع تجاوز و قلع و قمع
ابنیه غیرمجاز در
املاک مجاور اگر احراز شود مالک مجاور قصد تجاوز نداشته و در اثر اشتباه در محاسبه ابعاد یا پیاده کردن
نقشه ثبتی و امثال آن تجاوز صورت گرفته و تجاوز جزیی است، قیمت اراضی مورد تجاوز که بر طبق نظر
کارشناس معین شده تودیع میشود و دادگاه حکم به پرداخت قیمت اراضی و خسارات وارده و اصلاح شده مالکیت میدهد و در غیر اینصورت حکم به خلع ید و قلع و قمع بنای مستحدثه صادر میشود.
نظر اکثریت
در صورتیکه به نظر دادگاه محرز و مسلم گردد که خوانده قصد تجاوز به ملک مجاور را نداشته لیکن در اثر اشتباه در محاسبه این تجاوز واقع شده و میزان ضرر به مالک نیز جزیی باشد، در وهله نخست حکم به خلع ید صادر نمیشود بلکه با جلبنظر کارشناسان قیمت اراضی مورد تجاوز تعیین و برآورد گردیده و به خوانده ابلاغ میشود تا قیمت اراضی مذکور را تودیع کند. در صورت عدم پرداخت قیمت، حکم به خلع ید و قلع و قمع مستحدثات غیرمجاز داده میشود، این حکم فقط در مورد املاک مجاور به هم انجام میپذیرد.