سقوط حق شکایت

سقوط حق شکایت خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 20 اردیبهشت 1397 در شهر املش برگزار شد، موضوع بررسی سقوط حق شکایت بر اساس ماده 106 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا این ماده شامل تمامی جرایم مستمر مانند ترک انفاق و تصرف عدوانی نیز می‌شود یا خیر. نظر اکثریت قضات بر این بود که قانونگذار در این ماده به دنبال تشویق شاکی برای اعلام شکایت در اسرع وقت است و مستمر بودن جرم تاثیری در این موضوع ندارد. همچنین، اکثریت معتقد بودند که عدم شکایت شاکی در مدت 10 سال به معنای صرف‌نظر از حق خود است و تفسیر مضیق نصوص جزایی نیز این دیدگاه را تایید می‌کند. در مقابل، نظر اقلیت این بود که جرایم مستمر به دلیل ماهیت خاص خود از شمول ماده 106 خارج هستند، زیرا این جرایم در هر لحظه در حال وقوع‌اند و بنابراین مهلت یک ساله برای شکایت وجود ندارد. اقلیت همچنین اشاره کرد که پذیرش شمول این ماده بر جرایم مستمر می‌تواند منجر به رد شکایات مربوط به ترک انفاق شود، که این امر با اصول عدالت در تضاد است. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1397/02/20 برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر املش موضوع سقوط حق شکایت پرسش با عنایت به ماده 106 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در خصوص مرور زمان شکایت که به صورتی مطلق مقرر میدارد «چنانچه شاکی در جرم قابل گذشت ظرف یکسال از تاریخ اطلاع جرم شکایت کنند حق شکایت کیفری او ساقط می‌شود» آیا این ماده شامل تمامی جرایم مستمر مانند ترک انفاق و تصرف عدوانی نیز می‌شود؟ نظر هیئت عالی نظر اکثریت قضات محترم دادگستری املش مورد تأیید است. قانونگذار در ماده 106 درصدد آن است که در جرایم قابل گذشت شاکی در اسرع وقت و حداکثر ظرف یک سال از تاریخ اطلاع، اعلام شکایت کند و مستمر بودن جرم تأثیری در این وضعیت ندارد و از نظر امکان جمع آوری ادله نیز این نظر ترجیح دارد. نظر اکثریت ماده ی 106 قانون مجازات صرف نظر از نوع جرم ارتکابی و به نحو اطلاق مقرر داشته است که در ظرف یکسال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم و ب. ت. ب. حکیم بودن قانونگذار و علم وی به جرائم مستمر و آنی ماده مذکور شامل جرایم مستمر و آنی می‌شود از طرفی شاکی خصوصی وقتی در جرم تصرف عدوانی مدت 10 سال شکایت نکرده است به نوعی اقدام کرد و از حق خود صرف نظر کرده است مضافاً‌ اینکه حقی از شاکی ضایع نمی شود و می‌تواند با طرح دعوی تصرف عدوانی از حقوقی به حق خویش دست یابد تفسیر مضیق نصوص جزائی نیز موید این بحث م. ب.. نظر اقلیت نظریه مشورتی صادره در مورخه 1392/6/16 از اداره حقوقی قوه قضائیه بیان می دارد که جرایم مستمر از ماده 106 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 خروج موضوعی دارند جرم مستمر جرمی است که رکن مادی آن در هر لحظه در حال وقوع م. ب. لذا ما تاریخ مشخصی برای وقوع جرم نداریم لذا در جرم مستمر چون جرم در هر لحظه در حال وقوع م. ب. پس هیچ گاه مهلت 1 ساله تمام نمی شود و تفسیر مضیق زمانی کاربرد دارد که ما نمیتوانیم با تفسیر لفظی و منطقی به نتیجه برسیم مضافا‌ً اینکه اگر بپذیریم جرایم مستمر نیز مشمول مرور زمان شکایت خواهند شد لاجرم باید خانمی که بابت ترک انفاق از شوهرش شکایت کرده است و مدت ترک انفاق نیز مثلا 13 ماه بوده را به دلیل مرور زمان شکایت رد کنیم در حالی که چنین پرونده هایی از سوی کسانی که معتقدند ماده 106 شامل جرایم مستمر میشود رسیدگی و اظهارنظر می‌شود.