مقدمه
شمول یا عدم شمول
اعتبار امر مختومه در فرض تعدد
رفتار مجرمانه متهم و
شریک بودن شکات
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 23 دیماه 1398 در
استان فارس برگزار شد، موضوع اعتبار
امر مختومه در مواردی که متهم رفتارهای مجرمانه متعددی داشته و شاکیان نیز در این زمینه شریک هستند، مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا ب. ت. ب. شکایتهای متوالی از سوی شاکیان (ب و ج) علیه متهم (الف) به
اتهام ممانعت از حق آبیاری، موضوع قابل
رسیدگی است یا خیر. هیات عالی بر این عقیده بود که اگر رفتار متهم مستمر باشد و تمامی شکایات مربوط به یک رفتار مجرمانه مستمر باشد،
تعقیب مجدد متهم قانونی نخواهد بود. اما در
صورت وجود رفتارهای مجرمانه متعدد، امکان تعقیب و
مجازات متهم وجود دارد.
اکثریت اعضای هیات بر این نظر بودند که اگر زمینهای شاکیان
مفروز باشد، درخواست
رسیدگی مجدد از سوی شاکیان قابل پذیرش است، زیرا متهم به تعداد شرکاء چاه
جرم مرتکب شده است. در مقابل، نظر
اقلیت بر این نکته تاکید داشت که جرم ممانعت از برداشت
حقابه مستمر نیست و باید در خصوص جرم ارتکابی در سال 97 نیز تعقیب مجدد صورت گیرد. همچنین، نظر ابرازی مطرح کرد که متهم تنها یک فعل واحد انجام داده و در صورت استمرار ممانعت، تنها یک بار میتوان او را مجازات کرد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1398/10/23
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر اقلید
موضوع
شمول یا عدم شمول اعتبار امر
مختومه در فرض تعدد رفتار مجرمانه متهم و شریک بودن شکات
پرسش
در بهمنماه سال 1397 دو نفر از شرکا (ب و ج) علیه شخص الف به اتهام ممانعت از بهرهبرداری از آب چاه طرح شکایت مینمایند، هر دو در جریان
تحقیقات مقدماتی درخواست
ترک تعقیب مینمایند. در مردادماه سال 98 یکی از شکات (شخص ب) مجدداً شکایت شخص الف را به اتهام ممانعت از حق آبیاری مطرح مینماید و شخص الف به اتهام فوقالذکر محکوم و
حکم قطعی میشود. پس از آن در دیماه نود و هشت، شکات (کسانی که سابقاً درخواست ترک تعقیب را نموده بودند (ب و ج) درخواست رسیدگی و
شروع تعقیب برای پروندهای که درخواست ترک تعقیب شده بود را نمودهاند، آیا موضوع قابل رسیدگی میباشد؟
نظر
هیئت عالی
اولاً؛ سوال از حیث تعدد رفتار مادی مرتکب یا
وحدت آن دارای ابهام است.
ثانیاً؛ چنانچه مفروض سوال این باشد که رفتار متهم در ممانعت از حق در سالهای 97 و 98 استمرار داشته است و در واقع شکایات مطروحه تماماً پیرامون یک رفتار مجرمانه مستمر نسبت به یک
ملک (مشترک) است؛ در این صورت با فرض وحدت نتیجه و تعقیب متهم و محاکمه و مجازات وی؛ موجب قانونی جهت تعقیب متهم وجود ندارد ولکن چنانچه رفتارهای مجرمانه متهم متعدد بوده یا
ناظر به املاک مفروزی شکات (هر یک نسبت به ملک خود) باشد در این صورت تعقیب و مجازات متهم به لحاظ ارتکاب یکی از رفتارهای مجرمانه (موضوع شکایت ب) مانع از تعقیب و مجازات متهم به لحاظ ارتکاب جرم دیگر نسبت به ملک دیگر (متعلق به الف) نیست که البته فرض سوال ب. ت. ب. شریک بودن شکات از فرض اخیر انصراف دارد.
نظر اکثریت
اگر زمینهای شکات مفروز باشد و هر کدام حقابه خاصی داشته باشند درخواست رسیدگی مجدد از سوی شخص ج برای شکایت مطروحه سابق قابل پذیرش بوده چون شخص الف به تعداد شرکاء چاه مرتکب جرم شده است و تعدد مادی است (فعل واحد دارای نتایج متعدد نسبت به افراد مختلف.)
نظر اقلیت
متهم افعال متعددی مرتکب شده و میبایست در خصوص جرم ارتکابی در سال 97 نیز تعقیب مجدد با درخواست شکات شروع شود. جرم ممانعت از برداشت حقابه مستمر نیست.
نظر ابرازی
متهم فعل واحدی انجام داده و ممانعت از حق استمرار داشته (در فرضی که از سال 97 تا 98 متهم پیوسته مانع استفاده از آب شود) و برای عمل واحد متهم را یکمرتبه میتوان مجازات نمود.