نشست قضایی
صدور قرار منع تعقیب در دفاع مشروع
خلاصه
در پرونده‌ای که متهم مدعی دفاع مشروع بود، این پرسش مطرح شد که آیا دادسرا می‌تواند راساً قرار منع تعقیب صادر کند یا باید پرونده را به دادگاه بفرستد. هیئت عالی معتقد است دفاع مشروع از عوامل زایل‌کننده عنصر قانونی جرم است و دادسرا می‌تواند در صورت احراز شرایط، قرار منع تعقیب صادر کند.
اصلِ حقوقی: دفاع مشروع از عوامل موجهه جرم است و در صورت احراز آن، دادسرا می‌تواند قرار منع تعقیب صادر کند.
کلیدواژه‌ها: دفاع مشروع، قرار منع تعقیب، دادسرا، عوامل موجهه جرم، تعقیب کیفری
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
صدور قرار منع تعقیب در دفاع مشروع
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1396/10/05 در استان فارس برگزار شد، موضوع بررسی امکان صدور قرار منع تعقیب در موارد دفاع مشروع مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا دادسرا می‌تواند به استناد دفاع مشروع قرار منع تعقیب صادر کند یا اینکه باید پرونده را به دادگاه ارسال نماید. هیات عالی به این نتیجه رسید که دفاع مشروع یکی از عوامل زایل کننده عنصر قانونی جرم است و در صورت احراز شرایط آن، مرتکب قابل تعقیب و مجازات نیست. بنابراین، دادسرا می‌تواند قرار منع تعقیب صادر کند. نظر اکثریت نیز بر این اساس استوار بود که با احراز دفاع مشروع، تعقیب کیفری و صدور کیفرخواست ضروری نیست و از این رو، صدور قرار منع تعقیب جایز است. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور بود که با وجود تحقق رکن مادی بزه و قصد مجرمانه، رفتار مجرمانه انجام شده و مجازات آن تنها به دلیل دفاع مشروع ساقط می‌شود. لذا، دادسرا باید پرونده را به دادگاه ارسال کند تا دادگاه در صورت احراز شرایط، رای بر برائت صادر نماید.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1396/10/05
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر استهبانموضوع
صدور قرار منع تعقیب در دفاع مشروعپرسش
چنانچه آقای «الف» در درگیری با آقایان «ب»، «ج» و «د» مرتکب ایراد ضرب و جرح عمدی به آنان گردد شود و همچنین مدعی دفاع مشروع باشد، در تحقیقات اولیه هم شرایط دفاع وی احراز شود، ب. ت. ب. این که دفاع مشروع از عوامل موجهه جرم بوده و در این حالت عنصر مادی بزه محقق شده و رفتار ارتکابی نیز جرم محسوب می‌شود، آیا دادسرا می‌تواند به استناد دفاع مشروع، قرار منع تعقیب صادر کند یا اینکه باید پرونده را با صدور کیفرخواست به دادگاه ارسال کند تا دادگاه کیفری نسبت به صدور رأی مقتضی اقدام نماید؟
نظر هیئت عالی
دفاع مشروع یکی از عوامل زایل کننده عنصر قانونی جرم است و در صورت وجود شرایط دفاع مشروع مرتکب قابل تعقیب و مجازات نیست بنابراین در دادسرا نیز می توان به اعتبار دفاع مشروع و عدم وقوع بزه قرار منع تعقیب صادر نمود، نتیجتاً نظریه اکثریت صحیح است.نظر اکثریت
چون دفاع مشروع از عوامل موجهه جرم است، پس رکن قانونی بزه ناقص بوده با این وصف جرمی اتفاق نیفتاده است، سپس دادسرا می بایست قرار منع تعقیب صادر کند.کمیسیون آموزشی معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضائیه به این سوال چنین پاسخ داده است: با احراز دفاع مشروع، تعقیب کیفری و صدور کیفرخواست موجبی ندارد؛ بنابراین چنانچه ضمن تحقیقات دادسرا، شرایط و ارکان دفاع مشروع احراز شود، صدور قرار منع تعقیب جایز است؛ زیرا در چنین حالتی وصف مجرمانه وجود ندارد؛ به نظر می‌رسد پاسخ کمیسیون آموزش از پشتوانه منطقی و حقوقی بیشتری برخوردار است.نظر اقلیت
از آنجایی که رکن مادی بزه و قصد مجرمانه محقق است؛ لذا عنصر قانونی ایراد ضرب و جرح نیز موجود است پس رفتار مجرمانه واقع شده است، ولی مجازات آن تحت جهتی به نام دفاع مشروع ساقط می‌شود و چون تعیین مجازات و احراز شرایط اسقاط مجازات و اجرا و میزان آن با دادگاه است، لذا دادسرا با صدور قرار جلب به دادرسی، ،پرونده را به دادگاه ارسال می کند تا دادگاه در صورت احراز، رأی بر برائت صادر کند.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.