مقدمه
صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی در خصوص خواستههایی با ارزش نامشخص
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 13 بهمن 1400 در
استان اصفهان برگزار شد، موضوع بررسی صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی در خصوص خواستههایی با ارزش نامشخص مطرح گردید. پرسش اصلی این بود که آیا در این موارد، خواهان باید مبلغ 1,500,000
ریال هزینه دادرسی واریز کند و آیا
رسیدگی اولیه در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است یا
شورای حل اختلاف؟ هیات عالی بر این نظر تاکید داشت که اصل بر صلاحیت دادگاه عمومی (حقوقی) است و معیار
تشخیص صلاحیت،
بهای خواسته م. ب.. نظر
اکثریت نیز بر این مبنا تاکید داشت که صلاحیت شورای حل اختلاف تنها در صورتی است که میزان خواسته بهطور مشخص تا 200,000,000 ریال باشد و در صورت مشخص شدن ارزش خواسته کمتر از این مبلغ، قرار عدم صلاحیت به شورای حل اختلاف صادر خواهد شد. در مقابل، نظر
اقلیت بیان داشت که صلاحیت شورای حل اختلاف اصل است و رسیدگی دادگاه عمومی حقوقی استثنایی بر این اصل میباشد؛ لذا در دعاوی با ارزش کمتر از 200,000,000 ریال، شورای حل اختلاف باید بهعنوان مرجع صالح به رسیدگی اقدام کند. این مباحث نشاندهنده اختلاف نظر در
تفسیر صلاحیت مراجع قضایی و تاثیر هزینه دادرسی بر آن است.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1400/11/13
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر نجف آباد
پرسش
در صورتی که ارزش خواسته مشخص نباشد، خواهان میبایست وفق بند 14 ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و جداول تعرفه خدمات قضائی، مبلغ 1500000 ریال هزینه دادرسی واریز نماید. در اینگونه موارد بدواً رسیدگی در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است یا شورای حل اختلاف؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال؛ اصل بر صلاحیت رسیدگی دادگاه عمومی (حقوقی) است و مناط و معیار
تشخیص صلاحیت بهای خواسته است؛ بنابراین نظریه اکثریت مطلوب است.
نظر اکثریت
ب. ت. ب. اینکه 1. اصل بر رسیدگی دادگاه حقوقی عمومی است و صلاحیت شورای حل اختلاف، استثنا بر این اصل است؛ 2. صلاحیت شورای حل اختلاف در صورتی است که میزان خواسته مشخصاً تا 200000000 ریال باشد؛ 3. معیار صلاحیت ارزش خواسته است نه هزینه دادرسی؛ لذا این موارد بدواً در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است و در صورتی که در اثناء رسیدگی مشخص شود ارزش خواسته کمتر از 200000000 ریال است، میبایست قرار عدم صلاحیت، به صلاحیت شورای حل اختلاف صادر شود.
نظر ابرازی
صلاحیت شورای حل اختلاف، استثناء بر اصل نیست و بلکه برعکس، در دعاوی با ارزش کمتر از 200000000 ریال، اصل بر رسیدگی شورای حل اختلاف است و رسیدگی دادگاه عمومی حقوقی، استثنای بر این اصل میباشد؛ لذا هرچند میزان هزینه دادرسی ملاک در صلاحیت نیست، اما حاکی از اراده قانونگذار مبنی بر جعل صلاحیت شورای حل اختلاف در این موارد م. ب.. لذا بدواً شورای حل اختلاف صالح به رسیدگی است و اگر در اثناء رسیدگی مشخص شد که صلاحیت، صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است، میبایست نسبت به صدور قرار عدم صلاحیت اقدام نماید.