مقدمه
صلاحیت دادگاه و
دادسرا در خصوص بزه
مزاحمت تلفنی
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 21 مهر 1401 در
استان خراسان شمالی برگزار شد، موضوع صلاحیت دادگاه و دادسرا در رابطه با بزه
مزاحمت تلفنی مورد بررسی قرار گرفت. در این نشست، دو پرسش اصلی مطرح شد: اولاً، آیا صلاحیت دادگاه و دادسرا برای
رسیدگی به شکایت مزاحمت تلفنی،
توهین و
تهدید ناشی از ارسال پیامک به محل دریافت پیامک مربوط میشود یا محل ارسال آن؟ و ثانیاً، آیا بزه ارتکابی فقط تحت عنوان مزاحمت تلفنی قرار میگیرد یا اینکه توهین و تهدید به عنوان عناوین مستقل یا به
صورت تعدد مادی و معنوی قابل بررسی است؟ نظر هیات عالی این بود که جرائم توهین و تهدید مطلق هستند و محل
وقوع جرم بر اساس اثر رفتار
مرتکب تعیین میشود.
اکثریت اعضای هیات بر این عقیده بودند که دادسرا و دادگاه صالح، محل دریافت پیامک است و در صورتی که مطالب تهدیدآمیز وجود داشته باشد، جرم توهین یا تهدید محقق میشود؛ در غیر این صورت، تنها مزاحمت تلفنی ممکن است
اتفاق بیفتد. از سوی دیگر، نظر
اقلیت بر این بود که محل وقوع جرم، محل ارسال پیامک است و بسته به نوع محتوا، ممکن است رفتار ارتکابی مشمول تعدد مادی یا عناوین مستقل باشد. این نظرات با استناد به
رای وحدت رویه شماره 729
دیوان عالی کشور مطرح شد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/07/21
برگزار شده توسط: استان خراسان شمالی/ شهر گرمه
موضوع
صلاحیت دادگاه و دادسرا در خصوص بزه مزاحمت تلفنی
پرسش
در پرونده ای از طریق پیامک های متوالی اقدام به ارسال پیام های متعدد توهین آمیز و تهدید علیه دیگری نموده است و شاکی نیز تحت عنوان مزاحمت تلفنی ؛ توهین و تهدید علیه فرد ارسال کننده اقدام به طرح شکایت نموده است.اولاً آیا دادگاه و به تبع آن دادسرای صالح جهت
رسیدگی دادگاه محل دریافت پیامک یا دادگاه محل ارسال پیامک میباشد؟ دوماً آیا بزه واقع شده صرفاً مشمول عنوان مزاحمت تلفنی م. ب. یا توهین و تهدید (ب. ت. ب. رای وحدت رویه) جرم واحد واقع گردیده یا مشمول عناوین تعدد مادی و معنوی میباشد؟
نظر هیات عالی
جرائم توهین و تهدید از جرائم مطلق هستند که وجود یکی از دو شرط
استماع الفاظ توسط
مخاطب یا انجام
رفتار مجرمانه در حضور دیگر اشخاص ولو بدون استماع الفاظ توسط مخاطب برای تحقق آنها لازم و کافی است بنابر این اگر مرتکب در حضور دیگران به وسیله تلفن و از طریق ضبط پیام گیر تلفن به واسطه عدم حضور بزه دیده، به وی توهین نماید جرم محقق شده و مرجعی که فعل و عمل مجرمانه در حوزه قضایی آن واقع شده، صالح به رسیدگی خواهد بود. بدین ترتیب با مد نظر داشتن اثر رفتار مرتکب (نه نتیجه عمل مجرمانه) محل وقوع جرائم مذکور، محل ارتکاب
فعل مجرمانه و همین طور محل بروز اثر فعل م. ب. و همه نقاطی که رفتار مرتکب در آن واقع شده یا اثر آن رفتار مشاهده شده
صلاحیت محلی برای رسیدگی به جرم خواهند داشت و طبعاً به لحاظ سبق رسیدگی به موضوع هر کدام از مراجع قضایی که زودتر شروع به رسیدگی کرده، صلاحیت برای رسیدگی خواهد داشت.
نظر اکثریت
ب. ت. ب. حد ملاک از رای وحدت رویه شماره 729 دیوان عالی کشور دادسرا و دادگاه صالح، دادسرا و دادگاه محل دریافت پیامک م. ب..
قسمت دوم: چنانچه در پیامک های ارسالی مطالب تهدید آمیز و توهین وجود داشته باشد در این صورت صرفاً جرم توهین یا تهدید از طریق ارسال پیامک اتفاق افتاده است در غیر این صورت چنانچه صرفاً پیامک های متعدد خالی یا پیامک هایی حاوی مطالب توهین و تهدید آمیز باشد و باعث سلب آسایش دریافت کننده و
ایجاد مزاحمت برای ایشان گردد جرم مزاحمت تلفنی اتفاق می افتد.
نظر اقلیت
ب. ت. ب. اینکه پاسخ به بند اول منوط به پاسخ بند دوم سوال م. ب. می توان به طور کلی در صورتی که نظر قاضی رسیدگی کننده به توهین و تهدید باشد ب. ت. ب. اینکه در متن مواد مرقومه شنیدن توهین و تهدید شرط تحقق بزه نمیباشد و ب. ت. ب. اینکه
جرم مطلق بوده، به صرف بیان واقع میگردد محل وقوع جرم محل وقوع رکن مادی (بیان توهین و تهدید م. ب.) که در فرض سوال محل ارسال پیامک محل وقوع بزه م. ب. و صالح به رسیدگی م. ب..
قسمت دوم تعیین بزه مجرمانه بستگی به قاضی رسیدگی کننده و کیفیات وقوع جرم دارد بدین صورت که چنانچه فرد ارسال کننده پیام در پیامک های متوالی اقدام به توهین و تهدید کرده باشد ب. ت. ب. اینکه صرف ارسال پیام میتواند مشمول بزه مزاحمت گردد و متن پیامک میتواند موضوع بزه مستقل گردد رفتار ارتکابی میتواند مشمول تعدد مادی شود چنانچه پیامک های ارسالی در تعدادکم ارسال شود موضوع صرفاً مشمول بزه توهین و تهدید قرار میگیرد و خارج از عنوان مزاحمت تلفنی است.