Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

صلاحیت دادگاه کیفری در رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم

سبدِ من

#ضرر_و_زیان_ناشی_از_جرم #دادخواست_ضرر_و_زیان #ضرر_و_زیان #دادگاه_کیفری #رسیدگی #جرم #صلاحیت #دادخواست #زیان #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #وقوع_جرم #محل_اقامت #شاکی #حکم_برائت #آیین_دادرسی_مدنی #مطالبه #اکثریت #اقلیت #خسارت #شایستگی #جعل_سند #صورتجلسه #جُعل #سند_مجعول #دادسرا #اجرت #مشتکی‌عنه #دادرسی #دعوای_حقوقی #دادگاه_صالح #صلاحیت‌دادگاه #قضایی #تشریفات #استان #مقتضی #شهر #صورت

خلاصه

در پرونده‌ای که با اتهام جعل و استفاده از سند مجعول منتهی به صدور برائت شده بود، شاکی دادخواست ضرر و زیان نیز داده بود. پرسش این بود که آیا دادگاه کیفری صلاحیت رسیدگی به دعوای مدنی را دارد. هیئت عالی و اکثریت بر این باور بودند که دادگاه کیفری موظف به رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان است.

اصلِ حقوقی: دادگاه کیفری حتی در صورت صدور حکم برائت در اصل جرم، مکلف به رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم است.

مستند: ماده 20 قانون آیین دادرسی کیفری، مواد 14 تا 17 قانون آیین دادرسی کیفری

کلیدواژه‌ها: صلاحیت دادگاه کیفری، ضرر و زیان ناشی از جرم، حکم برائت، دعوای مدنی، آیین دادرسی کیفری

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

مقدمه
صلاحیت دادگاه کیفری در رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1401/01/24 در استان خراسان رضوی برگزار شد، موضوع بررسی صلاحیت دادگاه کیفری در رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که در صورتی که برای متهم در پرونده‌ای که شاکی به دلیل تحصیل یک دستگاه ماشین به طور غیرمجاز و از طریق جعل سند شکایت کرده، حکم برائت صادر شود، دادگاه کیفری چه تصمیمی باید در خصوص درخواست ضرر و زیان اتخاذ کند. هیات عالی بر اساس ماده 20 قانون آیین دادرسی کیفری تاکید کرد که دادگاه کیفری موظف است به موضوع مدنی رسیدگی کرده و حکم مقتضی صادر کند، حتی اگر حکم برائت صادر شده باشد. نظر اکثریت نیز بر این اساس بود که دادگاه محل وقوع جرم (تایباد) صلاحیت رسیدگی دارد، زیرا ماده 20 قانون آیین دادرسی کیفری و فلسفه وضع مواد 14 تا 17 این قانون، بر رسیدگی همزمان به جنبه‌های حقوقی و کیفری تاکید می‌کند و عدم پذیرش این نظرات منجر به بلااستفاده ماندن ماده 20 خواهد شد. در مقابل، نظر اقلیت بیان کرد که بر اساس قسمت آخر ماده 15 قانون آیین دادرسی کیفری 1392، رسیدگی به دعاوی ضرر و زیان نیازمند رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی است و به همین دلیل، دادگاه کیفری صلاحیت رسیدگی به این دعاوی را ندارد و باید قرار عدم صلاحیت صادر کند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/01/24 برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر تایباد
موضوع
صلاحیت دادگاه کیفری در رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم
پرسش
شاکی شکایت تحصیل یک دستگاه ماشین از طریق نامشروع، جعل و استفاده از سند مجعول در شهرستان تایباد (محل وقوع جرم) مطرح می‌کند. در دادسرا دادخواست مطالبه خسارت و ضرر و زیان ناشی از جرم و اجرت استفاده از ماشین را هم طرح می‌کند. محل اقامت هر دو طرفین (شاکی و مشتکی عنه) شهر مشهد است، اگر دادگاه کیفری حکم برائت صادر کند، در خصوص دادخواست ضرر و زیان چه تصمیمی باید بگیرد؟ نظر هیات عالی فرض پرسش مشمول حکم صریح ماده 20 قانون آیین دادرسی کیفری است و دادگاه کیفری که دعوای مطالبه و خسارت در آن مطرح شده است، علیرغم صدور حکم برائت متهم، باید به امر مدنی رسیدگی کرده و حکم مقتضی صادر کند.
نظر اکثریت
دادگاه محل وقوع جرم (تایباد) صالح به رسیدگی می‌باشد؛ هرچند محل اقامت خوانده خارج از حوزه قضایی وقوع جرم باشد و دادگاه می‌بایست در خصوص ضرر و زیان ناشی از جرم رسیدگی کند، زیرا اولاً؛ ماده 20 قانون آیین دادرسی کیفری اطلاق دارد و مثال فوق را شامل می‌شود، ثانیا؛ علاوه بر مفاد ضمنی مواد 14 تا 17 قانون یاد شده و تاکید بر رسیدگی در دادگاهی که به آن دادخوست ضرر و زیان ارائه گردیده، اتفاقاً فلسفه وضع این مواد در جهت جلوگیری از اطاله دادرسی در وضع فوق الذکر (جایی که محل وقوع جرم و محل اقامات خوانده یکسان نیست) می‌باشد، ثالثاً؛ پذیرش این نظر باعث می‌شود که اظهارنظر توسط دادگاهی صورت گیرد که در خصوص جنبه شکلی و ماهوی جرم اظهار نظر کرده است و به تمامی ابعاد پرونده مسلط است. رابعاً؛ هدف شاکی از طرح شکایت در محل وقوع جرم و ارائه دادخواست ضرروزیان ناشی از جرم به همان دادگاه، رسیدگی توامان در خصوص جنبه حقوقی و کیفری فعل ارتکابی از ناحیه متشاکی م. ب. و صدور قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه محل اقامت خوانده نقض غرض محسوب می‌شود. خامساً؛ در غالب موارد، محل وقوع جرم و محل اقامت خوانده یکسان نیست و جنس جرایم رخ داده (انتقال مال غیر، تخریب و...) موید این مطلب است و در صورت عدم پذیرش تکلیف دادگاه کیفری به رسیدگی در خصوص دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم عملاً ماده 20 قانون آیین دادرسی کیفری بلااستفاده می‌ماند.
نظر اقلیت
دادگاه کیفری در فرض موجود، صلاحیت رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم را نداشته؛ زیرا قسمت آخر ماده 15 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 مقرر داشته « مطالبه ضرر و زیان و رسیدگی به آن، مستلزم رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی است.» و یکی از تشریفات آیین دادرسی مدنی رسیدگی به دعوای حقوقی در دادگاه محل اقامت خوانده است. رسیدگی در دادگاه کیفری خصوصیتی نداشته تا قائل به تکلیف دادگاه کیفری جهت رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم در فرض مطروحه (محل اقامت خوانده خارج از حوزه قضایی دادگاه کیفری باشد) باشیم، نتیجتاً دادگاه کیفری صلاحیت رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم در فرض مورد نظر را ندارد و می‌بایست قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه صالح در مشهد (محل اقامت خوانده) صادر کند.

موارد مرتبط

برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین