مقدمه
ظهر نویسی چک پس از لازم الاجرا شدن
مقرره ماده 21 مکرر قانون اصلاحی چک
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 1 بهمن 1397 در
شهرستان کاشمر
استان خراسان رضوی برگزار شد، موضوع مورد بحث، ظهر نویسی چک پس از
لازم‌الاجرا شدن مقرره ماده 21 مکرر قانون اصلاحی چک بود. پرسش اصلی این بود که آیا دارنده چک می‌تواند بر اساس
مقررات قانون تجارت علیه ظهر نویس دعوی طرح کند، در صورتی که چک بدون ثبت در سامانه منتقل شده باشد. همچنین، سوال دیگر این بود که آیا مسئولیت
انتقال‌دهنده چک با ثبت در سامانه مشابه مسئولیت ظهر نویس خواهد بود یا خیر. نظر
اکثریت قضات بر این بود که قانون اصلاحی چک، نسخ‌کننده مقررات
قانون تجارت نیست و دارنده می‌تواند به استناد مقررات قانون تجارت علیه ظهر نویس دعوی کند. همچنین، مسئولیت شخصی که چک را با ثبت در سامانه منتقل کرده، مشابه مسئولیت ظهر نویس در قانون تجارت است. در مقابل، نظر
اقلیت این بود که با
لازم‌الاجرا شدن قانون اصلاحی چک، مقررات قانون تجارت تا حدی که با آن
تعارض دارد، به طور ضمنی نسخ شده و چک باید به عنوان یک
سند بانکی تلقی گردد. بر این اساس، در
صورت عدم انتقال در سامانه، دعوی دارنده قابلیت
استماع نداشته و انتقال‌دهندگان در سامانه به عنوان ظهر نویس محسوب نمی‌شوند. هدف اصلی قانونگذار نیز جلوگیری از
پولشویی عنوان شد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/11/01
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر کاشمر
پرسش
چنانچه پس از لازم الاجرا شدن مقرره ماده 21 مکرر قانون اصلاحی چک، چک بدون ثبت در سامانه و صرفاً با ظهر نویسی منتقل گردد آیا دارنده می‌تواند علیه ظهر نویس مطابق مقررات قانون تجارت طرح دعوی نماید؟ و چنانچه چک با ثبت در سامانه و مطابق مقررات ماده 21 مکرر منتقل گردد آیا انتقال دهنده چک همان مسئولیت ظهر نویس را دارد ؟
نظر
هیئت عالی
نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان کاشمر استان خراسان رضوی با تغییر عبارت در قانون اصلاحی چک اشاره ای به نسخ مقررات قانون تجارت نشده است در سطر اول به عبارت قانون اصلاحی قانون صدور چک، در مقام تغییر مقررات قانون تجارت نبوده است مورد تأیید است.
نظر اکثریت
عقیده اکثریت همکاران بر اینست که در قانون اصلاحی چک اشاره ای به نسخ مقررات قانون تجارت نشده و به نظر قانون اصلاحی چک ناسخ قانون تجارت نمی‌باشد لذا با لازم الاجرا شدن مقرره ماده 21 مکرر قانون اصلاحی چک در هر حال دارنده می‌تواند با استناد به مقررات قانون تجارت علیه ظهر نویس طرح دعوا نماید.و مسئولیت شخصی که چک را با ثبت در سامانه به شخص دیگری منتقل نموده همان مسئولیت ظهر نویس در قانون تجارت م. ب. و عبارت (...جایگزین پشت نویسی...) در تبصره یک ماده مذکور نیز به همین معنا م. ب..
نظر اقلیت
با لازم الاجرا شدن قانون اصلاحی چک، مقررات قانون تجارت تا جایی که با هم در تعارض می‌باشند نسخ ضمنی شده و ضرورتی جهت اشاره صریح قانونگذار نمی‌باشد و ب. ت. ب. اینکه قانونگذار نظر بر این داشته که چک صرقا یک سند بانکی باشد نه تجاری لذا در صورت عدم انتقال در سامانه دعوی دارنده قابلیت استماع نداشته و عبارت (...جایگزین پشت نویسی...) در تبصره یک ماده مذکورحاکی از اینست که انتقال دهندگان در سامانه ظهر نویس محسوب نمی شوند و مسئولیتی از این جهت ندارند که علت آن و هدف اصلی قانونگذار نیز جلوگیری از پولشویی م. ب..
