مقدمه
عدم حضور زوج در
دفترخانه جهت اجرای صیغه طلاق پس از صدور
گواهی عدم امکان سازش
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 15 خرداد 1383 در
استان گلستان برگزار شد، موضوع عدم حضور زوج در دفترخانه برای اجرای صیغه طلاق پس از صدور
گواهی عدم امکان سازش مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این نشست این بود که در
صورت عدم حضور یکی از زوجین، بهویژه زوجی که درخواست طلاق را کرده است، چه باید کرد و آیا صیغه طلاق قابل اجرا خواهد بود یا خیر. هیات عالی با استناد به
نظریه 5576/7 مورخ 19 مهر 1376 اداره حقوقی دادگستری و قانون تعیین مدت اعتبار گواهی عدم امکان
سازش، اعلام کرد که اگر گواهی عدم امکان سازش به درخواست زوج صادر شده باشد و او از
حضور در دفترخانه خودداری کند، میتواند از
اجرای حکم اعراض کند. همچنین در صورتی که
طلاق به درخواست زوجه باشد و زوج حضور نداشته باشد، صیغه طلاق با حضور
زوجه جاری خواهد شد. نظر
اکثریت به این نکته تاکید دارد که در
طلاق توافقی، در صورت عدم حضور یکی از طرفین، صیغه طلاق اجرا نمیشود. در مقابل، نظر
اقلیت بر این باور است که حتی در طلاق توافقی، اگر زوج در دفترخانه حاضر نشود، صیغه طلاق باید اجرا گردد. این نظرات اختلافنظرها در
تفسیر و
اجرای قانون مذکور در شرایط مختلف طلاق را نشان میدهد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1383/03/15
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر مینودشت
موضوع
عدم حضور زوج در دفترخانه جهت اجرای صیغه طلاق پس از صدور گواهی عدم امکان سازش
پرسش
در صورتیکه طلاق به درخواست یکی از زوجین یا به
توافق آنان باشد و یکی از آنان که طلاق به درخواست او بوده است یا با طلاق توافق داشته در دفترخانه حاضر نشود تکلیف چیست؟ آیا صیغه طلاق قابل اجرا است؟ مخصوصاً اگر زوجه مالی به زوج از قبیل مَهر بذل کند؟ پاسخ را با امعاننظر به قانون اعتبار گواهی عدم امکان سازش و نظریه 5576/7 مورخ 19/7/76 اداره حقوقی دادگستری و مقایسه این قانون و نظریه اداره حقوقی بیان کنید؟
نظر
هیئت عالی
در فرض سوال میتوان چنین اظهارنظر کرد:
الف: چنانچه گواهی عدم امکان سازش به درخواست زوج صادر شده باشد و نامبرده از
تسلیم گواهی عدم امکان سازش خودداری و یا پس از تسلیم به
دفتر ثبت طلاق از حضور جهت اجرای صیغه طلاق امتناع نماید، ب. ت. ب. اینکه زوج محکومٌله بوده و حتی در صورت وقوع طلاق به لحاظ رجعی بودن آن حق
رجوع دارد به طریق اولیٰ میتواند از اجرای حکم و گواهی صادره اعراض کند.
ب: در صورتیکه طلاق به تقاضای زوج باشد و زوجه از حضور در
دفتر امتناع کند، صیغه طلاق با حضور زوج جاری و پس از ثبت به وسیله دفترخانه به اطلاع زوجه خواهد رسید.
ج: در صورتیکه طلاق به درخواست زوجه و یا درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش با تقاضای طرفین و مبتنی بر
سازشنامه باشد و زوج متعاقباً از حضور در دفتر طلاق و اجرای صیغه طلاق یا با حضور در دفترخانه از اجرای صیغه طلاق امتناع کند مطابق اطلاق بند (ب) ماده واحده قانون تعیین مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش اقدام خواهد شد. در فرض سوال نظر به اینکه طرفین به موجب
صورتجلسه دادگاه، صلح و سازش کرده و بر مبنای آن و رعایت سایر مقررات آمره گواهی عدم امکان سازش صادر شده است که مبتنی بر
لزوم عقد صلح میباشد، زوجه نیز از مقررات بند مرقوم میتواند استفاده کند.
نظر اکثریت
این سوال دو شق دارد. اول اینکه طلاق به تقاضای ی. ا. ط. باشد و دوم آنکه به صورت توافقی باشد اگر تقاضای طلاق به صورت توافقی باشد و خواهان یا خوانده، زوج باشد و جهت اجرای صیغه طلاق مراجعه نکند حکم اجرا نشده و صیغه طلاق اجرا نمیگردد و در مورد تقاضای طلاق غیرموارد توافقی و در مرحله اجرا بر اساس قانون تعیین مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش مصوب 11 آبان 1376 عمل میشود.
نظر اقلیت
در هر دو مورد در هنگام اجرای صیغه طلاق بر اساس قانون فوق عمل میشود ولو آنکه طلاق توافقی باشد و زوج، خوانده باشد و در دفترخانه حاضر نشود مطابق همان قانون صیغه طلاق اجرا میگردد.