مقدمه
عنوان مجرمانه قطع درختان بدون قصد
تصرف در
منابع طبیعی
خ. م.:
موضوع این
صورتجلسه بررسی
جرم قطع درختان بدون قصد تصرف در منابع طبیعی است. پرسش مطرحشده این است که در
صورت قطع اشجار بدون قصد تصرف، چه جرایمی متوجه
فرد میشود. نظر هیات عالی این است که اگر قطع درختان به
گونهای باشد که
تخریب منابع طبیعی محسوب نگردد، تنها مصداق قطع اشجار خواهد بود و تحت شمول
رای وحدت رویه شماره 685
دیوان عالی کشور قرار نمیگیرد. نظر
اکثریت بر این نکته تاکید دارد که حتی در صورت عدم قصد تصرف، فرد
مرتکب دو جرم قطع اشجار و تخریب منابع طبیعی بهصورت تعدد مادی میشود. در مقابل، نظر
اقلیت رای وحدت رویه را استثنایی دانسته و معتقد است که در سایر موارد صرفاً جرم قطع اشجار
محقق است. نظر ابرازی نیز بر این است که در صورت عدم وجود قصد تصرف و تخریب، تنها جرم قطع درخت محقق شده و نمیتوان متهم را به
اتهام تخریب تحت
تعقیب قرار داد، چرا که قانونگذار
مجازات خاصی برای قطع اشجار جنگلی مقرر کرده است. این نظرات نشاندهنده اختلافنظرها در
تفسیر قوانین مرتبط با قطع درختان و تخریب منابع طبیعی است.
موضوع
عنوان مجرمانه قطع درختان بدون قصد تصرف در منابع طبیعی
پرسش
ب. ت. ب. رای وحدت رویه 685 که اشعار میدارد در صورتی که فردی اقدام به قطع اشجار نماید، اگر قصد تصرف در منابع طبیعی را داشته باشد هم مرتکب
بزه تصرف عدوانی، هم تخریب و هم قطع اشجار شده است (تعدد مادی) حال اگر شخص صرفاً به قطع اشجار اقدام نماید و هیچ گونه قصد تصرفی در منابع طبیعی نداشته باشد، مرتکب چه جرایمی شده است؟
نظر هیات عالی
در فرض پرسش که متهم بدون قصد تصرف عدوانی صرفاً به قطع اشجار در منابع طبیعی اقدام کرده است، چنانچه صرفاً اقدامات وی (به واسطه تعداد کم درختان قطع شده و...) تخریب منابع طبیعی محسوب نگردد، موضوع از مصادیق قطع اشجار بوده و از شمول رای وحدت رویه شماره 685 هیات عمومی دیوانعالی کشور خارج است.
نظر اکثریت
ب. ت. ب. اینکه رای وحدت رویه صرفاً
ناظر به موضوع تصرف عدوانی بوده و در مقام
حل اختلاف بین دو
رای صادره از دادگاههای تجدید نظر بوده که یکی تخریب را مقدمه تصرف و دیگری هر یک را جرمی جداگانه میدانسته، بوده است، لذا در صورت عدم قصد مرتکب برای تصرف عدوانی نیز مرتکب دو جرم قطع اشجار و تخریب منابع طبیعی به صورت تعدد مادی شده است. از طرفی دیگر وقتی مرتکب قصد تصرف دارد و مرتکب تخریب میشود و نتیجه آن تعدد مادی میشود (طبق رای وحدت رویه 685) به طریق اولی وقتی قصد تصرف هم نداشته باشد هم مرتکب تخریب شده است.
نظر اقلیت
رای وحدت رویه به عنوان یک استثناء است و در همه موارد صرفاً فاعل (قطع کننده اشجار) مرتکب بزه قطع اشجار شده مگر آن جا که استثنایی وجود داشته باشد که آن هم رای وحدت رویه (685) است به عبارت دیگر فقط در این مورد است که تعدد مادی در نظر گرفته میشود و در سایر موارد صرفاً مرتکب قطع اشجار شده است.
نظر ابرازی
در چنین موردی بزه انجام شده قطع درخت م. ب. و بزه تصرف عدوانی محقق نشده است چون قصدی برای تصرف عدوانی وجود نداشته است و بزه تخریب هم محقق نشده است چون
مقنن در چنین مواردی بزه تحقق یافته را بزه قطع درخت فرض نموده است و ب. ت. ب. اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها نمیتوان متهم را که مرتکب قطع درخت جنگلی شده است به اتهام تخریب منابع طبیعی تحت تعقیب قرار داد چون قانونگذار صراحتاً برای قطع اشجار جنگلی مجازات خاص را مقرر نموده است.
در چنین موردی بزه انجام شده قطع درخت م. ب. و بزه تصرف عدوانی محقق نشده است چون قصدی برای تصرف عدوانی وجود نداشته است و بزه تخریب هم محقق نشده است چون مقنن در چنین مواردی بزه تحقق یافته را بزه قطع درخت فرض نموده است و ب. ت. ب. اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها نمیتوان متهم را که مرتکب قطع درخت جنگلی شده است به اتهام تخریب منابع طبیعی تحت تعقیب قرار داد چون قانون گذار صراحتاً برای قطع اشجار جنگلی مجازات خاص را مقرر نموده است.