مقدمه
قابلیت
مطالبه وجه چک تضمین حسن انجام کار
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 1397/03/22 در
استان سمنان برگزار شد، موضوع بررسی قابلیت
مطالبه وجه چک تضمین حسن انجام کار در
قرارداد پیمانکاری مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا دادگاه موظف است نحوه اجرای
قرارداد را بررسی کند و آیا میتواند فقط نسبت به بخشی از وجه چک حکم صادر کند. نظر هیات عالی این بود که در صورتی که ادعای تخلف
پیمانکار از شرایط قرارداد مطرح شود،
بار اثبات بر عهده خواهان است و دادگاه باید به شرایط قرارداد
رسیدگی کند. اگر
احراز شود که خواهان حق دارد، دادگاه باید حکم به پرداخت وجه چک به میزان واقعی صادر کند. نظر
اکثریت نیز بر این نکته تاکید داشت که ب. ت. ب. شرط
توافق طرفین، دادگاه باید نحوه اجرای قرارداد را بررسی کرده و در صورت لزوم از
کارشناس رسمی نظرخواهی کند و بر اساس میزان نواقص کار،
صادرکننده چک را
محکوم نماید. در مقابل، نظر ابرازی بر این نکته تاکید کرد که ب. ت. ب. اینکه خواهان بر اساس
سند تجاری اقدام به طرح دعوی کرده،
قوانین تجارت و قانون صدور چک بر این دعوا
حاکم است و دادگاه باید در این چارچوب رسیدگی کند، مگر اینکه دعوی متقابلی مطرح شود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/03/22
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر مهدی شهر
موضوع
قابلیت مطالبه وجه چک
تضمین حسن انجام کار
پرسش
مالک یک قطعه زمین، ساخت واحد مسکونی آن زمین را طی قراردادی به پیمانکار واگذار کرده است و جهت تضمین حسن انجام کار،
یک فقره چک به مبلغ 100 میلیون تومان از پیمانکار گرفته است؛ اکنون پس از ساخت بنا و علیرغم تحویل ساختمان، مالک چک موصوف را برگشت زده و از دادگاه تقاضای
محکومیت پیمانکار به پرداخت وجه چک را نموده و مدعی است پیمانکار، ساختمان را بنحوی که در قرارداد ذکر شده در زمان مقرر و با شرایط موجود در قرارداد تکمیل نکرده و با نواقصی آن را تحویل داده است.
اولاً: با عنایت به اینکه خواسته ی خواهان تنها مطالبه وجه چک م. ب. آیا دادگاه تکلیفی دارد که نحوه اجرای قرارداد پیمانکاری را بررسی کند؟
ثانیاً: آیا دادگاه میتواند تنها نسبت به قسمتی از وجه چک رای به نفع خواهان صادر کند؟
نظر هیئت عالی
در صورتیکه وجه چک بابت تضمین حسن انجام کار موضوع قرارداد پیمانکاری ساختمان مورد مطالبه مالک قرار گیرد و چنین ادعا شود که صادرکننده چک از اجرای شرایط و
تعهدات قراردادی تخلف کرده بار اثبات استحقاق دریافت وجه چک با دارنده آن (خواهان) م. ب. و برای رسیدگی به آن دادگاه وارد شرایط و تعهدات مندرج در قرارداد و چگونگی اجرای آن و احیاناً تخلف خوانده از انجام قرارداد خواهد شد و پس از احراز میزان استحقاق خواهان اگرچه مثلاً یک سوم وجه چک باشد به همان میزان اصدار حکم خواهد نمود.
نظر اکثریت
از آنجا که توافق طرفین بر این بوده که دارنده چک زمانی حق مطالبه وجه آن را خواهد داشت که اجرای قرارداد از سوی صادر کننده چک که همان مجری یا
سازنده بنا م. ب. به درستی انجام نشود و از آنجا که دریافت وجه چک مشروط است بنابراین دادگاه باید به توافق فیمابین ترتیب اثر داده و نحوه اجرای قرارداد را بررسی و در صورت نیاز از کارشناس رسمی نظرخواهی کرده و صادرکننده چک را به میزان نواقص کار به پرداخت وجه چک محکوم نماید.
نظر ابرازی
ن. ب. ا. خواهان به استناد یک فقره سند تجاری اقدام به طرح دعوی کرده بنابراین
قانون تجارت و قانون صدور چک حاکم بر دعواست و دادگاه صرفاً در این محدوده باید مبادرت به رسیدگی و صدور حکم نماید؛ مگر اینکه صادر کننده چک دعوی متقابلی مطرح و دادگاه به استناد دعوی تقابل وارد رسیدگی به موضوع مورد نظر صادرکننده چک شود.