مقدمه
قرار بازداشت موقت صادره از
دادگاه عمومی بخش
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 20 تیر 1394 در
استان آذربایجان شرقی برگزار شد، موضوع اصلی مورد بحث، اعتبار قرار
بازداشت موقت صادره از دادگاه عمومی بخش بود. پرسش کلیدی این بود که آیا این قرار باید برای تایید به رئیس حوزه قضایی ارسال شود یا خیر. هیات عالی بر این باور است که بر اساس ماده 24
قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، وظایف
دادستان به رئیس حوزه قضایی
تفویض شده و بنابراین نیازی به تایید رئیس حوزه قضایی برای قرار
بازداشت موقت وجود ندارد. نظر
اکثریت نیز بر این نکته تاکید میکند که قانون جدید تغییرات اساسی در این خصوص ایجاد نکرده و اصل
استقلال قضات و عدم نیاز به تایید رئیس حوزه قضایی را مورد تاکید قرار میدهد. در مقابل، نظر
اقلیت معتقد است که ب. ت. ب. اهمیت قرار بازداشت موقت و تاثیر آن بر
آزادی متهم، این قرار باید به تایید دادستان برسد و از این رو تایید رئیس حوزه قضایی ضروری است. در نهایت، نظر هیات عالی با نظر اکثریت همراستا شد و تاکید بر عدم نیاز به تایید رئیس حوزه قضایی در این زمینه مطرح گردید.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1394/04/20
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریز
موضوع
قرار بازداشت موقت صادره از دادگاه عمومی بخش
پرسش
ب. ت. ب. مواد 24 و 336 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 92، آیا قرار بازداشت موقت صادره از ناحیه دادرس
علی البدل دادگاه عمومی بخش باید جهت تایید و اعلام نظر موافق یا مخالف به نظر رئیس حوزه قضایی برسد ؟
نظر
هیئت عالی
بر اساس ماده 24
قانون آیین دادرسی کیفری امور حسبی، کشف و
تعقیب و
تحقیق که از وظایف خاص
دادسرا و دادستان بوده به رئیس حوزه قضایی بخش تفویض و محول شده است. دلیل قطعی و نص قانونی برای لزوم تایید رئیس حوزه قضایی نسبت به قرار بازداشت موقت صادر شده از ناحیه
بازپرس ملاحظه نمیگردد و بعد از صدور قرار بازداشت موقت توسط
دادرس در صورت اعتراض، پرونده جهت
رسیدگی به
اعتراض به قرار بازداشت به مرجع صالح ارسال خواهد شد لذا با نظریه اکثریت موافقت میگردد.
نظر اکثریت
ماده 24 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 92، تاسیس جدید نمیباشد و همین موضوع قبلاً در قسمت اخیر بند الف ماده 3
قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب مصوب 73 و اصلاحی 81 بیان شده بود و
وظیفه دادستان به دادرس علی البدل محول گردیده بود. در قانون جدید این وظیفه به رئیس دادگاه و در غیاب وی به دادرس محول شده است. این وظیفه مربوط به امور حسبی،کشف و تعقیب و تحقیق است که از وظایف خاص دادسرا و دادستان بوده و به رئیس حوزه قضایی بخش تفویض و محول شده است. مواد 336 و 337 قانون آئین دادرسی کیفری جدید تکلیف را مشخص و دادگاه بخش در جرایم موضوع صلاحیت، خود راساً رسیدگی مینماید و اصل استقلال قضات محاکم و اصل عدم (در مقام
تردید) حاکم است. الزام به تکلیف اضافی نیازمند نص قانونی است که دلیل قطعی برای آن یعنی لزوم تایید رئیس حوزه قضایی ملاحظه نمی گردد، و رویه قضایی موجود نیز حاکی از عدم نیاز به تایید بوده و نیازی به ارسال قرار بازداشت برای تایید رئیس حوزه قضایی بخش وجود ندارد و بعد از صدور قرار بازداشت موقت توسط دادرس در صورت اعتراض، پرونده جهت رسیدگی به اعتراض به قرار بازداشت به مرجع صالح ارسال خواهد شد.
نظر اقلیت
ب. ت. ب. این که قرار بازداشت موقت از قرارهای مهم و شدیدترین قرار تامین م. ب. و با صدور این قرار موجبات
سلب آزادی متهم فراهم میگردد باید به موافقت دادستان برسد، و در حوزه قضایی بخش نیز بر طبق ماده 24 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 92 وظیفه دادستان به رئیس حوزه قضایی محول شده است. قرار بازداشت موقت صادره از ناحیه دادسرا باید به تایید رئیس حوزه قضایی بخش برسد.