مقدمه
لزوم اعزام
نماینده دادگاه جهت
ثبت طلاق در
صورت استنکاف زوج از ثبت
طلاق
خ. م.:
صورتجلسه نشست
قضایی مورخ 1398/02/04 در
استان خراسان رضوی به بررسی
ضرورت اعزام نماینده دادگاه برای ثبت طلاق در صورتی که زوج از ثبت آن استنکاف کند، پرداخته است. پرسش مطرح شده این است که آیا ب. ت. ب. ماده 38 قانون حمایت از
خانواده مصوب 1391، نماینده دادگاه باید بر اساس درخواست
سردفتر طلاق، به منظور ثبت طلاق و امضای قبوض اقساطی که بر اساس
توافق در دادگاه صورت گرفته، اعزام شود یا خیر. نظر هیات عالی این است که ب. ت. ب. ماده 26
قانون مجازات خانواده، در صورتی که طلاق از سوی زوج درخواست شده باشد، نیازی به اعزام نماینده دادگاه برای ثبت طلاق نیست و ثبت طلاق تنها با امضای سردفتر و زوجین انجام میشود. همچنین، نظر
اکثریت بیان میکند که با وجود امکان اعزام نماینده برای ثبت طلاق، امضای قبوض
اقساط توسط نماینده از نظر قانونی اعتبار ندارد. در مقابل، نظر
اقلیت دو
نظریه را مطرح میکند: یکی اینکه دادگاه میتواند برای ثبت طلاق و امضای قبوض نمایندهای اعزام کند و دیگری اینکه نیازی به اعزام نماینده برای این امور نیست.
موضوع
لزوم اعزام نماینده دادگاه جهت ثبت طلاق در صورت استنکاف زوج از ثبت طلاق
پرسش
زوج با
دادخواست طلاق به طرفیت
زوجه، همسر خود را طلاق می دهد و در خصوص
مهریه به توافق می رسند که هر ماه
قیمت یک ششم سکه بهار
آزادی را به زوجه تا استهلاک کامل آن بابت یکصد سکه بهار آزادی پرداخت نماید و زوجه در
دفترخانه طلاق در دفتر طلاق بعد از گذشت سه ماه عده و عدم
رجوع توسط زوج ب. ت. ب. رجعی بودن طلاق، توسط سردفتر از زوج درخواست
حضور در دفترخانه میشود و زوج از حضور در دفترخانه و امضاء دفاتر طلاق و امضای ششصد قبض اقساطی جهت پرداخت یک ششم قیمت سکه خودداری مینماید. طبق ماده 38 قانون حمایت از خانواده مصوب 1391 آیا به درخواست سردفتر، نماینده دادگاه از طرف زوج می بایست ب. ت. ب. استنکاف زوج و درخواست طلاق از طرف زوج بوده، دفاتر را امضا نماید؟ آیا قبوض لازم الاجرای ثبتی نیز باید در صورت استنکاف زوج که حسب توافق در دادگاه بوده است، توسط نماینده دادگاه امضاء شود؟ آیا بدون امضاء اثر قانونی دارد؟
نظر
هیئت عالی
اولاً - به صراحت ماده 26 قانون
مجازات خانواده در فرض سوال (درخواست طلاق از ناحیه زوج) دادگاه اقدام به صدور
گواهی عدم امکان سازش می-نماید.
ثانیاً- در صورتی که به تقاضای زوج طلاق صورت گیرد وفق ماده 38 قانون مذکور، با احراز عدم رجوع، صورتجلسه تکمیل شده (که ممضی به امضاء سردفتر، زوجین یا نمایندگان آنان و دو، شاهد طلاق رسیده) طلاق ثبت میشود. و نیازی به اعزام نماینده از ناحیه دادگاه برای ثبت طلاق نمیباشد.
ثالثاً- در خصوص قبوض ب. ت. ب. تکلیف دادگاه وفق ماده 29 و در صورتی که به این نحو توافق شده،
اجرائیه از ناحیه دادگاه صادر کننده حکم، صادر میشود.
نظر اکثریت
ب. ت. ب. اطلاق لفظ نماینده مذکور در ماده 38 قانون حمایت از خانواده، دادگاه میتواند برای ثبت طلاق نماینده اعزام نماید. ولی در خصوص امضای قبوض اقساط توسط نماینده دادگاه، امضای این قبوض توسط نماینده دادگاه فاقد وجاهت قانونی است زیرا اولا: امضای قبوض در
رای صادره دادگاه وجود ندارد و ثانیا: دادگاه میتواند بر اساس همان رای صادره طلاق توافقی، اجرائیه برای عدم پرداخت اقساط صادر نماید.
نظر اقلیت
نظریه اول: دادگاه هم میتواند برای ثبت طلاق و هم امضای قبوض نماینده بفرستد زیرا امضای قبوض اقساط از لوازم ثبت طلاق م. ب. لذا امضای قبوض مانع قانونی ندارد. نظریه دوم: برای ثبت طلاق و امضای قبوض اقساط نیازی به فرستادن نماینده دادگاه نمیباشد.