لزوم انتخاب کارشناس واحد یا هیات کارشناسان پس از تامین دلیل

لزوم انتخاب کارشناس واحد یا هیات کارشناسان پس از تامین دلیل خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1398/02/09 در استان اصفهان برگزار شد، موضوع اصلی بررسی ضرورت انتخاب کارشناس واحد یا هیات کارشناسان پس از تامین دلیل بود. پرسش اصلی این بود که آیا دادرس می‌تواند در صورت وجود نظریه کارشناسی از تامین دلیل، موضوع را به کارشناس واحد ارجاع دهد یا اینکه باید به طور الزامی هیات کارشناسان تعیین گردد. هیات عالی نظر خود را اینگونه بیان کرد که ارجاع به کارشناس در رسیدگی ماهوی بر اساس مواد 257 به بعد قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی انجام می‌شود و وجود نظریه کارشناسی در پرونده تامین دلیل به تنهایی مجوزی برای ارجاع به هیات کارشناسی در دعوای اصلی نیست، مگر اینکه ضرورت استفاده از تخصص‌های مختلف ایجاب کند. همچنین، نظر اتفاقی بر این نکته تاکید داشت که در تامین دلیل، وظیفه کارشناسی تنها محدود به ملاحظه و صورتبرداری از وضعیت موجود است و در صورت نیاز به کارشناسی در دادرسی، کارشناس واحد با هزینه متقاضی تعیین می‌شود. علاوه بر این، اگر دادگاه در ابتدا نیاز به هیات کارشناسان داشته باشد، می‌تواند اقدامات لازم را انجام دهد. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1398/02/09 برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر اردستان موضوع لزوم انتخاب کارشناس واحد یا هیات کارشناسان پس از تامین دلیل پرسش چنانچه شخصی بدواً دادخواست تامین دلیل تقدیم نموده باشد و نتیجه آن را به عنوان دلایل، پیوست دادخواست نماید، برفرض نیاز به انجام کارشناسی طی فرآیند دادرسی دعوی اصلی، دادرس می‌تواند موضوع را به کارشناس واحد واگذار نماید یا با عنایت به انجام کارشناسی در تامین دلیل، الزاماً می‌بایست هیات کارشناسان تعیین گردد؟ نظر هیات عالی قرار ارجاع امر به کارشناس در مقام رسیدگی ماهوی دادگاه نسبت به اصل دعوا، مطابق ماده‌ 257 به بعد قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی صادر می‌گردد؛ بنابراین به صرف وجود نظریه‌ کارشناسی در پرونده‌ تامین دلیل که عموماً در شورای حل اختلاف انجام می‌شود، مجوزی برای ارجاع امر به هیات کارشناسی در دعوای اصلی نیست، مگر این‌که موضوع کارشناسی به لحاظ ضرورت به‌کارگیری تخصص‌های مختلف، اقتضای تعیین چند کارشناس در رشته‌های مختلف باشد که در این وضعیت هم، هر یک به عنوان کارشناس واحد تلقی می‌گردد. نظر اتفاقی با عنایت به اینکه در تامین دلیل وظیفه کارشناسی صرفاً ملاحظه و صورت‌برداری از وضع موجود است (هرچند برخی کارشناسان به اشتباه نظر کارشناسی مطابق آنچه در دادرسی معمول است را ارائه می‌دهند)؛ بنابراین چنانچه در فرآیند رسیدگی، دادرس نیاز به انجام کارشناسی داشته باشد با هزینه متقاضی یا خواهان حسب مورد، کارشناس واحد تعیین می‌گردد؛ کارشناس فوق آنچه توسط کارشناس قبلی صورت‌برداری شده را نیز ملاحظه و عندالاقتضاء در نظر خود لحاظ می‌نماید. لازم به ذکر است چنانچه دادگاه به جهت اهمیت موضوع ابتدائاً نیاز به هیات کارشناسان داشته باشد اقدام لازم را معمول خواهد داشت (کما اینکه اگر اساساً نتیجه تامین دلیل نیز پیوست نباشد، دادگاه چنین اختیاری برای تعیین هیات کارشناسان در ابتدای کار خواهد داشت).