ماهیت حقوقی سیاهه جهیزیه

زوجه تقاضای استرداد جهیزیه از زوج نموده و مستندخود را لیست سیاهه جهیزیه‌ای قرار داده که به امضای زوج رسیده است. ز. د. م. دفاع بیان می‌کند که هر چند ذیل برگه را امضا کرده است ولیکن چند قلم را خودش خریده است و مالک آن، زوجه نیست بنابراین ماهیت حقوقی سیاهه جهزیه و نحوه رسیدگی به آن چگونه است؟ نظر هیات عالی در فرض سوال، با وجود سیاهه اقلام جهیزیه که زوج ذیل آن را امضا نموده، ظهور در تعلق اقلام جهیزیه به زوجه داشته و به استناد آن می‌تواند رای به استرداد اقلام مزبور به نفع زوجه صادر گردد؛ لیکن چنانچه در اثناء رسیدگی، زوج با ارائه دلیل و مدرک ثابت نماید برخی اقلام توسط وی و برای زندگی مشترک خریداری شده و جزو جهیزیه نمی‌باشد، در مقام دفاع می‌تواند مورد رسیدگی دادگاه قرار گرفته و با اثبات آن مورد رای به نفع زوج قرار گیرد و دعوای ز. ن. ب. آن مردود اعلام گردد و نیازی به طرح دعوای جداگانه نیست. نظر اکثریت سیاهه جهیزیه یک سند است و بایستی تکلیف سند حل شود و نمی‌توان با قصد طرفین آن را تعدیل کرد و زوجه مالک است و اگر زوجه خلاف آن ادعایی دارد باید ابطال بخشی از آن را از دادگاه حقوقی بخواهد و گرنه دادگاه خانواده تکلیفی برای ترتیب اثر دادن به آن ادعا ندارد مگر اینکه خود زوجه ادعای زوج را بپذیرد. نظر اقلیت این اقلام توسط زوج به زوجه هدیه داده شده است و عقد هبه هست مگر اینکه دلیلی خلاف بر آن باشد که قصد زوج تملیک لازم برای زوجه باشد و رسیدگی به اختلاف با دادگاه حقوقی هست.