مقدمه
مرجع
واخواهی در
صورت صدور آرای
غیابی با موضوع اصل خواسته و
خسارت تاخیر تادیه از دو
دادگاه بدوی و
تجدیدنظر
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 1400/06/04 در
استان فارس برگزار شد، موضوع بررسی مرجع واخواهی در خصوص آرای غیابی مرتبط با اصل خواسته و خسارت تاخیر تادیه از دو دادگاه بدوی و تجدیدنظر مطرح گردید. پرسش اصلی این بود که آیا ب. ت. ب. صدور آرای غیابی از
دو مرجع مختلف، نیاز به دو واخواهی جداگانه وجود دارد و کدام مرجع برای واخواهی صالح است. نظر هیات عالی بر این بود که هر مرجع باید به واخواهی رایی که خود صادر کرده،
رسیدگی کند و از آنجا که صدور رای در یکی بر دیگری تاثیر دارد، مرجع
صادرکننده رای خسارت تاخیر تادیه باید منتظر صدور رای در خصوص اصل دعوا بماند. نظر
اکثریت نیز بر این نکته تاکید داشت که رسیدگی به واخواهی هر رای باید در مرجع مربوطه انجام شود تا از صدور آرای متناقض جلوگیری گردد و پیشنهاد کرد که مرجع عالی
دادرسی تا مشخص شدن وضعیت
محکومیت یا عدم محکومیت
واخواه در مورد اصل وجه، اقدام به تاخیر نماید. در مقابل، نظر
اقلیت بر این باور بود که موضوعات واخواهی به شدت به یکدیگر وابسته‌اند و باید در یک مرجع واحد مورد رسیدگی قرار گیرند تا از صدور آرای متناقض جلوگیری شود و این امر به حذف یک مرحله از دادرسی نمی‌انجامد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1400/06/04
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر جهرم
موضوع
مرجع واخواهی در صورت صدور آرای غیابی با موضوع اصل خواسته و خسارت تاخیر تادیه از دو دادگاه بدوی و تجدیدنظر
پرسش
رای شورای حل اختلاف (مرجع نخستین) در مورد محکومیت به پرداخت
وجه چک صادر شده است و در مورد خسارت تاخیر تادیه نظر به بی حقی خواهان داشته است که با
اعتراض وی دادگاه (مرجع تجدیدنظر) در مورد خسارت تاخیر تادیه نیز طرف مقابل را محکوم کرده است، رای نخستین (در مورد اصل وجه چک) و رای تجدیدنظر (در مورد خسارت تاخیر) هر دو غیابی است، آیا ب. ت. ب. مختلف بودن مرجع صدور این دو رای غیابی، نیاز به دو واخواهی جداگانه است و در هر صورت چه مرجعی برای واخواهی صالح است؟
نظر هیات عالی
ب. ت. ب. اینکه آرای موضوع واخواهی از دو مرجع صادر گردیده است؛ لذا هر مرجع
صلاحیت رسیدگی به واخواهی رایی را دارد که صادر نموده است. به لحاظ اینکه صدور رای و اتخاذ
تصمیم در یکی موثر در دیگری است؛ بر این اساس مرجعی که نسبت به خسارت تاخیر تادیه رای صادر نموده، لازم است منتظر صدور رای در خصوص اصل دعوا بماند؛ بر این اساس نظریه اکثریت مطلوب هیات عالی م. ب..
نظر اکثریت
چون با دو رای که هر یک از مراجع مختلفی صادر شده مواجه هستیم، رسیدگی به واخواهی هر رای نیز باید در مرجع مربوطه صورت پذیرد و نمی‌توان مرجع رسیدگی به واخواهی را واحد دانست. اما ب. ت. ب. اینکه محکومیت نسبت به خسارت تاخیر تادیه متاثر از محکومیت نسبت به اصل وجه م. ب. و رسیدگی در دو مرجع ممکن است منجر به صدور آرای متناقض گردد، شایسته است مرجع عالی، دادرسی را تصمیم نهایی مرجع نخستین به تاخیر اندازد تا وضعیت محکومیت یا عدم محکومیت واخواه در مورد اصل وجه مورد
مطالبه مشخص شود.
نظر اقلیت
موضوع مورد واخواهی کاملاً مرتبط و متاثر از یکدیگر است و در صورتی که در مراجع مختلفی مورد رسیدگی قرار گیرد و قطعیت یابد؛ ممکن است با
آرای قطعی متناقض مواجه شویم و لذا باید موضوع در مرجع واحدی مورد رسیدگی قرار گیرد و ممکن است گفته شود موجب حذف یک مرحله از دادرسی می‌گردد. حال اینکه این‌گونه نیست و قبل از واخواهی هر دو موضوع در مرجع نخستین مورد رسیدگی قرار گرفته است و اکنون نیز موضوع در مرجع عالی مورد رسیدگی قرار می‌گیرد و
ضرورت موجود در بحث، ایرادات احتمالی را توجیه می‌نماید.
