مقدمه
مسئولیت مالک و
راننده در
پرداخت خسارت بر اساس مقررات قانون
بیمه اجباری مسئولیت دارندگان
وسیله نقلیه موتوری زمینی در مقابل
اشخاص ثالث سال 1387 (ب. ت. ب. زمان وقوع حادثه و ایرادخسارت)
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 16 مرداد 1397 در
استان یزد برگزار شد، موضوع اصلی بحث مسئولیت مالک و راننده در پرداخت خسارت بر اساس قانون بیمه اجباری مسئولیت دارندگان
وسیله نقلیه موتوری زمینی در مقابل اشخاص ثالث مصوب 1387 بود. پرسش مطرحشده این بود که آیا مسئولیت راننده و مالک در پرداخت خسارات به
زیاندیده به
صورت تضامنی است یا تنها بر اساس تقصیر تعیین میشود. نظر هیات عالی بر این بود که
اصول کلی مسئولیت مبتنی بر تقصیر است و این
نظریه مورد تایید
اکثریت قرار گرفت. اکثریت بر این اساس استدلال کردند که برای پرداخت
خسارت،
احراز رابطه علیت و
سببیت ضروری است و اگر مالک
خودرو به تکلیف بیمهگذاری عمل کرده باشد، تنها راننده
مقصر مسئول جبران خسارت خواهد بود. همچنین، ب. ت. ب. ماده 19 قانون مذکور، مسئولیتی بر عهده مالک نخواهد بود.در مقابل، نظر
اقلیت بیانگر این بود که ب. ت. ب. نظریه
اماره تقصیر، مالک خودرو تا زمانی که مسئولیت
جبران خسارت به راننده منتقل نشده، مسئول خواهد بود. در صورتی که راننده فاقد شرایط لازم باشد و مالک با علم به این موضوع، خودرو را در اختیار وی قرار دهد، هر دو مسئول خواهند بود. در نهایت، اگر مالک به درستی وسیله نقلیه را در اختیار راننده گذاشته باشد، تنها راننده مقصر مسئول جبران خسارت خواهد بود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/05/16
برگزار شده توسط: استان یزد/ شهر یزد
پرسش
مسئولیت راننده و مالک در پرداخت
خسارات وارده به زیان دیده بر اساس قانون بیمه اجباری
مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در قبال اشخاص ثالث سال 1387 (ب. ت. ب. زمان وقوع حادثه) در عرض همدیگر و به صورت تضامنی است و یا اینکه صرفاً بر اساس مسئولیت مقصر تعیین میگردد؟
نظر
هیئت عالی
اصول کلی مسئولیت مبتنی بر تقصیر است ب. ت. ب. اصل مرقوم نظریه اکثریت مورد
تأیید م. ب..
نظر اکثریت
ب. ت. ب. اینکه در پرداخت خسارت، علاوه بر فعل زیان بار، احراز رابطه علیت و سببیت نیز ضروری است و در جائی که مالک خودرو بر اساس مقررات مواد 1 و 4 قانون بیمه اجباری... فوق الذکر به تکلیف خویش مبنی بر بیمه نمودن خودرو به میزان مشخص عمل نموده است لذا صرفاً راننده مقصر مکلف به جبران خسارت است از طرفی چون
ضمانت اجرای عدم بیمه نمودن خودرو نیز در ماده 19 قانون مرقوم آمده است لذا ب. ت. ب. اصول کلی مسئولیت مبتنی بر تقصیر و
ضرورت احراز رابطه سببیت، مسئولیتی از جهت پرداخت خسارت بر عهده مالک نخواهد بود.
نظر اقلیت
ب. ت. ب. نظریه اماره تقصیر، چون خودرو یک وسیله خطرناک است و تا زمانی که مسئولیت جبران خسارت از جانب مالک خودرو به نحو قانونی به راننده منتقل نگردیده است لذا شخص مالک مسئول و پاسخگو خواهد بود و در فرض سوال چنانچه راننده فاقد شرایط لازم برای رانندگی باشد و مالک با علم و اطلاع، وسیله نقلیه را در اختیار وی می گذارد. مسئولیت مالک و راننده مقصر باقی است و در جائی که مالک به طور قانونی و با شرایط لازم وسیله نقلیه را در اختیار راننده گذاشته است در این خصوص صرفاً راننده مقصر مسئول جبران خسارت است.