Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

مطالبه قیمت روز مبیع و خسارت از فروشنده در صورت بطلان عقد به جهت مستحق‌للغیر بودن مبیع

سبدِ من

#قیمت_روز #مستحق‌للغیر #مبیع #مطالبه #فروشنده #قیمت #خسارت #بطلان #عقد #خریدار #قانون_مدنی #تورم #ملک #اکثریت #اقلیت #رجوع #وجه_نقد #ضمان #اشتباه #محقق #تلف_مبیع #جبران_خسارت #صورتجلسه #ضمان_درک #هیئت #مالک #تنظیم_سند #دستمزد #هزینه_دادرسی #استرداد_ثمن #خسارات_وارده #نرخ_روز #اجازه #مشتری #بیع #بازار #قوانین #معوض #بایع #صورت #قضایی #جاهل #استان #استرداد #عارض #باطل

خلاصه

این نشست به بررسی امکان مطالبه قیمت روز مبیع و خسارت از فروشنده در صورت بطلان عقد به دلیل مستحق‌للغیر درآمدن مبیع می‌پردازد. پرسش این است که آیا خریدار می‌تواند قیمت روز مبیع را به عنوان خسارت مطالبه کند یا خیر. نظر اکثریت این است که خریدار جاهل نمی‌تواند قیمت روز مبیع را به عنوان خسارت مطالبه کند و تنها مستحق استرداد ثمن و جبران تورم است.

اصلِ حقوقی: خریدار جاهل در صورت بطلان عقد تنها مستحق استرداد ثمن پرداختی و جبران خسارات ناشی از معامله است و حق مطالبه قیمت روز مبیع را ندارد.

مستند: مواد 314، 390، 391، 392 و 393 قانون مدنی

کلیدواژه‌ها: مستحق‌للغیر، بطلان عقد، غرامات، ثمن، خریدار جاهل

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

مقدمه
مطالبه قیمت روز مبیع و خسارت از فروشنده در صورت بطلان عقد به جهت مستحق‌للغیر بودن مبیع خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 12 اردیبهشت 1388 در استان قزوین برگزار شد، موضوع بررسی امکان مطالبه قیمت روز مبیع و خسارت از فروشنده در صورت بطلان عقد به دلیل مستحق‌الغیر بودن مبیع مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا خریدار می‌تواند قیمت روز مبیع را به عنوان ثمن پرداختی و خسارت از فروشنده مطالبه کند و مفهوم و دامنه «غرامات» در ضمان موضوع مواد 390 الی 393 قانون مدنی چیست. نظر هیات عالی مدنی این بود که اگر خریدار از فساد معامله آگاه باشد، تنها می‌تواند ثمن پرداختی را پس بگیرد و حق مطالبه خسارت نخواهد داشت. با این حال، اگر خریدار به اشتباه ملک فروشنده را خریداری کند و خساراتی به او وارد شود، فروشنده موظف به جبران این خسارات است. اکثریت اعضای هیات نیز بر این نکته تاکید کردند که خریدار جاهل و مغرور نمی‌تواند قیمت روز مبیع را به عنوان خسارت مطالبه کند و تنها می‌تواند ثمن معامله را ب. ت. ب. تورم و خسارات ناشی از معامله درخواست نماید. در این زمینه، مواد 393 و 314 قانون مدنی به وضوح بیانگر این موضوع هستند که ارزش افزوده تنها در صورتی که عمل خریدار جاهل محقق شود، قابل مطالبه است. نظر اقلیت نیز این بود که در صورت تلف مبیع و افزایش قیمت آن، باید به نوعی جبران خسارت صورت گیرد، اما این نظر به دلیل استثنا بودن بر قاعده کلی، کمتر مورد پذیرش قرار گرفته است. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1388/02/12 برگزار شده توسط: استان قزوین/ شهر قزوین
موضوع
مطالبه قیمت روز مبیع و خسارت از فروشنده در صورت بطلان عقد به جهت مستحق‌للغیر بودن مبیع
پرسش
بطلان عقد بیعی به جهت مستحق‌للغیر بودن مبیع آن مفروض است. آیا خریدار می‌تواند قیمت روز مبیع را در مقام ثمن پرداختی و خسارت از فروشنده (غار) مطالبه نماید. به عبارت دیگر، مفهوم و گستره «غرامات» در ضمان درک موضوع مواد 390 الی 393 قانون مدنی چیست؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (1) مدنی: در حالتی که خریدار به فساد معامله آگاه است و می‌داند که مال دیگری را از فروشنده خریداری می‌کند در قبال استرداد مبیع به مالک، تنها می‌تواند آنچه را به عنوان ثمن به فروشنده پرداخته است پس بگیرد ولی زیان‌هایی که در نتیجه برهم خوردن معامله وارد شده چون نتیجه عمل نامشروع خود او است، حق رجوع ندارد. در صورتی که خریدار مورد معامله را ملک فروشنده می‌پندارد، محدود کردن خریدار صرفاً به استرداد ثمن، منطقی و قانونی نیست و چنان‌چه در نتیجه رجوع مالک به خریدار خساراتی به او وارد آید، همه این زیان‌ها را فروشنده سبب شده است و باید جبران کند، یعنی خریدار نه‌تنها بابت خریدن مورد معامله وجهی به فروشنده پرداخته است، بلکه امکان دارد که برای تنظیم سند رسمی دستمزد واسطه، نگاهداری مبیع، تهیه ثمن معامله و در صورت طرح دعوا هزینه دادرسی و خسارات ناشی از آن را تحمل کرده یا منافع مسلّمی را از دست داده باشد که باید به وسیله مسبب ورود خسارت جبران شود. در مورد سوال همان‌گونه که نوسان قیمت ناشی از کاهش قیمت مبیع نمی‌تواند مانع استرداد ثمن و خسارات وارده به خریدار شود مطالبه افزایش قیمت مبیع در غالب غرامات وارده در صورتی‌که افزایش قیمت مبیع ناشی از نوسانات قیمت و تورم باشد محل تأمل است.
نظر اکثریت
خریدار جاهل و مغرور نمی‌تواند به عنوان خسارت، قیمت روز مبیع را مطالبه کند و فقط می‌تواند ثمن معامله را به نرخ روز ب. ت. ب. تورم و خسارات ناشی از معامله بخواهد. منظور از «غرامات وارده» همان‌طور که در قانون آمده، خسارات متعارف ناشی از معامله است نه ارزش افزوده‌ای که بعدها عارض می‌گردد. ماده 314 در این باب صراحت دارد. ارزش افزوده فقط در صورتی قابل مطالبه است که متصل و ناشی از کارکرد خریدار باشد. در مقابل نص نمی‌توان اجتهاد کرد. در این‌باره قوانین، نظریات مشورتی و استفتائات قضایی موجود است که چنین اجازه-ای نمی‌دهند. نصوص قانون مدنی به ویژه مواد 393 و 314 آن صریح و قاطع است و ارزش افزوده یا همان زیادتی قیمت را فقط و منحصراً مربوط به موردی می‌داند که دراثر عمل خریدار جاهل، در عین مبیع ایجاد شده باشد و این زیادتی نه به صورت قیمت، بلکه عین متصل باشد، مثل میوه درخت که به حکم قاعده «الزراع لزرع ولو کان غاصباً» متعلق حقّ خریدار است و اگر غیرمتصل باشد، حق ندارد. به طریق اولی می‌توان نتیجه گرفت که وقتی مشتری نسبت به مبیع وضع ید نیافته و متصرف نشده و بیع باطل است، عملی روی مبیع انجام نداده و ارزش افزوده گردیده در اثر نوسانات قیمت بازار و تورم بوده است پس حقی ندارد که مطالبه نماید. مراد، غرامات ناشی از معامله است نه قیمت افزایش یافته که متعاقباً رخ می‌دهد. غراماتی که به صورت متعارف از خود معامله ایجاد شده حین معامله باطل ایجاد شده است؛ غرامات بالفعل و در زمان حال انجام معامله، نه غراماتی که بعدها عارض شود. قوانین مدنی در این زمینه صریح است و تاب تغییر ندارد و همان‌طور که بیان شد، اجتهاد در مقابل نص صحیح نیست.
نظر اقلیت
به راحتی نمی‌توان قبول کرد که امکان مطالبه قیمت روز مبیع نیست. در فرضی که ثمن وجه نقد رایج نیست و عین معوض است و اگر تلف شود و مثل هم باشد و قیمت آن افزایش یافته باشد، چه باید کرد؟ در جواب بیان شد که ثمن نوعاً وجه نقد است. در فرض مذکور نیز چون عین بوده، مسئولیت بایع بر همان تعلق می‌گیرد و باید به هر قیمتی که شده مبیع را اعاده کند.

موارد مرتبط 7

آرای مرتبط 2

نشست‌های قضایی 1

مواد مرتبط 1

  • تفسیر از این صفحه ماده 393 — قانون مدنی مواد 393 و 314 قانون مدنی به وضوح بیانگر این موضوع هستند که ارزش افزوده تنها در

دکترین 3

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین