Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

معافیت از هزینه دادرسی مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم نیروهای مسلح

#ضرر_و_زیان_ناشی_از_جرم #معافیت_از_هزینه_دادرسی #ضرر_و_زیان #هزینه_دادرسی #نیروهای_مسلح #مطالبه #دادرسی #زیان #جرم #خسارت #دادخواست #اقلیت #دادخواست_ضرر_و_زیان #اکثریت #دادگاه_کیفری #وقوع_جرم #دعوای_حقوقی #تعقیب_کیفری #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #صورتجلسه #محکومیت #هیئت #حد #دعاوی_مالی #خسارات_وارده #دادستان #تشکیل_سازمان #بازرسی #قرینه #هزینه #محاکم #قضایی #استان #تسری #تفسیر‌مضیق #منطوق

خلاصه

این نشست به بررسی معافیت نیروهای مسلح از پرداخت هزینه دادرسی در دعاوی حقوقی مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم می‌پردازد. اختلاف بر سر این بود که آیا این معافیت مختص دادرسی کیفری است یا دعاوی حقوقی مستقل را نیز شامل می‌شود. نظر اکثریت بر این است که نیروهای مسلح در هر نوع دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم، مطلقاً از پرداخت هزینه دادرسی در محاکم حقوقی معاف هستند.

اصلِ حقوقی: نیروهای مسلح در طرح دعوای مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم در محاکم حقوقی نیز از پرداخت هزینه دادرسی معاف هستند.

مستند: ماده 575 قانون آیین دادرسی کیفری

کلیدواژه‌ها: معافیت از هزینه دادرسی، نیروهای مسلح، ضرر و زیان ناشی از جرم، محاکم حقوقی، آیین دادرسی کیفری

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
معافیت از هزینه دادرسی مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم نیروهای مسلح خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 14 آبان 1397 در استان مرکزی برگزار شد، موضوع معافیت از هزینه دادرسی در خصوص مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم توسط نیروهای مسلح مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا نیروهای مسلح در صورت طرح دعوای مطالبه خسارت در محاکم حقوقی از پرداخت هزینه دادرسی معاف خواهند بود یا خیر، با استناد به ماده 575 قانون آیین دادرسی کیفری. نظر هیات عالی این بود که این معافیت تنها در صورتی که دعوا در جریان دادرسی کیفری مطرح شود، قابل اعمال است و به دعاوی حقوقی مستقل تسری نمی‌یابد. در مقابل، نظر اکثریت بر این بود که قانونگذار در ماده 575، به طور کلی برای نیروهای مسلح در هر نوع دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم معافیت قائل شده و بنابراین آنها از پرداخت هزینه دادرسی در محاکم حقوقی نیز معاف هستند. نظر اقلیت بر این نکته تاکید داشت که معافیت تنها در مواردی که دعوا در دادگاه کیفری مطرح می‌شود معتبر است و تفسیر مضیق از مقررات استثنایی را ضروری دانست. نهایتاً، نظر اقلیت این بود که یگان‌ها نمی‌توانند به طور مستقل در محاکم حقوقی اقدام به طرح دعوا نمایند و باید ضمن دادرسی کیفری اقدام کنند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1397/08/14 برگزار شده توسط: استان مرکزی/ شهر اراک
موضوع
معافیت از هزینه دادرسی مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم نیروهای مسلح
پرسش
آیا ب. ت. ب. ماده 575 ق.آ.د.ک اگر نیروهای مسلح در محاکم حقوقی خواسته ای مبنی بر محکومیت خوانده به پرداخت خسارات وارد شده در اثر وقوع جرم و زیان های مادی ناشی از آن را مطرح نمایند معاف از هزینه دادرسی می‌باشند یا خیر؟
نظر هیئت عالی
اگرچه اصل بر این است که طرح دعوای حقوقی مالی در دادگاه ها مستلزم پرداخت هزینه دادرسی و خلاف آن منوط به وجود نص قانونی است و قانونگذار در ماده 575 ق.آ.د.ک مصوب سال 92 نیروهای مسلح را از پرداخت هزینه دادرسی ضرر و زیان ناشی از جرم اگر ضمن دعوای کیفری طرح گردد، معاف نموده؛ لیکن این امر استثنایی قابل تسری به دعوای مطالبه ضرر و زیانی که مستقلاً در محاکم حقوقی طرح می‌شود، نیست؛ چه موارد استثنایی نیاز به نص دارد و مقررات ماده مذکور در حد منطوق خود قابل اعمال است.
نظر اکثریت
اگرچه اصل بر مالی بودن دعاوی و پرداخت هزینه دادرسی است؛ ولی در موارد استثنائی قانونگذار بعضی از دعاوی و خواهان های دعاوی مالی را از هزینه دادرسی معاف می کند که در ماده 575 نیز اگر در نتیجه وقوع جرمی خسارتی به نیروهای مسلح وارد شود اگر یگان مربوط دادخواست ضرر و زیان خسارات وارده را تقدیم نماید (چه به دادگاه کیفری؛ چه مستقلاً به محاکم حقوقی) از پرداخت هزینه دادرسی معاف شده است، بنابراین نباید به ظاهر ماده اکتفا کرد و بر این اعتقاد بود که صرفاً اگر ضم تعقیب کیفری تقاضای خسارت کردند از پرداخت هزینه دادرسی معاف هستند؛ چون اولاً خصوصیتی در مطالبه خسارت از طریق دادگاه کیفری یا حقوقی وجود ندارد و ثانیاً قانونگذار در این ماده اصلی را ایجادکرده است که موید معافیت یگان های مسلح برای طرح دعوای ضرر و زیان از هزینه دادرسی است و اگر شک کنیم که آیا این معافیت فقط شامل طرح دعوای مطالبه خسارت ضمن دادرسی کیفری است یا شامل طرح دعوای مستقل حقوقی هم می‌شود، عموم و اطلاق اصل این مورد را نیز در برمی گیرد؛ لذا از هزینه دادرسی طرح دعوای مستقل حقوقی هم در محاکم حقوقی معاف هستند؛ اگر چه چون قانونگذار نخواسته از ارگان دولتی هزینه ای بابت طرح دعوا ضرر و زیان بگیرد، همانطور که دادستان را در فرض مشابه در تبصره یک بند د ماده 2 قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور معاف کرده اینجا نیز نیروهای مسلح را مطلقاً از پرداخت هزینه دادرسی ضرر و زیان ناشی از جرم معاف نموده است.
نظر اقلیت
اصل بر این است که طرح دعوای حقوقی مالی مستلزم پرداخت هزینه دادرسی است؛ جز در موارد استثنا که قانونگذار تصریح می‌نماید و اکنون با وجود نص ماده 575 ق.ا.د.ک از نص و منطوق ماده درمی یابیم که نیروهای مسلح از پرداخت هزینه دادرسی ضرر و زیان ناشی از جرم اگر ضمن دعوای کیفری مطرح گردد معاف هستند، شک می کنیم آیا این معافیت در مواردی که مستقلاً نیز در دادگاه های حقوقی طرح دعوا می کنند معاف هستند یا خیر، که اصل بر عدم معافیت و تفسیر مضیق مقررات استثنایی است؛ از طرفی اطلاق و عموم حکم قانونگذار در قسمت آخر ماده مبنی بر معافیت از هزینه دادرسی به قرینه تکلیف مقرر در این ماده برای یگان مربوطه جهت لزوم طرح دعوای خسارت ضمن دادرسی کیفری مقید می‌گردد به صرف تقدیم دادخواست ضرر و زیان در جریان دادرسی کیفری و تعقیب متهم؛ لذا عموم و اطلاقی برای کلام قانونگذار نمی توان قائل بود، صرفنظر از اینکه معافیت دولت و یا نیروهای مسلح نوعی ترجیح بلامرجح است، اگرچه قانونگذار در ماده 559 ق.ا.د.ک نیز اصل را به پرداخت هزینه دادرسی قرارداده است و از طرفی ب. ت. ب. استثنایی بودن حکم باید دقت شود این معافیت حتی برای موارد کیفری (طرح دادخواست به محاکم کیفری) خاص موردی است که یگان اقدام به تقدیم دادخواست نماید نه مثلاً ماموری اگر ساعتش، لباسش یا گوشی وی و... درنتیجه وقوع جرم خسارت دید شخصاً بتواند در جریان دادرسی کیفری دادخواست ضرر و زیان بدهد و از هزینه دادرسی معاف باشد. نظریه ابرازی: اصولاً یگان نمی تواند بیاید دادگاه حقوقی دادخواست حقوقی بدهد چون در ماده 575 به خلاف مواد 15و 16 ق.ا.د.ک قانونگذار یگان را مکلف به طرح دعوای ضرر و زیان ضمن تعقیب کیفری نموده است؛ لذا اگر دادخواست حقوقی داد قرار عدم استماع صادر می‌گردد.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 64

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 10

نشست‌های قضایی 5

مواد مرتبط 2

مقرراتِ مرتبط 2

نکته‌های مرتبط 2

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین