معامله مکرر و بیع فاسد

معامله مکرر و بیع فاسد خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1398/08/12 در استان خوزستان برگزار شد، موضوع بررسی معامله مکرر و بیع فاسد مورد بحث قرار گرفت. در این زمینه، سوالاتی درباره امکان توقیف خودروی متعلق به شخص (ج)، که به عنوان ثمن معامله به (الف) پرداخت شده، و وضعیت استرداد آن در صورت توقیف، مطرح گردید. نظر هیات عالی این است که بیع فاسد تاثیری در تملک ندارد و بنابراین (ب) نمی‌تواند درخواست توقیف خودروی (ج) را داشته باشد. همچنین، نظر اکثریت بر این پایه است که ب. ت. ب. فاسد بودن معامله، ثمن باید به خریدار و مبیع به فروشنده مسترد گردد و به این ترتیب، خودروی متعلق به (ج) که بخشی از ثمن به شمار می‌رود، قابل توقیف نخواهد بود. علاوه بر این، اکثریت معتقدند که دادگاه کیفری می‌تواند سند رسمی مربوط به خودروی (ج) که در دست (د) است را به منظور رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان شاکی ابطال نماید. در مقابل، نظر اقلیت بر این است که اسناد رسمی معتبر هستند و تا زمانی که ابطال نشوند، اعتبار خود را حفظ می‌کنند؛ بنابراین خودرو در اختیار (د) باقی مانده و (ج) مستحق دریافت قیمت آن است. این مباحث بر اساس <a class="artref" href="/ماده/ماده-73-dav_a_16056">ماده 73 قانون ثبت اسناد</a> و املاک بررسی شده است. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1398/08/12 برگزار شده توسط: استان خوزستان/ شهر اهواز موضوع معامله مکرر و بیع فاسد پرسش (الف) خودروی متعلق به (ب) را به شخص (ج) می‌فروشد (انتقال مال غیر)، در هنگام تنظیم قرارداد ثمن معامله به مبلغ یکصد میلیون تومان تعیین می‌شود. (ج) مبلغ 50 میلیون تومان نقداً به علاوه خودروی خود را که ارزش آن 50 میلیون تومان است به عنوان مابقی ثمن معامله به (الف) می‌دهد. (الف) مبادرت به فروش خودروی گرفته شده (تملیک شده) از (ج) به (د) می‌نماید. سپس (ب) از موضوع مطلع و مبادرت به طرح شکایت علیه (الف) و (ج) می‌نماید. حال ب. ت. ب. مراتب فوق، سوالات ذیل مطرح می‌شود: 1- در صورت درخواست مالک (ج) آیا می‌توان خودروی وی (خودرویی که به عنوان ثمن معامله به الف داده شده است) را توقیف نمود؟ 2- در صورت توقیف خودروی (متعلق به ج) وضعیت استرداد آن در مرحله دادسرا چگونه است و به کدامیک از افراد (ج) یا (د) می‌توان آن را استرداد نمود. * ضمناً جهت پاسخگویی به سوالات فوق، نکات ذیل ذکر می‌گردد: -در قرارداد تنظیمی بین (الف) و (ج) ثمن معامله متشکل از خودروی (ج) و 50 میلیون تومان م. ب.. - طرفین راجع به خودرویی که به ظاهر به عنوان ثمن خودروی (مال غیر) م. ب. قرارداد جداگانه‌ای تنظیم نموده‌اند. -(الف) بعد از فروش خودروی (ج) به (د) برای وی سند رسمی تنظیم می‌کند. نظر هیئت عالی ن. ب. ا. بیع فاسد اثری در تملک ندارد لذا ب نمی‌تواند توقیف وسیله نقلیه ج را درخواست کند. نتیجتاً نظریه اکثریت صحیح اعلام می‌شود. نظر اکثریت با عنایت به اینکه مبنای معامله (ی) شخص الف با (ج) معامله فاسد بوده است و بیع فاسد اثری از تملیک نداشته، لذا در این مورد می‌بایست ثمن به خریدار و مبیع به فروشنده (مالک) مسترد گردد و از این حیث خودروی متعلق به (ج) چون بخشی از ثمن معامله است امکان توقیف آن وجود ندارد. ضمناً راجع به سند رسمی موجود در ید (د) که مربوط به خودروی (ج) می‌باشد، اکثریت معتقدند که دادگاه کیفری می‌تواند در راستای دادخواست ضرر و زیان تقدیمی توسط شاکی ابطال آن را اعلام نماید. نظر اقلیت ب. ت. ب. اینکه خودروی موضوع بحث که متعلق به (ج) بوده است توسط خود (ج) به موجب سند رسمی به (الف) منتقل و پس از (الف) به موجب سند رسمی به (د) منتقل گردید، می‌بایست طبق ماده 73 قانون ثبت، اسناد رسمی را معتبر دانست و تا زمانی که ابطال نگردیده‌اند این اعتبار به قوت خود باقیست لذا خودرو قابلیت توقیف نداشته و در ید (د) باقی مانده و اقلیت اعتقاد دارند که خودروی (ج) تلف حکمی گردیده و وی مستحق قیمت آن م. ب..