مقدمه
ملاک
تشخیص اراضی ملی از مستثنیات در
اعتراض به
آگهی اعلام
ملی بودن
اراضی
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 22 شهریور 1401 در
استان فارس برگزار شد، موضوع اصلی بررسی ملاک تشخیص اراضی ملی از مستثنیات در اعتراض به آگهی اعلام ملی بودن اراضی بود. سوال مطرح شده این بود که آیا فقط عکسهای هوایی سالهای 1341 و 1346 باید ملاک قرار گیرند یا این که سایر عوامل نیز در این تشخیص موثر هستند. هیات عالی اعلام کرد که عکسهای هوایی و
نظریههای
کارشناسی از دلایل مهم به شمار میروند، اما نمیتوانند به تنهایی مبنای تشخیص نوعیت اراضی باشند و لازم است سابقه احیاء اراضی نیز مورد توجه قرار گیرد. نظر
اکثریت بر این بود که
تفسیر عکسهای هوایی تنها به عنوان یک
قرینه در تشخیص نوعیت
زمین محسوب میشود و ملاک اصلی، سابقه احیا و کشت قبل از تصویب قانون ملی شدن جنگلها و مراتع مصوب 1341 است. در مقابل، نظر
اقلیت بر این باور بود که عکسهای هوایی نشاندهنده سابقه
تصرف اراضی هستند و سایر عوامل نمیتوانند دلیلی بر احیای اراضی باشند. در نهایت، نظریه اکثریت در تفسیر و تشخیص اراضی ملی از مستثنیات مورد تایید هیات عالی قرار گرفت.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/06/22
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر خنج
موضوع
ملاک تشخیص اراضی ملی از مستثنیات در اعتراض به آگهی اعلام ملی بودن اراضی
پرسش
آیا در
رسیدگی به پروندههای اعتراض به آگهی اعلام ملی بودن اراضی یا در رسیدگی به اعتراض به
رای کمیسیون ماده واحده، صرفاً ملاحظه و بررسی عکسهای هوایی سال 1341 و 1346 ملاک بوده یا اینکه سایر جهات نیز میتواند موثر در صدور آرا باشد؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال، وجود عکسهای هوایی و حتی
نظریه کارشناسی که معمولاً
مستند به عکسهای هوایی میباشد، از جمله قرائن مهم تلقی میشود؛ لیکن میتواند مبنی بر خطا و
اشتباه باشد؛ بنابراین به تنهایی نمیتواند مثبت نوعیت اراضی و حتی مبنای تشخیص
تغییر کاربری اراضی زراعی و باغها یا تعیین تاریخ آن باشد، بلکه اصل، احراز سابقهی احیاء و... م. ب. که دادگاه ب. ت. ب. جمیع جهات و رسیدگی به ادله اثباتی ابرازی از جمله نظریه کارشناسی و ملاحظه عکسها و سایر دلایل و قرائن به موضوع (سابقه احیای اراضی، تشخیص نوعیت زمین،
تغییر کاربری اراضی و
باغها و قدمت مستحدثات و...) رسیدگی و اظهارنظر به عمل میآورد. با این توضیح، نظریه اکثریت در چگونگی تشخیص اراضی ملی از مستثنیات و تفسیر عکسهای هوایی در حدی که موافق نظریه نهایی هیات عالی است، مطلوب و مورد تائید است.
نظر اکثریت
تفسیر عکسهای هوایی سالهای 1341 و 1346 صرفاً قرینهای در راستای تشخیص نوعیت زمین بوده و آنچه که ملاک برای تشخیص اراضی ملی از مستثنیات بوده این است که سابقه احیا و کشت و بهرهبرداری به قبل از تصویب قانون ملی شدن جنگلها و مراتع مصوب 1341 بازگردد و بر اساس قراِین و دلایل دیگر از جمله بافت خاک، نوع درختان و بوتههای موجود در اراضی، شیب زمین و... میتوان نوعیت زمین دال بر ملی یا مستثنیات را تشخیص داد.
نظر اقلیت
تفسیر عکسهای هوایی موجود در واحد جیآیاس استان سابقه
حیازت و تصرف اراضی رانشان میدهد و سایر جهات نمیتوانند دلیلی بر احیا اراضی باشند.