نشست قضایی با موضوع نیابت قضایی

نشست قضایی با موضوع نیابت قضایی خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 14 آبان 1394 در استان اصفهان برگزار شد، موضوع نیابت قضایی مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا اعطای نیابت برای تشکیل جلسه دادرسی در امور حقوقی یا کیفری از سوی دادگاه بدوی یا تجدیدنظر قانونی است یا خیر. هیات عالی بر این نکته تاکید دارد که اعطای نیابت قضایی از یک دادگاه بدوی به دادگاه بدوی دیگر تنها در راستای تکمیل تحقیقات و اجرای قرارهای اعدادی مجاز است و دادرسی به مباشرت دادگاه نیاز دارد. بر اساس مواد 119 قانون آیین دادرسی کیفری و 290 قانون آیین دادرسی مدنی، این نوع نیابت قابل اعطا نیست. همچنین، در پرونده‌های کیفری که با کیفرخواست دادستان به دادگاه ارسال شده‌اند، اعطای نیابت بی‌مورد است و باید پرونده به دادسرای صادرکننده کیفرخواست اعاده شود (ماده 341 قانون آیین دادرسی کیفری). نظر اتفاقی نیز بر این نکته تاکید دارد که نیابت از دادگاه بدوی به دادگاه بدوی دیگر تنها در موارد خاص و در جهت تکمیل تحقیقات ممکن است و اعطای نیابت از دادگاه تجدیدنظر به دادگاه بدوی همان استان قانونی نیست؛ بلکه این عمل فقط در صورت نیاز به اقدام در حوزه قضایی استان دیگر مجاز است (ماده 452 قانون آیین دادرسی کیفری و 354 قانون آیین دادرسی مدنی). صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1394/08/14 برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر کاشان موضوع نیابت قضایی پرسش آیا اعطای نیابت جهت تشکیل جلسه دادرسی اعم از امور حقوقی یا کیفری از ناحیه دادگاه بدوی یا تجدیدنظر وجاهت قانونی دارد یا خیر ؟ نظر هیئت عالی 1- اعطای نیابت قضایی از دادگاه بدوی به داد گاه بدوی دیگر (اعم از امور مدنی یا کیفری) صرفأ در جهت تکمیل تحقیقات و اجرای قرارهای اعدادی به عمل می آید (مواردی که پرونده را معد جلسه ی دادرسی ماهوی قرار می دهد) بنابراین دادرسی از اموری است که مباشرت دادگاه لازم است و به جلسه ی دادرسی دادگاه دیگر قابل اعطاء نمی‌باشد. (مواد 119 ق.آ.د.ک و 290 ق.آ.د. م). 2- در پرونده های کیفری که با کیفرخواست دادستان در دادگاه مفتوح رسیدگی قرار گرفته، در صورتی که نیاز به تحقیقات تکمیلی و رفع نقص باشد، اعطای نیابت قضایی بلاوجه است، بلکه مطابق ماده 341 ق. آ. د.ک پرونده به دادسرای صادرکننده ی کیفرخواست اعاده می‌شود تا مطابق قرار رفع نقص دادگاه اقدام شود. 3- مطابق مواد 452 ق. آ. د. ک و 354 ق. آ. د. م دادگا ه تجدید نظر، اموری غیر از جلسه ی دادرسی یا مواردی که مباشرت دادگاه در انجام آن ها شرط نیست را می‌تواند از طریق اعطای نیابت قضایی به دادگاه بدوی حوزه ی استان دیگر، درخواست اجرای آن را به عمل آورد و در صورتی که محل اجرای قرار در شهر دیگر همان استان (غیر از مرکز استان) باشد، دادگاه بدوی به نمایندگی قضایی دادگا ه تجدید نظر (مطابق درخواست مرجع تجدید نظر) اقدام به اجرای قرار می‌نماید. نظر اتفاقی ب. ت. ب. مواد متعدد از قانون آئین دادرسی کیفری و مدنی، موارد ذیل قابل استنباط است: الف - اساساًٌ اعطای نیابت از دادگاه بدوی به دادگاه بدوی دیگر چه در امور مدنی یا کیفری صرفاً در جهت تکمیل تحقیقات و مواردی که پرونده را معد جلسه دادرسی قرار دهد صادر می‌گردد. بنابراین دادرسی نیابتی از مواردی است که مباشرت دادگاه لازم است و قابل اعطا نیست نظریه مشورتی بدون شماره مورخ 53/3/29 اداره حقوقی نیز موید این مطلب م. ب.. (مواد 119 قانون آیین دادرسی کیفری و 290 آیین دادرسی مدنی). ب - اعطای نیابت از دادگاه کیفری در مورد پرونده هایی که با کیفرخواست از دادسرا ارسال شده فاقد مجوز قانونی است و چنان چه نقصی وجود داشته باشد از طریق اعاده به دادسرا انجام می‌شود. (ماده 341 قانون آیین دادرسی کیفری). ج - اعطای نیابت از دادگاه تجدیدنظر به دادگاه بدوی همان استان صحیح و قانونی نیست و صرفاً نیابت در صورتی صادر می‌شود که اقدامی در حوزه قضایی استان دیگر لازم باشد. (ماده 452 آیین دادرسی کیفری و 354 آیین دادرسی مدنی).