مقدمه
واگذاری زمین به
شخص ثالث پس از پیش فروش ساختمان
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 1401/04/01 برگزار شد، موضوع
واگذاری زمین به شخص ثالث پس از پیش فروش ساختمان مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا واگذاری زمین توسط مالک به شخص دیگر، به معنای
وقوع جرم است و دادگاه چه تصمیمی باید در مورد
رد مال اتخاذ کند. هیات عالی به این نتیجه رسید که ب. ت. ب. اینکه خریداران
آپارتمانها نیز به عنوان مالک عرصه محسوب میشوند، واگذاری زمین به شخص دیگر مصداق
انتقال مال غیر است و بر اساس ماده یک قانون
تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء،
اختلاس و
کلاهبرداری مصوب 1392 و قانون راجع به
مجازات انتقال مال غیر مصوب 1308، قابل
تعقیب م. ب.. علاوه بر این، در خصوص رد مال، طبق ماده 19
قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، ملاک تعیین
قیمت روز مال خواهد بود.
اکثریت اعضای هیات بر این باور بودند که
خریدار به نسبت وجه پرداختی، مالک محسوب میشود و در صورت
انتقال ملک به شخص دیگر، بزه انتقال مال غیر واقع شده است. نظر
اقلیت نیز این بود که ب. ت. ب.
مالکیت مشاع خریدار در عرصه، بزه انتقال مال غیر صورت گرفته و قیمت عرصه باید
کارشناسی و سهم خریدار از آن تعیین شود. در نهایت، نظر ابرازی اعلام کرد که در این مورد انتقال مال غیر محقق نشده و موضوع رد مال منتفی است.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/04/01
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر بندر انزلی
موضوع
واگذاری زمین به شخص ثالث پس از پیش فروش ساختمان
پرسش
شخصی در پیش فروش ساختمان دو واحد را از صاحب ملک (زمین) خریداری نموده است. مالک بدون اینکه ساختمانی در آن زمین بسازد، زمین را به شخص دیگری واگذار میکند. آیا جرمی واقع شده است؟ دادگاه در خصوص رد مال چه تصمیمی باید اتخاذ نماید؟
نظر هیات عالی
1- ب. ت. ب. اینکه خریداران آپارتمانها به نسبت مالک عرصه نیز میباشند و با فرض فروش کل عرصه توسط
فروشنده (مالک قسمتی از عرصه و نه کل آن) موضوع از مصادیق انتقال مال غیر بوده و مرتکب وفق ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1392 با لحاظ قانون راجع به مجازات انتقال مال غیر مصوب 1308 قابل تعقیب و مجازات است.
2- در خصوص رد مال نیز با لحاظ ماده 19
قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و تبصره آن رفتار میشود و چنانچه قیمت مال مورد حکم قرار گیرد، ملاک قیمت روز پرداخت خواهد بود.
نظر اکثریت
از آنجا که قانونگذار، پیش فروش را به رسمیت شناخته است بنابراین خریدار واحدهای پیش فروش شده، به نسبت وجهی که پرداخت نموده، مالک محسوب میگردد و در صورت انتقال ملک به شخص دیگر، بزه انتقال مال غیر صورت گرفته است.
در خصوص رد مال نیز مبلغ روز واحدها میبایست کارشناسی گردد و سهم خریدار واحدهای پیش فروش شده، براساس پولی که پرداخت کرده، تعیین میشود. بدین معنا که اگر قیمت دو واحد در زمان پیش فروش، 80 میلیون تومان بوده و خریدار کل مبلغ را پرداخت کرده باشد حالیه به میزان
ارزش روز دو واحد، مالک است و اگر 50 درصد آن را پرداخت نموده باشد، به میزان 50 درصد از قیمت روز دو واحد، مالک م. ب..
نظر اقلیت
ب. ت. ب. اینکه اگر ملک ساخته و تحویل شود، خریدار در عرصه و
مشاعات، مالک محسوب میشود و در این انتقال مالکیت، بهصورت پیشفرض مالکیت عرصه نیز منتقل شده است؛ بنابراین حتی در صورت عدم ساخت واحدها، خریدار واحدهای پیش فروش شده، مالک عرصه نیز بوده و در صورت واگذاری به شخص دیگر، بزه انتقال مال غیر صورت گرفته است.
صرفنظر از عدم انجام تعهد، در خصوص رد مال، میبایست عرصه کارشناسی گردد و از آنجایی که ملکی ایجاد نشده تا بهصورت فیزیکی قابلیت انتقال داشته باشد و فقط عرصه انتقال یافته و پیش خریدار در عرصه، بهصورت مشاعی مالک میباشد؛ بنابراین کارشناس میبایست نسبت به تعیین قیمت عرصه (ملاک
نرخ روز م. ب.) و نیز سهم مشاعات اقدام و سپس سهم خریدار واحدهای پیش فروش شده از مبلغ روز زمین محاسبه و به عنوان رد مال تعیین گردد.
نظر ابرازی
از آنجاییکه انتقال مال غیر ناظر به این است که همان مال را منتقل کرده باشد و در اینجا دو واحد آپارتمان خریداری شده ولی زمین منتقل شده است؛ به نظر میرسد که انتقال مال غیر نبوده و موضوع رد مال نیز منتفی م. ب..