مقدمه
وصف مجرمانه
تخریب عمدی
مورد اجاره توسط مستاجر
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 6 تیر 1401 در
استان بوشهر برگزار شد، موضوع بررسی وصف مجرمانه تخریب عمدی
ملک مورد
اجاره توسط مستاجر مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا تخریب عمدی شیشههای ملک توسط مستاجر، جرم تخریب را
محقق میسازد یا اینکه مستاجر میتواند با استناد به تحویل سالم مال، از
تعقیب معاف شود. هیات عالی قضایی با استناد به ماده 677 قانون
تعزیرات مصوب 1375، تخریب عمدی اشیای متعلق به دیگری را جرم دانسته و تاکید کرد که
مالکیت منفعت مستاجر، جنبه مجرمانه تخریب را منتفی نمیسازد. نظر
اکثریت قضات بر این بود که تخریب عمدی شیشهها به عنوان عین مال، جرم تخریب را محقق میسازد، زیرا مستاجر تنها
مالک منفعت است و نمیتواند به بهانه استفاده از منفعت، عین مال را تخریب کند. در مقابل، نظر
اقلیت بر این نکته تاکید داشت که اگر تخریب به گونهای باشد که عین مستاجره غیرقابل استفاده گردد، جرم تخریب محقق میشود، اما در غیر این
صورت،
تصرف مستاجر در راستای بهرهبرداری از منفعت، تصرف مشروعی به شمار میآید. بنابراین، در صورت وجود سایر ارکان وقوع بزه، جرم تخریب قابل تصور است.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/04/06
برگزار شده توسط: استان بوشهر/ شهر
بندر گناوه
موضوع
وصف مجرمانه تخریب عمدی مورد اجاره توسط مستاجر
پرسش
اگر مستاجر، عمداً شیشه های ملک مورد اجاره رو تخریب کند آیا جرم تخریب محقق میشود؟ یا اینکه میتواند به استناد اینکه مال مورد اجاره را سالم تحویل میدهم از تعقیب معاف شود؟
نظر هیات عالی
ب. ت. ب. ماده 677 قانون تعزیرات مصوب 1375 که تخریب عمدی اشیای منقول و
غیرمنقول متعلق به دیگری را جرم انگاری نموده است و در فرض سوال هم مستاجر عین مال متعلق به
موجر را عمداً تخریب نموده است؛ بنابراین صرف مالکیت منافع از سوی مستاجر موجب انتفای جنبه مجرمانه بزه تخریب عمدی اموال توسط مستاجر نمیگردد؛ بنابراین نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان گناوه مورد تایید است.
نظر اکثریت
طبق ماده 677 قانون تعزیرات که مال متعلق ب. غ. باید باشد و اینجا هم مستاجر مالک منفعت هست نه
مالک عین و بهنظر میرسد جرم محقق شده است. حتی اگه مال هم شامل عین باشه هم منفعت، مستاجر که مالک هیچ عینی نیست، تماماً مالک منفعت عین مستاجره هست، شیشه هم عین م. ب. که از بین رفته است و این برداشت (در راستای بهرهبرداری از منفعت، مالک میتواند هرنوع استفادهای کند به
شرطی که به اصل. ..) صحیح نیست.
جزء فرعی عقداجاره
امانت و نگهداری صحیح هست. وقتی عمداً شیشههایی که به خودش منفعت میرساند رو میشکند در راستای از بین بردن عین مال و تعدی از حقی هست که به موجب
عقد اجاره به دست آورده است.
اکثریت) اولاً که شکستن عمدی شیشه درجهت کمال استفاده از منفعت مال نیست. دوم اینکه تخریب زمانی محقق میشود که مال متعلق ب. غ. باشد و اینجا منظور از مالکیت، مالکیت عین است؛ چون قبلاً داشتیم که اگر مالک عین، مال مورد اجاره رو تخریب کند هرچند دیگری مالک منفعت هست، اما چون خودش مالک عین است بنابراین تخریب محقق نیست؛ بنابراین برعکسش میتواند صادق باشد که وقتی مالک منفعت به عین مال صدمه می زند جرم تخریب محقق میگردد. این هم که بعداً میتواند شیشه ها را عوض کند و جایگزین کند در اصل جرم خللی بوجود نمی آورد. چون با این استدلال من می توانم شیشه های ماشین کسی رو تخریب کنم بعد بگویم حالا من پول شیشه را می دهم و
خسارت را جبران می کنم؟! به نظر میرسد در صورت وجود سایر ارکان وقوع بزه، جرم متصور است.
نظر اقلیت
ماده 677 قانون تعزیرات، مال که هم شامل عین میشود و هم منفعت: مستاجر مالک منفعت هست در نتیجه جرمی محقق نشده است. اما اگر تخریب به گونهای باشد که عین مستاجره هم غیرقابل استفاده باشد، اینجا تعدی نسبت به
مال غیر هم محسوب میشود و جرم تخریب اتفاق افتاده است. در راستای بهرهبرداری از منفعت، مالک میتواند هر نوع استفادهای کند به شرطی که به اصل عین مستاجره خسارت جبران ناپذیری وارد نشود؛ اگر این فرض رو جرم بدانیم، مسلزم این هست که مستاجر، فقط میتواند خانه را اجاره کند و بنشیند و درب و دیوار رو نگاه کند، حتی نمیتواند یک میخ در دیوار اتاق بکوبد، چون جرم تخریب به وقوع می پیوندد؛ اما تصرف مستاجر در عین مستاجره برای کمال استفاده از منفعت عین مستاجره، تصرف مشروعی هست.