نشست قضایی
پرداخت بخشی از وجه چک به دارنده بدون قید در متن چک یا ظهر آن و سپس انتقال آن توسط دارنده به شخص ثالث
#وجه_چک #شخص_ثالث #چک #صادرکننده #مطالبه #اکثریت #برائت_ذمه #ظهرنویس #اقلیت #بار_اثبات #دارا_شدن_بلاجهت #صورتجلسه #بندر #خرید #دادخواست #مطالبه_وجه #اثبات #در_متن #ثالث #حسننیت #قضایی #استان #نظریه #صحت
خلاصه
موضوع نشست بررسی وضعیت مطالبه وجه چک توسط دارنده ثالث در فرض پرداخت بخشی از وجه به دارنده قبلی بدون درج در متن چک بود. اختلاف بود که آیا دارنده جدید مستحق کل مبلغ است یا خیر. نظر اکثریت بر این بود که دارنده با حسن نیت مستحق دریافت کل وجه چک است و صادرکننده میتواند به دارنده قبلی مراجعه کند.
اصلِ حقوقی: عدم درج پرداخت بخشی از وجه چک در متن یا ظهر آن، در برابر دارنده با حسن نیت قابل استناد نبوده و دارنده میتواند کل مبلغ را مطالبه کند.
کلیدواژهها: چک، دارنده با حسن نیت، ظهرنویسی، مسئولیت تضامنی، دارا شدن بلاجهت
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
پرداخت بخشی از
وجه چک به دارنده بدون قید
در متن چک یا ظهر آن و سپس انتقال آن توسط دارنده به
شخص ثالث
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 12 آبان 1401 در
استان گلستان برگزار شد، موضوع بررسی پرداخت بخشی از وجه چک به دارنده آن بدون قید در متن یا ظهر چک و همچنین انتقال چک به شخص
ثالث مورد بحث قرار گرفت. در این زمینه، پرسش مطرح شده این بود که اگر
صادرکننده (الف) نیمی از وجه چک را به
ظهرنویس (ب) پرداخت کرده باشد، آیا دارنده جدید (ج) میتواند کل مبلغ چک را
مطالبه کند یا خیر. نظر هیات عالی بر اساس
نظریه اکثریت استوار بود که بر این اساس، دارنده با حسن نیت (ج) مستحق دریافت کل وجه چک است و ادعای صادرکننده (الف) مبنی بر پرداخت بخشی از وجه، در برابر دارنده جدید موثر نیست. نظر اکثریت تاکید دارد که صادرکننده باید مراتب پرداخت را در متن چک درج میکرد و عدم درج این مراتب موجب عدم پذیرش ایراد او در برابر دارنده با حسن نیت میشود. در نهایت، (الف) میتواند مبلغ پرداختی به (ب) را به عنوان
دارا شدن بلاجهت از او مطالبه کند. نظر
اقلیت نیز بیان میکند که با پرداخت هر میزان از وجه چک،
برائت ذمه برای صادرکننده حاصل میشود و قید مراتب پرداخت در متن چک تنها بر
بار اثبات تاثیر دارد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/08/12
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر
بندر گز
موضوع
پرداخت بخشی از وجه چک به دارنده بدون قید در متن چک یا ظهر آن و سپس انتقال آن توسط دارنده به شخص ثالث
پرسش
الف چکی در وجه حامل به مبلغ صد میلیون تومان صادر و به ب ارائه نموده است. ب چک را به جهت
خرید مالی به ج منتقل نموده است و ب. ت. ب. وصول نشدن چک در سررسید، ج
دادخواست جهت
مطالبه وجه آن بهطرفیت الف به عنوان صادرکننده و ب به عنوان ظهرنویس را تقدیم داشته است. الف در دفاع مدعی گردیده است که قبل از انتقال چک توسط ب به ج نیمی از وجه آن را به ب پرداخته و برائت ذمه حاصل نموده است. با فرض
صحت ادعای الف مبنی بر پرداخت نیمی از وجه چک به ب با وصف عدم قید مراتب در متن یا ظهر چک و عدم اطلاع ج از این امر، ج مستحق مطالبه چه مقدار از وجه این چک خواهد بود؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال، نظریه اکثریت مورد تایید هیات عالی است؛ زیرا صرف پرداخت بخشی از وجه چک بدون درج در متن چک از سوی صادرکننده یا ظهرنویس، مانع مسئولیت صادرکننده نسبت به پرداخت کل وجه چک در قبال دارنده با
حسننیت نمیباشد.
نظر اکثریت
ج به عنوان دارنده با حسننیت مستحق مطالبه کل وجه چک م. ب. و دفاع الف مبنی بر اینکه نیمی از وجه چک را پرداخته است بر فرض صحت نیز نسبت به دارنده با حسننیت موثر نیست؛ بلکه، به اقتضاء رفتار متعارف اشخاص در جامعه نامبرده موظف بوده با پرداخت هر میزان از وجه چک به ب مراتب را در متن یا ظهر چک درج مینموده است و با عدم درج بر علیه خود اقدام نموده و ایرادش نسبت به دارنده ثالث با حسننیت مسموع نیست. النهایه اینکه الف پس از پرداخت میتواند به جهت دارا شدن بلاجهت، مبلغ پرداختی به ب را به موجب دادخواستی از او مطالبه نماید.
نظر اقلیت
با پرداخت هر میزان از وجه چک و احراز آن توسط دادگاه برائت ذمه برای صادرکننده حاصل میگردد و قید یا عدم قید مراتب پرداخت بخشی از وجه چک در متن یا ظهر چک به لحاظ ثبوتی موثر در امر نیست بلکه تنها تاثیر آن در
اثبات امر است که اگر مراتب در متن یا ظهر چک قید نشده باشد بار اثبات اینکه بخشی از مبلغ چک پرداخت شده است با صادرکننده خواهد بود.