نشست قضایی
پرداخت دیه از بیت المال در صورت عدم معرفی حالفین توسط اولیاء دم
خلاصه
این نشست به بررسی امکان پرداخت دیه از بیتالمال در فرض تردید در وقوع قتل و عدم معرفی حالفین توسط اولیای دم میپردازد. اختلافنظر بر سر این بود که آیا با صدور برائت متهم میتوان دیه را از بیتالمال پرداخت کرد یا خیر. نظر اکثریت بر این است که در صورت اقامه قسامه و عدم ادای سوگند توسط حالفین و رد سوگند به متهم یا اثبات قتل با دلایل دیگر، پرداخت دیه از بیتالمال امکانپذیر است.
اصلِ حقوقی: در صورت عدم ادای سوگند توسط حالفین در قسامه یا اثبات قتل با دلایلی غیر از قسامه، پرداخت دیه از بیتالمال بلامانع است.
کلیدواژهها: دیه، بیتالمال، قسامه، لوث، قتل
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
پرداخت دیه از بیت المال در صورت عدم معرفی حالفین توسط اولیاء دم
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1398/05/09 در استان فارس برگزار شد، موضوع بررسی امکان پرداخت دیه از بیت المال در مواردی که اولیاء دم قادر به معرفی حالفین نیستند، مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا در صورت تردید در وقوع قتل و عدم معرفی حالفین، میتوان دیه را از بیت المال پرداخت کرد. هیات عالی بر این باور است که در صورتی که قسامه اقامه شود و حالفین سوگند نخورند، پرداخت دیه از بیت المال بلامانع است. همچنین، نظر اکثریت این است که اگر اصل وقوع قتل با دلیلی غیر از قسامه اثبات شود، پرداخت دیه از بیت المال امکانپذیر است. اما در مواردی که اصل وقوع قتل محل تردید باشد، نمیتوان به پرداخت دیه از بیت المال حکم داد. در مقابل، نظر اقلیت به قاعده فقهی «لایهدر» اشاره دارد و معتقد است که دیه در هر حال باید پرداخت شود، حتی در صورت عدم معرفی حالفین. این نظرات اختلافنظرها در تفسیر و اجرای قوانین مرتبط با دیه و مسئولیتهای مالی بیت المال در موارد قتل را نشان میدهد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1398/05/09
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیرازموضوع
پرداخت دیه از بیت المال در صورت عدم معرفی حالفین توسط اولیاء دمپرسش
چنانچه در مواردی اصل وقوع قتل محل تردید است و مورد از موارد لوث تشخیص داده شود و اولیاء دم به تعداد نصاب، قسم خورنده معرفی نکنند و متهم را سوگند دهند و او سوگند یاد کند و حکم به برائت وی صادر شود؛ آیا می توان در اینجا که اصل وقوع قتل محل تردید است مثلاً شخص بر اثر مصرف سیانور فوت شده یا از کوه پرتاب شده است حکم به پرداخت دیه از بیت المال داد؟
نظر هیئت عالی
پس از حصول لوث در صورت اقامه قسامه، چنانچه حالفین به هر دلیل سوگند نخورند و سوگند را به جانی رد کنند و قسامه از سوی ایشان اقامه گردد در این صورت پرداخت دیه از بیت المال منع قانونی ندارد.نظر اکثریت
چنانچه اصل ارتکاب جنایت با دلیلی به جز قسامه اثبات شود و فقط در خصوصیات آن یا انتساب آن به متهم، لوث حاصل شده باشد، در صورت سوگند متهم، پرداخت دیه مقتول از محل بیت المال منعی ندارد؛ چرا که اصل وقوع قتل محرز میباشد؛ اما چنانچه اصل وقوع قتل محل تردید باشد مثلاً در فرض مورد سوال که شخص در منزل دیگری بر اثر وجود سیانور در خون فوت شده است و معلوم نیست که خود، سیانور مصرف نموده است یا به نحو دیگری به او خورانده اند یا تزریق نموده اند یا شخصی که به همراه دوستش در کوه بوده است و از کوه پرتاب شده است و پس از تشخیص لوث اولیاء دم به تعداد نصاب حالفین در دادگاه، حاضر نمی نمایند و اصل قتل نیز احراز نمی گردد و بالتبع نمی توان حکم به محکومیت بیت المال به پرداخت دیه آن شخص داد.نظر اقلیت
با التفات به قاعده فقهی «لایهدر» که خون مسلمان نباید هدر رود در هر حال و حتی در صورت عدم معرفی حالفین به تعداد نصاب، دیه از محل بیت المال قابل پرداخت خواهد بود.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
