نشست قضایی
چگونگی تحقق جرم ارتشاء
خلاصه
پرسش این بود که آیا ارائه چک یا سند به عنوان رشوه، حتی اگر وصول نشود، جرم ارتشاء محسوب می‌شود. نظر اکثریت بر این است که با توافق طرفین و دریافت سند، جرم ارتشاء محقق شده و وصول وجه تأثیری در تحقق آن ندارد.
اصلِ حقوقی: جرم ارتشاء با توافق طرفین و دریافت سند پرداخت وجه (مانند چک) محقق می‌شود و غیرقابل پرداخت بودن یا عدم وصول آن تأثیری در وقوع بزه ندارد.
کلیدواژه‌ها: ارتشاء، رشوه، چک، عنصر مادی، راشی، مرتشی
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
چگونگی تحقق جرم ارتشاء
خ. م.:
در نشستی قضایی که در تاریخ 19 تیرماه 1397 در استان کرمان برگزار شد، موضوع چگونگی تحقق جرم ارتشاء مورد بحث و بررسی قرار گرفت. سوال مطرح شده این بود که آیا در صورتی که به جای وجه نقد، چک یا سند به عنوان رشوه داده شود و قبل از وصول آن، موضوع روشن گردد، جرم ارتشاء محقق می‌شود یا خیر. نظر هیات عالی بر این اساس بود که ب. ت. ب. دریافت سند پرداخت وجه و در صورت وجود توافق قبلی بین راشی و مرتشی، جرم ارتشاء تحقق یافته محسوب می‌شود و غیرقابل پرداخت بودن چک یا سند تاثیری در ماهیت موضوع ندارد. نظر اکثریت نیز بر این بود که جرم ارتشاء به طور کامل محقق شده است، زیرا تمامی ارکان جرم شامل عنصر مادی و معنوی موجود است و لازم نیست تحقق عنصر مادی به وصول وجه نقد وابسته باشد. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور بود که بزه ارتشاء به طور کامل واقع نشده و عنصر مادی آن ناقص است، چرا که چک یا سند تا زمانی که وجه آن وصول نشود، ارزشی ندارد و در نتیجه تنها شروع به ارتشا محقق شده و مجازات شروع به جرم را شامل می‌شود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/04/19
برگزار شده توسط: استان کرمان/ شهر رفسنجانموضوع
چگونگی تحقق جرم ارتشاءپرسش
اگر در موضوع ارتشا به جای وجه نقد به عنوان رشوه ،چک یا سندی داده شود و قبل از وصول چک یا سند موضوع آشکار شود و طرفین دستگیر شوند و یا اینکه چک مورد رشوه مسروقه یا بلا محل از کار در آید، در این فرض آیا ارتشا صدق پیدا می کند و بزه ارتشا واقع شده است ؟
نظر هیئت عالی
ب. ت. ب. اینکه یکی از جهات اخذ رشوه دریافت سند پرداخت وجه است و در فرض سوال راشی چک یا سند پرداخت وجه را به کارمند داده، در صورت تراضی قبلی راشی و مرتشی چه به طور مستقیم یا غیر مستقیم و سایر شرایط قانونی تحقق جرم، جرم رشوه تحقق یافته محسوب می‌شود و غیر قابل پرداخت بودن چک یا سند تأثیری در ماهیت امر ندارد.نظر اکثریت
در اینکه جرم ارتشاء کاملا محقق شده تردیدی نیست، زیرا راشی و مرتشی با تبانی قبلی و با سوء نیت اقدام کرده اند و در واقع عملی که به خاطر آن رشوه گرفته شده است، انجام شده یا امتناع از انجام آن صورت گرفته است و همه ارکان جرم از عنصر مادی و معنوی تا عنصر قانونی آن محقق است و به ویژه عنصر مادی جرم که اخذ مال، سند یا وجه نقد و چک است دقیقا و کاملا محقق شده است و اینکه تحقق عنصر مادی را به وصول وجه نقد، وجه موضوع سند یا چک منوط کنیم چنین چیزی در قانون نیامده است، چنین استنباطی از عبارت (وجه یا مال موضوع سند پرداخت وجه یا تسلیم مال را مستقیما یا غیر مستقیم قبول کند در حکم مرتشی است....) صحیح به نظر نمی رسد، آنچه در قانون آمده است قبول سند پرداخت وجه یا تسلیم مال است که این امر با صرف قبول چک یا سند محقق شده است و لو اینکه چک یا سند بعدا بلا محل تشخیص داده شود یا بی اعتبار بودنش محرز شود؛ در اصل وقوع بزه هیچ تاثیری ندارد بنابراین جرم ارتشا کاملا با تمام شرایط و ارکان آن محقق شده و قابل مجازات است.نظر اقلیت
در فرض فوق بزه ارتشا به طور طور کامل واقع نشده است، زیرا عنصر مادی آن کاملا به وقوع نپیوسته و کامل نیست چون سند یا چک تا زمانی که وجه آن وصول و تبدیل به وجه نقد نشده و متهم آن را وصول نکند، رشوه کامل نیست و عنصر مادی تحقق نیافته است، چرا که چک و سند به خودی خود ارزشی ندارد به ویژه زمانی که سرقتی باشد یا چک بلامحل از کار در آید، این کاشف از آن است که از ابتدا عنصر مادی کامل نبوده است لیکن چون در همین حد هم اقدام عملی و مادی صورت گرفته است، لذا شروع به ارتشا و شروع به جرم تلقی می‌شود و مجازات شروع به جرم را دارد.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.