نشست قضایی
کلاهبرداری رایانه ای
خلاصه
در پرونده‌های کلاهبرداری رایانه‌ای، این پرسش مطرح است که آیا طمع بزه‌دیده مانع تحقق جرم است یا خیر. نظر هیات عالی بر این است که برای تحقق کلاهبرداری، وجود عملیات متقلبانه، فریب بزه‌دیده و بردن مال ضروری است و اگر مانور متقلبانه فاقد علیت در تحصیل مال باشد، کلاهبرداری محقق نمی‌شود.
اصلِ حقوقی: برای تحقق جرم کلاهبرداری، مانور متقلبانه باید علت اصلی فریب و بردن مال باشد؛ در صورت فقدان رابطه علیت، جرم کلاهبرداری محقق نیست.
کلیدواژه‌ها: کلاهبرداری رایانه‌ای، عملیات متقلبانه، فریب، رابطه علیت، بزه‌دیده
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
کلاهبرداری رایانه ای
خ. م.:
در جلسه قضایی که در تاریخ 1401/11/20 در استان سازمان قضایی نیروهای مسلح برگزار شد، موضوع اصلی بررسی کلاهبرداری رایانه‌ای بود. پرسش کلیدی مطرح شده این بود که آیا در مواردی که بزه‌دیده به دلیل طمع خود و با وجود آگاهی از احتمال وقوع کلاهبرداری، فریب مرتکب را خورده و مال خود را از دست می‌دهد، کلاهبرداری تحقق یافته است یا خیر. نظر هیات عالی این بود که برای تحقق کلاهبرداری، باید عملیات متقلبانه، فریب بزه‌دیده و در نهایت بردن مال وجود داشته باشد و در صورت عدم تحقق هر یک از این ارکان، جرم کلاهبرداری صورت نمی‌گیرد. در مثال‌های ارائه شده، ب. ت. ب. استفاده از وسایل متقلبانه و فضاسازی رسانه‌ای، کلاهبرداری رایانه‌ای محقق شده است. از سوی دیگر، نظر دیگری وجود داشت که معتقد بود در این موارد کلاهبرداری تحقق نمی‌یابد، زیرا عمل بزه‌دیده ناشی از مانور متقلبانه مرتکب نیست. اما اگر این عمل را کلاهبرداری تلقی کنیم، در این صورت کلاهبرداری رایانه‌ای خواهد بود. این نظرات نشان‌دهنده اختلاف نظر در تفسیر شرایط تحقق کلاهبرداری و تاثیر طمع بزه‌دیده بر وقوع جرم است.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/11/20
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر اردبیلموضوع
کلاهبرداری رایانه ایپرسش
شخصی با توسل به عملیات متقلبانه مال دیگری را می برد لکن با در نظر گرفتن اظهارات شاکی معلوم می‌گردد با وجود عملیات متقلبانه از سوی مرتکب آنچه که علت تحصیل مال از سوی او بوده طمع بزه دیده بوده به طوری که مانور متقلبانه فاقد علیت در این قضیه است؛ آیا با این وجود و به حسب ظاهر امر کلاهبرداری واقع شده است یا نه ؟
در صورتی که عقیده به عدم کلاهبرداری باشد، در پرونده هایی که اشخاص به دیگران زنگ زده و خبر از برنده شدن آنها در یک مسابقه یا بانک یا موسسات دیگری می دهند و با این شیوه بزه دیده را به پای عابر بانک برده و با بیان دستوراتی حساب بزه دیده را خالی می کنند، ب. ت. ب. اینکه به حد کافی در این خصوص اطلاع رسانی شده است و بزه دیدگان نیز در اظهارات خود اعلام می نمایند که می دانستند ممکن است موردکلاهبرداری باشد لکن به واسطه ی طمعی که داشتند دستورات مرتکب را انجام داده اند، آیا از نظر شما کلاهبرداری واقع شده است یا خیر؟
اگر کلاهبرداری واقع شده است آیا آن را کلاهبرداری سنتی می دانید یا رایانه ای؟
نظر هیات عالی
کلاهبرداری از جرایم مرتکب م. ب. که مستلزم عملیات متقلبانه از سوی مرتکب و سپس فریب دادن بزه دیده و متعاقب آن فریب خوردن مال باخته و در نهایت بردن مال م. ب.. بدیهی است هریک از این ارکان محقق نشود مثلا مرتکب فریب نخورده باشد و یا توسل به وسایل متقلبانه صورت نگرفته باشد لذا کلاهبرداری محقق نخواهد شد. در مثال موضوع سوال به نظر می‌رسد توسل به وسایل متقلبانه و دروغ پردازی های توام با فضا سازی رسانه ای و شگردهای صحبت کردن و استفاده از نام و عنوان برنامه های واقعی تلویزیون یا رادیویی مثل رادیو اقتصاد، رادیو پیام، رادیو آوا... موجبات فریب فراهم می‌شود. چنانچه مال باخته به واسطه این وسایل متقلبانه اقدام به فریب دادن مرتکب نمایدجرم واقع شده است. و در قسمت اخیر سوال نیز ن. ب. ا. مرتکب با داده ها و اطلاعات رایانه ای که به وسیله مال باخته صورت می پذیرد؛ مال را می برد کلاهبرداری رایانه ای محقق شده است.
نظر اتفاقی
در خصوص بند اول سوال باید بگوئیم که خیر، به نظر کلاهبرداری محقق نشده است.
نظریه اتفاقی: در خصوص بند دوم سو ال نیز باید بگوئیم خیر، در این مورد نیز کلاهبرداری محقق نیست چرا که این عمل معلول مانور متقلبانه مرتکب نیست ؛ در خصوص فراز دوم سوال به نظر اگر چنانچه ما این عمل را کلاهبرداری بدانیم در انیجا کلاهبرداری رایانه ای محقق شده است.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.