نشست قضایی
کلاهبرداری رایانهای در فرض مسدودی حساب مقصد
خلاصه
این نشست به بررسی تحقق جرم کلاهبرداری رایانهای در فرض مسدود بودن حساب مقصد پرداخته است. پرسش این بود که آیا با انتقال وجه به حساب مسدود جرم کامل شده یا در حد شروع به جرم است. نظر اکثریت و هیات عالی بر این است که با خروج وجه از حساب شاکی جرم تام محقق شده است.
اصلِ حقوقی: جرم کلاهبرداری رایانهای به محض انتقال وجه و خروج آن از حساب شاکی محقق میشود و مسدودی قبلی حساب مقصد مانع از تحقق جرم تام نیست.
مستند: ماده 741 قانون مجازات اسلامی، رای وحدت رویه شماره 729 دیوان عالی کشور
کلیدواژهها: کلاهبرداری رایانهای، حساب مسدود، شروع به جرم، انتقال وجه، جرم تام
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
کلاهبرداری رایانهای در فرض مسدودی حساب مقصد
خ. م.:
صورتجلسه نشست قضایی به تاریخ 16 بهمن 1399 در استان مرکزی، شهر اراک، به بررسی موضوع کلاهبرداری رایانهای در شرایط مسدودی حساب مقصد پرداخته است. پرسش مطرحشده این است که آیا در صورت انتقال وجه از حساب شاکی به حساب مقصد مسدود، جرم به طور کامل واقع شده است یا تنها در حد شروع به جرم محسوب میشود. نظر هیات عالی این است که با واریز وجه به حساب مسدود، جرم به طور کامل تحقق یافته است و این نظر مورد تایید اکثریت اعضا قرار گرفته است. اکثریت بیان میکند که بر اساس ماده 741 قانون مجازات اسلامی، جرم کلاهبرداری به محض خروج وجه از حساب شاکی محقق میشود، زیرا عنصر تحصیل مال د. ا. م. به وقوع پیوسته است. همچنین در رای وحدت رویه شماره 729 دیوان عالی کشور نیز تاکید شده که محل افتتاح حساب شاکی، محل انتقال وجه به حساب محسوب میشود. در مقابل، نظر اقلیت معتقد است که در این حالت جرم ناقص است و به دلیل عدم تحقق نتیجه مطلوب کلاهبردار به واسطه عاملی خارج از ارادهاش، این عمل در حکم شروع به جرم تلقی میشود و مجازات آن باید بر اساس مجازات شروع به جرم تعیین گردد.موضوع
کلاهبرداری رایانهای در فرض مسدودی حساب مقصدپرسش
درکلاهبرداریهای تلفنی موسوم به کلاهبرداری ATM و کلاهبرداریهای مرتبط با رایانه، چنانچه مرتکب جرم از طریق عملیات روانی تلفنی یا سوء استفاده از رمز دوم کارت بانکی شاکی، موفق به انتقال وجه از حساب شاکی به حساب مقصد اولیه شود، لیکن مرتکب جرم به دلیل مسدودی سابق حساب مقصد که از ناحیه بانکها یا مراجع قضایی دیگر اعمال شده است؛ نتواند وجه مورد ادعای شاکی را از حساب مقصد برداشت یا به مصرف نهایی برساند و نهایتاً وجه شاکی در حساب مقصد بدون نقل و انتقال بعدی، موجود و باقی باشد؛ در خصوص مراتب فوق الذکر آیا جرم به نحو تام واقع شده یا در حد شروع به جرم م. ب. (با لحاظ آثار قانونی متفاوت جرم تام و شروع به جرم در این خصوص از قبیل تغییر درجه قانونی بزه و امکان یا عدم امکان قانونی صدور دستور جلب ابتدایی متهم)
نظر هیئت عالی
چنانچه وجه به حساب مسدود شده واریز گردد و صرفاً صاحب حساب قادر به برداشت نباشد جرم بصورت کامل تحقق پیدا کرده است نتیجتاً بر صحت عقیده اکثریت اعلام نظر میشود.نظر اکثریت
جرم تام صورت گرفته چرا که در بزه کلاهبرداری مرتبط با رایانه مطابق ماده 741 قانون مجازات اسلامی کتاب پنجم تعزیرات بخش جرایم رایانهای مصوب 1388 با تحصیل مال یا منفعت و... جرم تام واقع میشود که در فرض سوال به محض خارج شدن وجه از حساب شاکی عنصر تحصیل محقق شده است و در جرم کلاهبرداری سنتی نیز با خارج شدن وجه از ید شاکی عنصربردن مالمحقق شده است چه اینکه ممکن است به هرعلت مسدودی حساب مقصد نیز رفع شده و مجرم به وجه دسترسی پیدا نماید.
ضمن اینکه در رای وحدت رویه شماره 729 دیوان عالی کشور نیز ذکر شده است که محل افتتاح حساب شاکی محل بردن وجه به حساب میآید پس به محض خارج شدن وجه از حساب شاکی جرم به صورت تام واقع شده است.نظر اقلیت
در فرض سوال جرم عقیم (ناقص) اتفاق افتاده است به طوری که بواسطه یک امر خارج از ارادهی کلاهبردار نتیحه مورد نظر ایشان محقق نشده است و ب. ت. ب. اینکه جرم عقیم در حکم شروع به جرم است پس مجازات شروع به جرم به آن بار خواهد شد.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
