نظریهٔ مشورتی
اخذ آخرین دفاع پس از تکمیل تحقیقات در وقت فوق العاده
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: آیا پس از تکمیل تحقیقات در وقت فوق‌العاده برای اخذ آخرین دفاع نیاز به دعوت از طرفین است؟
پاسخ: بله، اخذ آخرین دفاع باید با رعایت تشریفات و حضور طرفین در جلسه دادگاه انجام شود، مگر شاکی وجود نداشته باشد.
به زبانِ ساده
وقتی دادگاه تحقیقات را کامل می‌کند، نمی‌تواند بدون دعوت از طرفین و برگزاری جلسه رسمی، از متهم آخرین دفاع را بگیرد. این کار برای رعایت عدالت و حق دفاع متهم ضروری است، مگر اینکه شاکی در پرونده نباشد.
چه کسی: هیات عالی نشست قضایی استان قم.
چگونه: با تاکید بر اصل ترافعی بودن دادرسی و لزوم رعایت تشریفات قانونی برای حفظ حقوق متهم و شاکی.
چرا مهم است: این متن به قضات و وکلا یادآوری می‌کند که رعایت تشریفات دادرسی حتی در مراحل پایانی پرونده برای جلوگیری از نقض رای در دادگاه تجدیدنظر الزامی است.
قوانینِ مرتبط: مواد ۳۷۱ و ۳۹۹ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲.
مفاهیمِ حقوقی: آخرین دفاع، وقت فوق‌العاده، اصل ترافعی بودن دادرسی، تحقیقات مقدماتی، حق دفاع.
پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد
آیا برای اخذ آخرین دفاع پس از تکمیل تحقیقات، باید دوباره وقت رسیدگی تعیین شود؟
بله، اصل بر رعایت تشریفات و حضور طرفین است، مگر در مواردی که شاکی وجود ندارد یا انصراف داده است.
کلیدواژه‌ها: آخرین دفاع، تکمیل تحقیقات، وقت فوق‌العاده، آیین دادرسی کیفری
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
اخذ آخرین دفاع پس از تکمیل تحقیقات در وقت فوق العاده
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 3 خرداد 1397 در استان قم برگزار شد، موضوع اصلی بررسی نحوه اخذ آخرین دفاع پس از تکمیل تحقیقات در وقت فوق‌العاده بود. پرسش مطرح‌شده این بود که آیا برای اخذ آخرین دفاع پس از پایان تحقیقات، نیاز به تجدید وقت رسیدگی و دعوت از طرفین وجود دارد یا اینکه صرف حضور متهم در جلسه فوق‌العاده کافی است. نظر اکثریت هیات عالی بر این بود که اخذ آخرین دفاع باید در جلسه رسیدگی دادگاه و با حضور شاکی و متهم انجام شود، زیرا بر اساس مواد 371 و 399 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اصل ترافعی بودن دادرسی، رعایت تشریفات الزامی است. با این حال، در مواردی که شاکی خصوصی وجود ندارد یا انصراف داده است، حضور متهم کافی خواهد بود. نظر اقلیت نیز بر این نکته تاکید داشت که در صورتی که تحقیقات جدید تاثیری بر تبرئه متهم نداشته باشد، تشکیل جلسه مجدد و دعوت از طرفین تنها به طولانی‌تر شدن دادرسی منجر خواهد شد و اخذ آخرین دفاع در جلسات فوق‌العاده کافی است.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/03/03
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قمموضوع
اخذ آخرین دفاع پس از تکمیل تحقیقات در وقت فوق العادهپرسش
هر گاه دادگاه پس از تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین، تشکیل جلسه و تفهیم اتهام به متهم و ب. ت. ب. دفاعیات وی انجام استعلام‌ها یا تحقیقاتی را بدون اخذ آخرین دفاع لازم بداند، در صورت تکمیل تحقیقات آیا برای اخذ آخرین دفاع باید مجدداً وقت رسیدگی تجدید و طرفین دعوت شوند یا بدون حضور شاکی و به صرف حضور متهم در وقت فوق‌العاده نیز می‌توان اقدام به اخذ آخرین دفاع و صدور حکم نمود؟
نظر هیئت عالی
نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان قم مورد تائید است. تصویر نظریه مشورتی شماره 1504/97/7 مورخ 16/5/97 اداره کل حقوقی که عیناً نقل می‌گردد موید نظریه اکثریت م. ب.. مستفاد از مواد 371 و 399 قانون آئین دادرسی کیفری 1392 و اصل ترافعی بودن دادرسی موضوع ماده 359 قانون یاد شده این است که اخذ آخرین دفاع باید در جلسه رسیدگی دادگاه انجام شود؛ بنابراین در صورتی که شرایط حضور اصحاب دعوا اعم از شاکی و متهم و دادستان فراهم باشد، رسیدگی در وقت فوق‌العاده و اخذ آخرین دفاع از متهم در جلسه مذکور بلامانع است.نظر اکثریت
اخذ آخرین دفاع نیاز به تشکیل جلسه با تعیین وقت قبلی و دعوت طرفین دارد زیرا؛
اولاً: رسیدگی در دادگاه‌ها ترافعی است و دعوت از طرفین با تعیین وقت رسیدگی در تمام مراحل رسیدگی الزامی است.
ثانیاً: رسیدگی به دفاعیات متهم بدون حضور شاکی فاقد وجاهت قانونی است و این امر در خصوص اخذ آخرین دفاع نیز صدق می‌کند.
ثالثاً: اخذ آخرین دفاع از متهم، بخشی از فرایند رسیدگی در دادگاه‌های کیفری است که باید کلیه تشریفات و ضوابط شکلی در آن‌ها رعایت شود.
بدیهی است که در موارد فقد شاکی خصوصی و یا اعلام انصراف وی از پیگیری شکایات، صرف حضور داوطلبانه متهم و تشکیل جلسه در وقت فوق العاده برای اخذ آخرین دفاع و تکمیل رسیدگی کفایت می‌کند، مگر در موارد صدور کیفرخواست از سوی دادسرا و تشخیص ضرورت حضور نماینده دادستان از سوی دادگاه.موارد مرتبط 17
آرای مرتبط 4
-
رأی
هم‌استناد
مرجع حل اختلاف در صلاحیت بین دادگاه کیفری دو ودادگاه کیفری یک در دو استان
ماده 371 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
رأی
هم‌استناد
عدم اخذ آخرین دفاع از متهم
ماده 371 قانون آیین دادرسی کیفری اخذ اخرین دفاع از متهم الزامی است
-
رأی
هم‌استناد
وضعیت فرجام خواهی در فرض عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونی
ماده 371 قانون آیین دادرسی کیفری و در نتیجه نقض دادنامه فرجام خواسته نبوده
-
رأی
هم‌استناد
وضعیت فرجام خواهی در فرض عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونی
ماده 371 قانون ایین دادرسی کیفری و در نتیجه نقض دادنامه فرجام خواسته نبوده
نظریات مشورتی 11
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1504 مورخ 1397/05/16
مواد 371 و 399 قانون آیین دادرسی کیفری 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/303 مورخ 1398/08/11
مواد 371، 372، 373، 374 و 404 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 بیان می کند که پس از اعلام ختم
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1492 مورخ 1398/09/30
مواد 371، 372، 373، 374 و 404 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 اعلام کرده است که ختم رسیدگی و ختم د
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/92 مورخ 1403/02/15
ماده 371 قانون آیین دادرسی کیفری به متهم ابلاغ کرد که آخرین دفاع خود را بی
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/3074 مورخ 1396/12/14
مواد 371، 372، 373، 374 و 404 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 این است که حسب مورد بنا به تشخیص قاض
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظر مشورتی 7/98/303 مورخ 1398/08/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 371، 372، 373، 374 و 404 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 این است که حسب مورد به تشخیص قا
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظر مشورتی ۱۵۰۴/97/۷ مورخ ۱۶/05/۱۳۹۷ اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در خصوص اینکه در صورتی که شرایط حضور اصحاب دعوا اعم از شاکی و متهم و دادستان فراهم باشد رسیدگی در وقت فوق‌العاده و اخ
مواد 371 و 399 قانون آیین دادرسی کیفری 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظر مشورتی 7/1403/92 مورخ 1403/02/15 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 371 قانون آیین دادرسی کیفری به متهم ابلاغ کرد که آخرین دفاع خود را بی
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظر مشورتی 7/97/1504 مورخ 1396/05/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 371 و 399 قانون آیین دادرسی کیفری 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظر مشورتی 7/96/3074 مورخ 1396/12/14 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص منظور از ختم دادرسی در ماده 373 قانون آیین دادرسی کیفری با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 371، 372، 373، 374 و 404 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 این است که حسب مورد بنا به تشخیص قاض
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظر مشورتی 7/98/1492 مورخ 1398/09/30 اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در خصوص لزوم اعلام ختم دادرسی و صدور رأی در پایان آخرین جلسه رسیدگی در دادگاه کیفری با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 371، 372، 373، 374 و404 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 آن است که حسب مورد بنا به تشخیص قاضی
نشست‌های قضایی 1
-
نشست قضایی
هم‌استناد
احراز مجرمیت متهم در حضور شاکی
مواد 371 و 399 از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 بیان گردد آیا رئیس (دادگاه نظام
مواد مرتبط 1
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 371 — قانون آیین دادرسی کیفری
مواد 371 و 399 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.