پرسش: آیا انتساب جرم جاسوسی به فرد نظامی که قصد خروج از کشور و دادن اطلاعات به بیگانگان را دارد، صحیح است؟
پاسخ: خیر، با توجه به اینکه تحصیل اطلاعات پیش از تصمیم به تسلیم بوده، این عمل جاسوسی محسوب نمیشود و تنها ممکن است شروع به جرم باشد.
به زبانِ ساده
موضوع، فرد نظامیای بود که به اطلاعات سری دسترسی شغلی داشت و قصد داشت آنها را به دشمن بدهد. نظر اکثریت این بود که چون اطلاعات را برای تسلیم به دشمن تحصیل نکرده، رفتار توصیفشده بهتنهایی جاسوسی نیست؛ نظر اقلیت با این برداشت مخالف بود.
چه کسی: نشست قضایی استان خراسان رضوی، شهر مشهد؛ شخص مورد بحث فردی نظامی است. نظر اکثریت و اقلیت قضات در نشست بیان شده است.
چگونه: پرسش درباره انتساب جاسوسی به فردی مطرح شد که بهسبب شغلش به اطلاعات دسترسی داشت و قصد تسلیم آنها به دشمن را داشت. اکثریت و اقلیت با استناد به ماده ۲۴ و نظریه مشورتی یادشده دیدگاههای متفاوتی ارائه کردند.
چرا مهم است: این متن برای وکلا و مراجع کیفری در تشخیص تفاوت جاسوسی با شروع به جرم جاسوسی اهمیت دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح، بند «ب» ماده ۲۴
مفاهیمِ حقوقی: جاسوسی، اطلاعات سری، تسلیم اطلاعات به دشمن، شروع به جرم، دسترسی شغلی، خروج غیرمجاز از کشور
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا صرف تصمیم فرد نظامی برای تسلیم اطلاعاتی که به سبب شغلش در اختیار داشته، جاسوسی است؟
طبق نظر اکثریت، خیر؛ تحصیل اطلاعات بهمنظور تسلیم به دشمن ضروری است.
آیا ممکن است رفتار او شروع به جرم جاسوسی باشد؟
طبق نظر اکثریت، در صورت وجود شرایط قانونی دیگر، ممکن است شروع به جرم جاسوسی مطرح شود.
کلیدواژهها: جاسوسی، نیروهای مسلح، اطلاعات سری، شروع به جرم
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
بررسی انتساب جرمجاسوسی به فرد نظامی که قصد خروج از کشور و دادن اطلاعات خود به بیگانگان را دارد
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1397/08/09 در استان خراسان رضوی برگزار شد، موضوع بررسی انتساب جرم جاسوسی به یک فرد نظامی که قصد خروج غیرمجاز از کشور و ارائه اطلاعات به بیگانگان را داشت، مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا اتهام جاسوسی به این فرد که به دلیل شغل خود به اطلاعات سری دسترسی داشته و تصمیم به ارائه آن به دشمن گرفته است، قابل انتساب م. ب. یا خیر. نظر اکثریتقضات بر این بود که ب. ت. ب.
بند ب ماده 24 قانون مجازاتجرایم نیروهای مسلح، تحصیل اطلاعات به منظور تسلیم به دشمن ضروری است و در این مورد، فرد به دلیل نوع شغلش به اطلاعات دسترسی داشته و تنها پس از آن تصمیم به ارائه اطلاعات گرفته است. بنابراین، این عمل نمیتواند به عنوان جاسوسی تلقی شود و تنها در صورت وجود شرایط قانونی دیگر، ممکن است به عنوان شروع به جرم جاسوسی مورد تعقیب قرار گیرد. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور بود که از آنجا که فرد کارمند دولت بوده و از لحظه تصمیم به تسلیم اطلاعات به دشمن، موقعیت او به یک جاسوس تبدیل میشود، اتهام جاسوسی به وی قابل انتساب است. این نظرات با استناد به نظریه مشورتی شماره 7/7754 مورخ 86/11/21 اداره کل حقوقی قوه قضاییه تایید گردید.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/08/09
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر مشهد
موضوع
بررسی انتساب جرم جاسوسی به فرد نظامی که قصد خروج از کشور و دادن اطلاعات خود به بیگانگان را دارد
پرسش
فردی نظامی ب. ت. ب. شغل خود دسترسی به اخبار سری داشته است و اطلاعاتی داشته که سرویس های جاسوسی دشمن، یا بیگانه دنبال آن بوده اند؛ نظامی مذکور پس از جابجایی محل خدمت بنا به دلایلی تصمیم میگیرد اطلاعات خود را در اختیار بیگانه قرار دهد و به این منظور قصد خارج شدن بطور غیر مجاز از کشور را داشته که دستگیر میشود آیا اتهام جاسوسی به وی منتسب م. ب. ؟
نظر هیئت عالی
نظریه اکثریت قضات محترم سازمان قضایی نیروهای مسلح استان خراسان رضوی موجه و مورد تأیید است. ضمناً نظریه مشورتی شماره 7/7754 مورخ 86/11/21 اداره کل حقوقی قوه قضاییه موید این تأیید م. ب..
نظر اکثریت
آنچه در بند ب ماده 24 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح آمده تحصیل اسناد و اطلاعات جهت تسلیم به دشمن است لیکن در مورد سوال، فرد ابتدا به علت نوع شغل خود به اطلاعات دسترسی داشته و بعد بنا به دلایلی تصمیم گرفته اطلاعات را در اختیار بیگانه یا دشمن قرار دهد لذا به نظر میرسد جاسوسی محسوب نگردد و در صورت وجود سایر شرایط قانونی شاید به عنوان شروع به جرم جاسوسی قابل تعقیب باشد.
نظر اقلیت
این موضوع درست است که تحصیل اولیه اطلاعات جهت تسلیم نمودن به دشمن یا بیگانه نبوده است لیکن اطلاعات به لحاظ اینکه فرد کارمند دولت بوده در اختیار وی قرار گرفته و از لحظه ای که تصمیم گرفته این اطلاعات را به دشمن تسلیم نماید می توان گفت اطلاعات را بطور مجازی از یک کارمند دولت که خود فرد بوده دریافت نموده است و این نیت تسلیم نمودن اطلاعات به دشمن، موقعیت فرد را از یک کارمند دولت یا یک نظامی به یک جاسوس تغییر می دهد و اطلاعات از فکر یک کارمند دولت به فکر یک جاسوس منتقل میگردد و لذا اتهام جاسوسی به وی قابل انتساب است.