پرسش: آیا قاضی دادسرا در صورت داشتن نظر منع تعقیب برای جرم درجه 6، باید به اتهام جرم درجه 7 نیز رسیدگی کند؟
پاسخ: بله، با توجه به لزوم تحقیقات مقدماتی و رسیدگی همزمان به جرایم متعدد در دادسرا، قاضی باید پس از تصمیم نسبت به جرم درجه 6، تصمیم ماهوی برای جرم درجه 7 نیز اتخاذ نماید.
به زبانِ ساده
بحث درباره نحوه رسیدگی به دو جرم با درجات متفاوت در یک پرونده بود. بر اساس نظر تأییدشده در متن، منع تعقیب در اتهام درجه ۶ باعث نمیشود رسیدگی به اتهام درجه ۷ متوقف یا به دادگاه فرستاده شود.
چه کسی: نشست قضایی استان خراسان جنوبی، شهر فردوس؛ پرسش درباره اقدام دادیار یا بازپرس دادسراست و طرفین پرونده مشخص نشدهاند.
چگونه: پرسش در نشست قضایی ۲۴ تیر ۱۳۹۸ مطرح شد؛ هیأت عالی نظر اکثریت را که رسیدگی دادسرا به هر دو جرم را لازم میدانست تأیید کرد.
چرا مهم است: این نظر برای دادسراها و وکلایی مفید است که با چند اتهام از درجات مختلف در یک پرونده روبهرو هستند.
قوانینِ مرتبط: مواد ۲۲، ۸۹، ۹۲، ۱۰۲ و ۳۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲
مفاهیمِ حقوقی: رسیدگی توأمان، تحقیقات مقدماتی، جرم درجه ۶، جرم درجه ۷، منع تعقیب، تصمیم ماهوی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر در پروندهای جرم درجه ۶ و جرم درجه ۷ مطرح باشد، دادسرا باید به هر دو رسیدگی کند؟
نظر هیأت عالی و اکثریت این است که دادسرا باید به هر دو اتهام رسیدگی کند.
اگر درباره جرم درجه ۶ قرار منع تعقیب صادر شود، تکلیف جرم درجه ۷ چیست؟
دادسرا باید درباره جرم درجه ۷ نیز تصمیم ماهوی بگیرد.
کلیدواژهها: دادسرا، تحقیقات مقدماتی، تعدد جرم، جرایم درجه 6، جرایم درجه 7، منع تعقیب
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
رسیدگی توامان به جرایم درجه 7 و 8 و درجه 6 به بالا در دادسرا
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 24 تیرماه 1398 در شهرستان فردوس استان خراسان جنوبی برگزار شد، موضوع رسیدگی همزمان به جرایم درجه 6 و 7 مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا قاضی دادسرا در صورت داشتن نظر به منع تعقیب در خصوص جرم درجه 6، باید به رسیدگی در خصوص جرم درجه 7 نیز ادامه دهد یا پرونده را به دادگاه ارسال کند. نظر هیات عالی بر تایید نظریهاکثریتقضات مبتنی بود بر این که ب. ت. ب. مواد 22، 89 و 92 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و همچنین ماده 102 و 313 همان قانون، تحقیقات مقدماتی میبایست در دادسرا انجام شود و در صورت وجود جرایم متعدد، رسیدگی همزمان به تمامی اتهامات الزامی است. اکثریت قضات بر این باور بودند که دادسرا باید به هر دو جرم رسیدگی کند و در صورت صدور منع تعقیب نسبت به جرم درجه 6، تصمیمماهوی برای جرم درجه 7 اتخاذ نماید. در مقابل، نظر اقلیت بر این بود که از آنجا که رسیدگی به جرم درجه 7 وابسته به جرم درجه 6 است و در صورت عدم صدور کیفرخواست برای جرم درجه 6، باید بدل تهیه و به دادگاه ارسال شود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1398/04/24
برگزار شده توسط: استان خراسان جنوبی/ شهر فردوس
موضوع
رسیدگی توامان به جرایم درجه 7 و 8 و درجه 6 به بالا در دادسرا
پرسش
چنانچه قاضی دادسرا (دادیار یا بازپرس) در رسیدگی به پرونده ای که در آن جرایم درجه 6 و7 مطرح شده، نظر به منع تعقیب در خصوص جرم درجه 6 را داشته باشد آیا باید در خصوص بزه درجه 7 بدل تهیه و جهت رسیدگی به دادگاه ارسال نماید و یا باید در این خصوص نیز رسیدگی را ادامه داده و قرار صادر نماید. ؟
نظر هیئت عالی
نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان فردوس استان خراسان جنوبی، موجه و مورد تایید است. ضمناً نظریه مشورتی شماره 7/98/240 مورخ 1398/3/22 اداره کل حقوقی قوه قضاییه که به شرح زیر موید نظریه اکثریت است عیناً نقل میگردد:
ب. ت. ب. مواد 22، 89 و 92 قانون آیین دادرسی کیفری 1392، اصل کلی این است که انجام تحقیقات مقدماتی در خصوص کلیه جرایم باید در دادسرا صورت پذیرد؛ مگر اینکه در قانون استثناء و به آن تصریح شده باشد. بنابراین در صورتی که متهم علاوه برارتکاب جرائمی که مستقیماً قابل طرح در دادگاه است، متهم به ارتکاب سایر جرایم نیز باشد، در این صورت مستفاد از ماده 102 قانون فوق الذکر و لحاظ ماده 313 این قانون که به موجب آن، به اتهامات متعدد متهم باید توأمان رسیدگی گردد، انجام تحقیقات مقدماتی نسبت به کلیه جرایم توسط دادسرا انجام پذیرد.
نظر اکثریت
ب. ت. ب. اینکه احراز صلاحیت در ابتدای تشکیل پرونده باید انجام شود لذا در فرضی که پرونده ای با موضوع جرم درجه 6 به بالا با جرایم در صلاحیت مستقیم دادگاه توام باشد دادسرا به هر دو موضوع رسیدگی می کند و در فرض منع تعقیب نسبت به جرم درجه 6، نسبت به جرم درجه 7 باید اتخاذ تصمیم ماهوی نماید و ارسال پرونده به دادگاه درست نیست.
نظر اقلیت
ب. ت. ب. اینکه دلیل و علت رسیدگی به بزه درجه 7، بزه درجه 6 بوده و حال که در این خصوص بنایی بر صدور کیفرخواست نیست، لذا باید بدل تهیه و به دادگاه ارسال گردد.