صدور کیفرخواست شفاهی بدون موافقت بازپرس

صدور کیفرخواست شفاهی بدون موافقت بازپرس خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 24 شهریور 1401 در استان مازندران برگزار شد، موضوع بررسی امکان صدور کیفرخواست شفاهی بدون موافقت بازپرس مورد بحث قرار گرفت. طبق ماده 86 قانون آیین دادرسی کیفری، دادستان می‌تواند به‌طور مستقیم یا به درخواست بازپرس، کیفرخواست شفاهی صادر کند. پرسش اصلی این بود که آیا دادستان می‌تواند پرونده را مجدداً به بازپرس اعاده دهد و آیا صدور کیفرخواست شفاهی بدون موافقت بازپرس ممکن است یا خیر. نظر هیات عالی این بود که دادستان می‌تواند بدون نیاز به نظر بازپرس، متهم را با کیفرخواست شفاهی به دادگاه اعزام کند و همچنین می‌تواند تحقیقات لازم را به بازپرس ارجاع دهد. اکثریت اعضای هیات معتقد بودند که وظیفه بازپرس تنها انجام تحقیقات مقدماتی و پیشنهاد صدور کیفرخواست است و در صورت وجود نقص در پرونده، باید به دستور دادگاه عمل کند. این نظر به نظریه مشورتی 99.168.430 اداره کل حقوقی قوه قضاییه استناد کرد. در مقابل، نظر اقلیت به صراحت به ماده 86 اشاره کرده و بر این باور بود که صدور کیفرخواست شفاهی بدون موافقت بازپرس امکان‌پذیر است، زیرا دادستان می‌تواند به‌طور مستقل این اقدام را انجام دهد. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/06/24 برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر قائم شهر موضوع صدور کیفرخواست شفاهی بدون موافقت بازپرس پرسش مطابق ماده 86 قانون ایین دادرسی کیفری، کیفرخواست شفاهی در غیر از موارد ماده 302 با وجود قیودی امکان‌پذیر است. در صدر این ماده چنین آمده است که دادستان می‌تواند راساً یا به درخواست بازپرس کیفرخواست شفاهی صادر کند و در ذیل ماده چنین بیان شده است که دادگاه در همان جلسه، چنانچه پرونده را کامل نداند، پرونده را جهت تکمیل با دستور تکمیل تحقیقات به دادستان یا ضابطین می‌دهد. با عنایت به فحوای ماده؛ آیا دادستان می‌تواند جهت اجرای دستور دادگاه، پرونده را مجدداً به بازپرس اعاده دهد؟ ایضاً با تکیه بر صدر ماده، دادستان می‌تواند پرونده را بدون موافقت بازپرس با کیفرخواست شفاهی ارسال دارد؟ نظر هیات عالی 1- دادستان می‌تواند راساً (براساس تصمیم خود و بدون نظر یا پیشنهاد بازپرس) متهم را با کیفرخواست شفاهی به دادگاه اعزام کند. 2- ب. ت. ب. ملاک ماده 76 قانون آیین دادرسی کیفری دادستان می‌تواند تمام یا بخشی از تحقیقات را که دادگاه مقرر داشته به بازپرس ارجاع کند و بازپرس مکلف به انجام آن و گزارش نتیجه به دادستان است. نظر اکثریت مطابق نظریه مشورتی 99.168.430 اداره کل حقوقی قوه قضاییه برای بازپرس جز انجام تحقیقات مقدماتی و پیشنهاد صدور کیفرخواست شفاهی تکلیف دیگری وجود نداشته و در جایی که پرونده از نظر دادگاه ناقص باشد شخصا با دستور به ضابطین یا دادستان نسبت به تکمیل ان اقدام نموده و هیچ وظیفه‌ای برای بازپرس متصور نیست؛ لکن در خصوص سوال دوم چنین به نظر می‌رسد که با تکیه بر مواد مصرحه قانون آیین دادرسی کیفری، همانطور که امکان پس گرفتن پرونده ارجاع شده به بازپرس توسط دادستان امری ممکن نیست، در این خصوص نیز امکان صدور کیفرخواست شفاهی بدون موافقت بازپرس نیز امری غیرممکن است. علاوه بر این، در نظریه مشورتی یاد شده، به پیشنهاد صدور کیفرخواست شفاهی توسط بازپرس اشاره شده که خود بر حقانیت این نظر صحه گذاشته است. نظر اقلیت در خصوص قسمت اول با اکثریت موافقت شده است؛ لکن در خصوص قسمت دوم سوال، چنین بیان شده است که با عنایت به صراحت ماده 86 قانون یاد شده، امکان صدور کیفرخواست شفاهی بدون موافقت بازپرس ممکن است چراکه در این ماده بیان شده دادستان می‌تواند راساً یا به پیشنهاد بازپرس، پرونده را با کیفرخواست شفاهی به دادگاه ارسال دارد و صراحت ماده نشانگر همین نظر است.