ضبط وجه‌الکفاله یا وجه‌الوثاقه

ضبط وجه‌الکفاله یا وجه‌الوثاقه خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 17 مهر 1397 در استان اصفهان برگزار شد، موضوع اصلی بررسی شرایط ضبط وجه الکفاله یا وجه الوثاقه در صورت عدم معرفی متهم توسط کفیل یا وثیقه‌گذار بود. پرسش مطرح شده این بود که آیا برای ضبط وجه الکفاله یا وجه الوثاقه صدور دستور جلب متهم الزامی است یا خیر. نظر هیات عالی، بر اساس مواد 224 و 500 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، بر این نکته تاکید داشت که احضار قبلی متهم شرط لازم برای ضبط وجه است و صدور دستور جلب ضروری نیست. این نظر با نظریه مشورتی شماره 7/98/10 اداره کل حقوقی قوه قضاییه نیز همخوانی دارد. در مقابل، اکثریت بر این باور بودند که ضبط وجه الکفاله یا وجه الوثاقه مستلزم جلب قبلی متهم است و این نظر نیز با نظریه مشورتی شماره 3440/94/07 اداره حقوقی قوه قضاییه تایید شده است. نظر اقلیت نیز بیان داشت که جلب متهم برای ضبط وجه الزامی نیست و می‌توان همزمان با احضار از طریق کفیل یا وثیقه‌گذار، دستور جلب متهم را صادر کرد. همچنین، نظر ابرازی بر ضرورت صدور احضاریه برای م. ع. و سپس اقدام از طریق کفیل و وثیقه‌گذار تاکید داشت. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1397/07/17 برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر سمیرم موضوع ضبط وجه‌الکفاله یا وجه‌الوثاقه پرسش در صورتی که از متهمی کفالت یا وثیقه اخذ گردد و سپس حضور متهم در دادسرا ضروری تشخیص داده شود و به وثیقه‌گذار یا کفیل ابلاغ شود تا متهم را معرفی نماید و وی متهم را معرفی ننموده باشد، آیا برای درخواست ضبط وجه‌ الکفاله یا وجه‌ الوثاقه می‌بایست بدواً دستور جلب متهم را صادر نمود یا بدون دستور جلب متهم می‌توان وجه‌الکفاله یا وجه‌الوثاقه را ضبط نمود؟ نظر هیئت عالی ب. ت. ب. تصریح مواد 224 و 500 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 که شرط لزوم معرفی م. ع. از سوی کفیل یا وثیقه‌گذار را احضار قبلی متهم (م. ع.) دانسته است، از این رو شرط صدور دستور به اخذ وجه‌الکفاله یا ضبط وثیقه، احضار قبلی م. ع. و تخطی کفیل یا وثیقه‌گذار از معرفی وی (م. ع.) است و صدور دستور جلب شرط نمی‌باشد. بنابراین نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری شهرستان سمیرم استان اصفهان در حدود فوق‌الذکر مورد تایید است. (ضمناً نظریه مشورتی شماره 7/98/10 مورخ 1398/2/4 اداره کل حقوقی قوه قضاییه موید این نظر است.) نظر اکثریت ضبط وجه‌الکفاله یا وجه‌الوثاقه نیاز به جلب سابق دارد. نظریه مشورتی شماره 3440/94/7مورخ 94/12/12 اداره حقوقی قوه قضاییه موید این نظر است. ضمن این که طبق آیه شریفه «ما علی المحسنین من سبیل» می‌توان گفت به شخصی که محسن است مثل ضامن سخت نباید گرفت. نظر اقلیت ضبط وجه‌الکفاله و وجه‌الوثاقه نیازی به جلب متهم ندارد. ب. ت. ب. مفاد مواد 230 و 500 قانون آئین دادرسی کیفری 1392 جلب به عنوان مقدمه ضبط وجه‌الکفاله یا وجه‌الوثاقه عنوان نشده ولی همزمان با احضار از طریق کفیل یا وثیقه‌گذار می‌توان جلب متهم را نیز صادر نمود. نظر ابرازی ب. ت. ب. ماهیت قرار تأمین و فلسفه وجودی آن و با عنایت به مواد 217 و 229 قانون آئین دادرسی کیفری ابتداء برای م. ع. احضاریه صادر می‌شود و سپس اگرنتیجه ای نداشت از طریق کفیل و وثیقه گذار اقدام می‌گردد.