استعلام :
1- نظر به اين كه بانك ها به دليل عدم ثبت چك در سامانه صياد از صدور گواهي عدم پرداخت آن امتناع مي كندد، آيا رسيدگي به دعواي
مطالبه وجه چك (مطابق
سند عادي) بدون ضميمه بودن گواهي عدم پرداخت امكان پذير است؟
2- تكليف چك هاي غير صيادي چيست؟ آيا بعد از تاريخ 1401/1/14، اين چكها اوصاف سند تجاري را دارند يا به عنوان سند عادي محسوب مي شوند؟ آيا بانك ها مي توانند بر اساس اين قبيل چك ها گواهي عدم پرداخت صادر كنند؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1- در فرضي كه بانك در اجراي مقررات ماده 21 مكرر قانون
اصلاح قانون صدور چك و تبصره يك آن (الحاقي 13/8/1397) و با لحاظ اصلاحيه مصوب 29/1/1400، به دليل عدم ثبت چك در سامانه صياد از پرداخت وجه چك و صدور گواهي عدم پرداخت خودداري و دارنده وجه چك مذكور را با تقديم
دادخواست بدون انضمام گواهي عدم پرداخت
مطالبه مي كند؛ از آن جا كه سند مذكور به عنوان سند عادي و غير تجاري محسوب مي شود، وجه آن وفق مقررات
قانون مدني قابل مطالبه است و رسيدگي به چنين دعوايي برابر مقررات قانون مدني با منع قانوني مواجه نيست.
2- اولاً، برابر ماده 6 اصلاحي قانون اصلاح قانون صدور چك مصوب 29/1/1400،
مهلت مقرر در ماده 6 قانون اصلاح قانون صدور چك مصوب 1397 در خصوص مدت اعتبار چك هاي سابق (حداكثر سه سال از
زمان دريافت دسته چك) حذف شده است. ثانياً، وفق تبصره يك اصلاحي قانون صدور چك مصوب 29/1/1400 چك هاي صادرشده از دسته چك هايي كه تاريخ ارائه آن دسته چك ها پيش از زمان مذكور در اين تبصره است، تابع قانون زمان ارائه دسته چك است و بانك ها بدون نياز به ثبت آن در سامانه صياد نسبت به پرداخت وجه چك اقدام مي كنند؛ بنابراين چك هاي غير صيادي در فرض سؤال وفق
مقررات قانون تجارت و تبصره يك اصلاحي ماده 21 مكرر قانون صدور چك (اصلاحي 29/1/1400)، به عنوان چك (نه سند عادي) معتبر است و در فرض فقدان و يا كسر موجودي بانك مكلف به صدور گواهي عدم پرداخت است.
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1156 مورخ 1400/10/12
موضوع استعلام شامل دو پرسش درباره وضعیت چکهای غیر صیادی و امکان
رسیدگی به دعوای مطالبه
وجه چک بدون
گواهی عدم پرداخت است. در پاسخ به پرسش اول، نظریه مشورتی
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه اعلام میکند که در صورتی که گواهی عدم پرداخت به دلیل عدم ثبت چک در سامانه
صیاد صادر نشود، رسیدگی به دعوای مطالبه وجه چک به عنوان یک
سند عادی و غیرتجاری بر اساس مقررات
قانون مدنی امکانپذیر است. در مورد پرسش دوم، طبق ماده 6 اصلاحی قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب 29 فروردین 1400، چکهای غیر صیادی که قبل از تاریخ 14 فروردین 1401 صادر شدهاند، به عنوان چکهای معتبر شناخته میشوند و
بانکها موظف به صدور گواهی عدم پرداخت در صورت فقدان یا کمبود
موجودی هستند.
تاریخ نظریه: 1400/10/12
شماره نظریه: 7/1400/1156
شماره پرونده: 1400-88-1156 ح
1- در فرضی که بانک در اجرای مقررات ماده 21 مکرر قانون اصلاح قانون صدور چک و تبصره یک آن (الحاقی 1397/8/13) و با لحاظ
اصلاحیه مصوب 1400/1/29، به دلیل عدم ثبت چک در سامانه صیاد از پرداخت وجه چک و صدور گواهی عدم پرداخت خودداری و دارنده وجه چک مذکور را با تقدیم دادخواست بدون انضمام گواهی عدم پرداخت مطالبه میکند؛ از آنجا که سند مذکور به عنوان سند عادی و غیر تجاری محسوب میشود، وجه آن وفق مقررات قانون مدنی قابل مطالبه است و رسیدگی به چنین دعوایی برابر مقررات قانون مدنی با منع قانونی مواجه نیست.
2- اولاً، برابر ماده 6 اصلاحی قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب 1400/1/29، مهلت مقرر در ماده 6 قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب 1397 در خصوص مدت اعتبار چکهای سابق (حداکثر سه سال از زمان دریافت دستهچک) حذف شده است. ثانیاً، وفق تبصره یک اصلاحی قانون صدور چک مصوب 1400/1/29 چکهای صادرشده از دستهچکهایی که تاریخ ارائه آن دستهچکها پیش از زمان مذکور در این تبصره است، تابع قانون زمان ارائه دستهچک است و بانکها بدون نیاز به ثبت آن در سامانه صیاد نسبت به پرداخت وجه چک اقدام میکنند؛ بنابراین چکهای غیر صیادی در فرض سوال وفق مقررات قانون تجارت و تبصره یک اصلاحی ماده 21 مکرر قانون صدور چک (اصلاحی 1400/1/29)، به عنوان چک (نه سند عادی) معتبر است و در فرض فقدان و یا کسر موجودی بانک مکلف به صدور گواهی عدم پرداخت است.
-1 ن. ب. ا. بانکها به دلیل عدم ثبت چک در سامانه صیاد از صدور گواهی عدم پرداخت آن امتناع میکندد، آیا رسیدگی به دعوای مطالبه وجه چک )مطابق سند عادی( بدون ضمیمه بودن گواهی عدم پرداخت امکانپذیر است؟ -2 تکلیف
چکهای غیر صیادی چیست؟ آیا بعد از تاریخ ، 1401/1/14 این چکها اوصاف
سند تجاری را دارند یا به عنوان سند عادی محسوب میشوند؟ آیا بانکها میتوانند بر اساس این قبیل چکها گواهی عدم پرداخت صادر کنند؟
-1 در فرضی که بانک در اجرای مقررات ماده 21 مکرر قانون اصلاح قانون صدور چک و تبصره یک آن )الحاقی (13/8/1397 و با لحاظ اصلاحیه مصوب ، 29/1/1400 به دلیل عدم ثبت چک در سامانه صیاد از پرداخت وجه چک و صدور گواهی عدم پرداخت خودداری و دارنده وجه چک مذکور را با تقدیم دادخواست بدون انضمام گواهی عدم پرداخت مطالبه میکند؛ از آنجا که سند مذکور به عنوان سند عادی و غیر تجاری محسوب میشود، وجه آن وفق مقررات قانون مدنی قابل مطالبه است و رسیدگی به چنین دعوایی برابر مقررات قانون مدنی با منع قانونی مواجه نیست. -2 اولا،ً برابر ماده 6 اصلاحی قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب ، 29/1/1400 مهلت مقرر در ماده 6 قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب 1397 در خصوص مدت اعتبار چکهای سابق )حداکثر سه سال از زمان دریافت دستهچک( حذف شده است. ثانیا،ً وفق تبصره یک اصلاحی قانون صدور چک مصوب 29/1/1400 چکهای صادرشده از دستهچکهایی که تاریخ ارائه آن دستهچکها پیش از زمان مذکور در این تبصره است، تابع قانون زمان ارائه دستهچک است و بانکها بدون نیاز به ثبت آن در سامانه صیاد نسبت به پرداخت وجه چک اقدام میکنند؛ بنابراین چکهای غیر صیادی در فرض سؤال وفق مقررات قانون تجارت و تبصره یک اصلاحی ماده 21 مکرر قانون صدور چک )اصلاحی ،(29/1/1400 به عنوان چک )نه سند عادی( معتبر است و در فرض فقدان و یا کسر موجودی بانک مکلف به صدور گواهی عدم پرداخت است. دکتر …