نظر مشورتی 7/1400/1941 مورخ 1400/01/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی تحقق شرط فاسخ مبنی بر انفساخ عقد بیع در صورت عدم کارسازی وجه چک صادره بابت ثمن در سررسید، در فرض انتق
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: آیا انتقال چک به ثالث پیش از سررسید مانع تحقق شرط فاسخ انفساخ عقد بیع می‌شود؟
پاسخ: اصل بر این است که با عدم کارسازی چک عقد منفسخ می‌شود و انتقال چک به ثالث مانع انفساخ نیست، مگر آن که اراده طرفین خلاف آن باشد.
به زبانِ ساده
اگر در قرارداد نوشته باشید که «اگر چک پاس نشد، معامله خودبه‌خود باطل (منفسخ) شود»، به محض اینکه چک برگشت بخورد، معامله تمام است. حتی اگر فروشنده چک را به کس دیگری داده باشد، این موضوع معمولاً مانع باطل شدن معامله نمی‌شود، مگر اینکه دادگاه تشخیص دهد نیت طرفین چیز دیگری بوده است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه (پاسخ‌دهنده)؛ استعلام‌کننده (احتمالاً مقام قضایی).
چگونه: با تحلیل ماهیت «شرط فاسخ»، اداره حقوقی اعلام کرد که تحقق شرط (برگشت چک) باعث انحلال خودکار قرارداد می‌شود و انتقال چک به ثالث تأثیری در این نتیجه ندارد.
چرا مهم است: این متن برای درک آثار حقوقی شروط ضمن عقد و وضعیت قراردادها در صورت برگشت چک بسیار کاربردی است.
قوانینِ مرتبط: قانون مدنی (مبحث شروط ضمن عقد و انفساخ)، نامطمئن.
مفاهیمِ حقوقی: شرط فاسخ، انفساخ قهری، ثمن معامله، گواهی عدم پرداخت، عقد بیع.
پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد
اگر در قرارداد شرط شود که با عدم پرداخت چک، قرارداد منفسخ شود، آیا با برگشت خوردن چک قرارداد خودبه‌خود منفسخ می‌شود؟
بله، به محض عدم کارسازی وجه چک و صدور گواهی عدم پرداخت، عقد منفسخ می‌شود.
آیا انتقال چک به شخص ثالث قبل از سررسید، مانع از انفساخ قرارداد می‌شود؟
خیر، انتقال چک به ثالث مانع انفساخ نیست (مگر اینکه دادگاه اراده دیگری را از قرارداد برداشت کند).
کلیدواژه‌ها: شرط فاسخ، انفساخ عقد، چک، ثمن معامله، انتقال به ثالث
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.