پرسش: آیا احاله پرونده از دادگاه تجدیدنظر به دادگاه بدوی صحیح است یا دادگاه تجدیدنظر خود باید به دعوا رسیدگی کند؟
پاسخ: چون دادگاه نخستین قبلاً رسیدگی و حکم صادر کرده است، دادگاه تجدیدنظر باید پس از واگذاری پرونده، به رسیدگی ادامه داده و رأی مقتضی صادر کند و ارسال پرونده به دادگاه نخستین صحیح نیست.
به زبانِ ساده
پروندهای که دادگاه بدوی دربارهاش حکم داده، پس از نقض حکم و واگذاری پرونده به دادگاه تجدیدنظر نباید دوباره به دادگاه بدوی فرستاده شود. دادگاه تجدیدنظر باید رسیدگی را ادامه دهد و رأی مناسب صادر کند.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ استعلامکننده و طرفین پرونده در متن مشخص نشدهاند. در فرض مطرحشده، دادگاه تجدیدنظر و دادگاه ویژه درگیر رسیدگی به پروندهاند.
چگونه: پرسش درباره پروندهای مطرح شده که دادگاه تجدیدنظر حکم بدوی را بهدلیل عدم صلاحیت نقض کرده و دادگاه ویژه آن را به تجدیدنظر واگذار کرده است. اداره کل حقوقی بیان کرده که تجدیدنظر باید رسیدگی را ادامه دهد و رأی صادر کند.
چرا مهم است: این نظر برای دادگاهها و وکلایی مفید است که درباره مرجع ادامه رسیدگی پس از نقض رأی و واگذاری پرونده ابهام دارند.
قوانینِ مرتبط: تبصره ماده ۱۳ آییننامه دادسراها و دادگاههای ویژه روحانیت.
اگر دادگاه تجدیدنظر رأی دادگاه بدوی را بهدلیل نداشتن صلاحیت نقض کند و دادگاه ویژه پرونده را به تجدیدنظر واگذار کند، آیا تجدیدنظر باید پرونده را به دادگاه بدوی بفرستد؟
خیر؛ چون دادگاه نخستین قبلاً رسیدگی و حکم صادر کرده است، ارسال پرونده به آن دادگاه صحیح نیست.
دادگاه تجدیدنظر پس از واگذاری پرونده از سوی دادگاه ویژه چه باید بکند؟
باید در مقام تجدیدنظرخواهی رسیدگی را ادامه دهد و رأی مقتضی صادر کند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
دادگاه تجديد نظر حكم دادگاه بدوي را به لحاظ عدم صلاحيت نقض و پرونده را به مرجع صالح (دادگاه ويژه) ارسال كرده است. دادگاه ويژه رسيدگي را به دادگاه تجديد نظر احاله داده است.
1- آيا احاله به تجديد نظر صحيح است يا بايد به بدوي احاله ميشد؟
2- بر فرض صحت احاله به تجديد نظر، با فرض اينكه قبلا رأي را نقض كرده، مستقيماً مجاز به دادرسي است يا بايد پرونده را حسب مورد به دادگاه بدوي يا دادسرا ارسال نمايد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
صرفنظر از اينكه اختيار واگذاري پرونده به ساير مراجع قضايي به شرح مقرر در تبصره ماده 13 آييننامه دادسراها و دادگاههاي ويژه روحانيت اختصاص به دادسراي ويژه روحانيت دارد و نحو احاله پرونده در فرض استعلام مبهم ميباشد؛ اما در فرض استعلام ب. ت. ب. اينكه دادگاه نخستين قبلاً نسبت به موضوع رسيدگي و حكم صادر كرده است، بنابراين دادگاه تجديد نظر بايد پس از واگذاري پرونده در مقام تجديد نظرخواهي به رسيدگي ادامه داده و رأي مقتضي صادر كند و ارسال پرونده به دادگاه نخستين صحيح نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1112 مورخ 1402/04/25
موضوع استعلام درباره چگونگی انتقال پرونده از دادگاه تجدید نظر به دادگاه ویژه و سوالات مرتبط با صحت این انتقال و صلاحیتدادرسی است. در این باره، اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان کرده است که طبق تبصره ماده 13 آییننامه دادسراها و دادگاههای ویژه روحانیت، اختیار انتقال پرونده به سایر مراجع قضایی به دادسرای ویژه روحانیت اختصاص دارد و نحوه انتقال در این مورد نامشخص است. اما ب. ت. ب. اینکه دادگاه بدوی قبلاً به موضوع رسیدگی کرده و حکمی صادر نموده است، دادگاه تجدید نظر باید پس از انتقال پرونده، به بررسی تجدید نظرخواهی ادامه داده و حکم مقتضی صادر کند و ارسال پرونده به دادگاه بدوی صحیح نیست.
تاریخ نظریه: 1402/04/25
شماره نظریه: 7/1401/1112
شماره پرونده: 1401-168-1112 ک
دادگاه تجدید نظر حکم دادگاه بدوی را به لحاظ عدم صلاحیت نقض و پرونده را به مرجع صالح (دادگاه ویژه) ارسال کرده است. دادگاه ویژه رسیدگی را به دادگاه تجدید نظر احاله داده است.
1- آیا احاله به تجدید نظر صحیح است یا باید به بدوی احاله میشد؟ 2- بر فرض صحت احاله به تجدید نظر، با فرض اینکه قبلا رای را نقض کرده، مستقیماً مجاز به دادرسی است یا باید پرونده را حسب مورد به دادگاه بدوی یا دادسرا ارسال نماید؟
صرفنظر از اینکه اختیار واگذاری پرونده به سایر مراجع قضایی به شرح مقرر در تبصره ماده 13 آییننامه دادسراها و دادگاههای ویژه روحانیت اختصاص به دادسرای ویژه روحانیت دارد و نحو احاله پرونده در فرض استعلام مبهم میباشد؛ اما در فرض استعلام ب. ت. ب. اینکه دادگاه نخستین قبلاً نسبت به موضوع رسیدگی و حکم صادر کرده است، بنابراین دادگاه تجدید نظر باید پس از واگذاری پرونده در مقام تجدید نظرخواهی به رسیدگی ادامه داده و رای مقتضی صادر کند و ارسال پرونده به دادگاه نخستین صحیح نیست.
صرفنظر از اینکه اختیار واگذاری پرونده به سایر مراجع قضایی به شرح مقرر در تبصره ماده ١٣آییننامه دادسراها و دادگاههای ویژه روحانیت اختصاص به دادسرای ویژه روحانیت دارد و نحو احاله پرونده در فرض استعلام مبهم میباشد؛ اما در فرض استعلام ب. ت. ب. اینکه دادگاه نخستین قبلاً نسبت به موضوع رسیدگی و حکم صادر کرده است، بنابراین دادگاه تجدید نظر باید پس از واگذاری پرونده در مقام تجدید نظرخواهی به رسیدگی ادامه داده و رأی مقتضی صادر کند و ارسال پرونده به دادگاه نخستین صحیح نیست. دکتر …