پرسش: نحوه محاسبه هزینه دادرسی تجدیدنظر در فرضی که خواهان به مبلغ محکومبه اعتراض داشته و خواسته را دقیقاً مشخص نکرده است، چگونه است؟
پاسخ: موضوع مشمول بند ۱۴ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ۱۳۷۳ است.
به زبانِ ساده
پرسش درباره هزینه دادرسی تجدیدنظرخواهی در دعوای غرامت ناشی از مستحقللغیر درآمدن مبیع است؛ یعنی فروشنده چیزی را فروخته که حق فروش آن را نداشته است. نظر اکثریت، در فرضی که خواهان مبلغ بیشتری میخواهد ولی آن را دقیق تعیین نکرده، هزینه را بر اساس مقرره مشخصشده در قانون وصول برخی از درآمدهای دولت میداند. متن نظر اقلیت ناقص است.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش از نحوه محاسبه هزینه تجدیدنظرخواهی خواهان مطرح شده است. طرفین و مرجع استعلامکننده مشخص نشدهاند.
چگونه: دادگاه بدوی با اتکا به نظر کارشناس مبلغی را تعیین و حکم صادر کرده و خواهان مبلغ بیشتری مطالبه کرده است. اداره کل حقوقی، نظر اکثریت و بخشی از نظر اقلیت را بیان کرده، اما متن نظر اقلیت ناتمام است.
چرا مهم است: این نظر برای خواهانها و وکلا در تعیین مبنای هزینه تجدیدنظرخواهی هنگام مطالبه غرامت بیشتر کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ۱۳۷۳، بند ۱۴ ماده ۳
مفاهیمِ حقوقی: مستحقللغیر درآمدن مبیع، مطالبه غرامت، تجدیدنظرخواهی، هزینه دادرسی، محکومبه، نظریه کارشناس، نظر اکثریت و اقلیت
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر خواهان به مبلغی که دادگاه بدوی بابت غرامت تعیین کرده اعتراض نداشته باشد، اما غرامت بیشتری بخواهد، هزینه تجدیدنظرخواهی چگونه محاسبه میشود؟
طبق نظر اکثریت، هزینه بر اساس بند ۱۴ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین محاسبه و وصول میشود.
اگر خواهان مبلغ بیشتر را دقیق تعیین نکرده و تعیین آن را به کارشناس واگذار کرده باشد، چه حکمی دارد؟
طبق نظر اکثریت، همین بند ۱۴ ماده ۳ اعمال میشود.
نظر اقلیت درباره مبنای محاسبه چیست؟
متنِ موجود میگوید موضوع از نظر اقلیت اعتراض به تعیین میزان خواسته از سوی دادگاه است، اما ادامه نظر در متن نیامده است.
کلیدواژهها: هزینه دادرسی، تجدیدنظرخواهی، قانون وصول برخی از درآمدهای دولت، کارشناسی، محکومبه
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در دعواي مطالبه غرامات وارده به خواهان به سبب مستحقللغير درآمدن مبيع، دادگاه بر حسب نظريه كارشناس اقدام به تعيين خواسته و صدور حكم محكوميت خوانده نموده است؛ اما خواهان به قيمتگذاري كارشناس اعتراض داشته و خود را محق مبلغ بيشتري ميداند و خواستار ارجاع امر به هيأت كارشناسان رسمي دادگستري توسط دادگاه تجديد نظر است. در اين فرض، نحوه پرداخت هزينه دادرسي تجديدنظرخواهي و مأخذ آن چگونه است؟ آيا بر اساس مبلغ محكومبه، هزينه دادرسي محاسبه ميشود و يا مأخذ ديگري مدنظر است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
نظر اكثريت: نظر به اينكه در فرض سؤال تجديد نظرخواه نسبت به محكومبه مندرج در رأي مرجع بدوي اعتراضي ندارد و مدعي است استحقاق وي بيش از آن ميباشد و مفروض آن است كه تجديد نظرخواه صرفاً خواسته خود را بيش از مبلغ محكومبه اعلام و ميزان آن را دقيقاً مشخص نكرده و به تعيين بر اساس نظر كارشناس محول كرده است، موضوع مشمول بند 14 ماده 3 قانون وصول برخي از درآمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين مصوب 1373 با اصلاحات و الحاقات بعدي ميباشد؛ همچنان كه در فرض مشمول بند يادشده، چنانچه دادگاه بدوي عدم استحقاق خواهان به نحو كلي را نيز احراز كرده باشد، هزينه تجديد نظرخواهي بر اساس همين بند محاسبه و وصول ميشود. نظر اقليت: از آنجا كه خواهان در واقع مدعي است كه دادگاه ميزان خواسته را به درستي تعيين نكرده است، مشمول بند 14 ماده 3 قانون وصول برخي از درآمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين مصوب 1373 با اصلاحات و الحاقات بعدي نميشود؛ زيرا حكم موضوع اين بند، حكمي استثنايي است و بايد تفسير محدود شود؛ همچنان كه در مرحله اجرا و محاسبه هزينه دادرسي مراحل نخستين و تجديد نظر با پيچيدگي مواجه ميشود؛ بنابراين در اين موارد نيز ميزان محكومبه ملاك ابطال تمبر تجديد نظرخواهي خواهان است.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1242 مورخ 1402/07/09
در استعلام مطرحشده، خواهان به قیمتگذاریکارشناس در دعوای مطالبه غرامات ناشی از مستحقللغیر درآمدن مبیع اعتراض دارد و درخواست ارجاع به هیات کارشناسان رسمی دادگستری در دادگاه تجدیدنظر را دارد. پرسش اصلی درباره نحوه پرداخت هزینه دادرسیتجدیدنظرخواهی و مبنای آن است. آیا هزینه بر اساس مبلغ محکومبه محاسبه میشود یا مبنای دیگری در نظر گرفته میشود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه به دو نظر تقسیم میشود: نظر اکثریت بر این باور است که هزینه تجدیدنظرخواهی بر اساس بند 14 ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373 و اصلاحات بعدی محاسبه میشود، زیرا ت. ن. خ. نسبت به محکومبه اعتراضی ندارد و تنها خواستهاش را بیش از آن اعلام کرده است. نظر اقلیت معتقد است که چون خواهان ادعا میکند دادگاه میزان خواسته را به درستی تعیین نکرده است، مشمول بند مذکور نمیشود و هزینه دادرسی بر اساس مبلغ محکومبه محاسبه خواهد شد.
تاریخ نظریه: 1402/07/09
شماره نظریه: 7/1401/1242
شماره پرونده: 1401-2/1-1242 ح
در دعوای مطالبه غرامات وارده به خواهان به سبب مستحقللغیر درآمدن مبیع، دادگاه بر حسب نظریه کارشناس اقدام به تعیین خواسته و صدور حکم محکومیت خوانده نموده است؛ اما خواهان به قیمتگذاری کارشناس اعتراض داشته و خود را محق مبلغ بیشتری میداند و خواستار ارجاع امر به هیات کارشناسان رسمی دادگستری توسط دادگاه تجدید نظر است. در این فرض، نحوه پرداخت هزینه دادرسی تجدیدنظرخواهی و ماخذ آن چگونه است؟ آیا بر اساس مبلغ محکومبه، هزینه دادرسی محاسبه میشود و یا ماخذ دیگری مدنظر است؟
ن. ب. ا. در فرض سوال ت. ن. خ. نسبت به محکومبه مندرج در رای مرجع بدوی اعتراضی ندارد و مدعی است استحقاق وی بیش از آن م. ب. و مفروض آن است که ت. ن. خ. صرفاً خواسته خود را بیش از مبلغ محکومبه اعلام و میزان آن را دقیقاً مشخص نکرده و به تعیین بر اساس نظر کارشناس محول کرده است، موضوع مشمول بند 14 ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373 با اصلاحات و الحاقات بعدی میباشد؛ همچنان که در فرض مشمول بند یادشده، چنانچه دادگاه بدوی عدم استحقاق خواهان به نحو کلی را نیز احراز کرده باشد، هزینه تجدید نظرخواهی بر اساس همین بند محاسبه و وصول میشود.