جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
نظر مشورتی 7/1401/142 مورخ 1401/07/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص غیرقانونی بودن اخذ دو بار هزینه تجدید نظرخواهی در اثر اشتباه دادگاه با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا در اثر اشتباه دادگاه در صدور رای مجدد، میتوان دو بار هزینه تجدیدنظرخواهی اخذ کرد؟
پاسخ: خیر، دریافت دو بار هزینه تجدیدنظرخواهی به دلیل اشتباه دادگاه مغایر مقررات است و برای تجدیدنظرخواهی صرفاً یک بار هزینه دادرسی اخذ میشود.
به زبانِ ساده
دادگاه بدوی پس از صدور یک رأی، به اشتباه رأی دیگری صادر کرده و رأی دوم در تجدیدنظر نقض شده است. نظر مشورتی میگوید هزینه تجدیدنظرخواهی طبق قاعده یک بار گرفته میشود و دریافت دوباره آن به علت اشتباه دادگاه درست نیست؛ تصمیم درباره موضوع پرونده با دادگاه است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ اختلاف میان محکومعلیه بدوی و روند رسیدگی دادگاه بدوی و دادگاه تجدیدنظر مطرح شده است.
چگونه: پس از صدور اشتباهی رأی دوم، دادگاه تجدیدنظر آن را به استناد قاعده فراغ دادرس نقض و پرونده را برای اقدام درباره رأی نخست به دادگاه بدوی بازگردانده است.
چرا مهم است: این نظر برای اصحاب دعوا و دادگاهها در جلوگیری از دریافت دوباره هزینه تجدیدنظرخواهی بر اثر اشتباه دادگاه کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: نامطمئن؛ متن نام قانون یا ماده مشخصی را ذکر نمیکند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
حكم بر محكوميت خوانده دعوا صادر ميشود؛ اما سهواً و با تصور عدم صدور رأي، به موجب دادنامه ديگري رأي بر محكوميت خوانده صادر ميشود؛ از رأي اخير تجديد نظرخواهي به عمل آمده و دادگاه تجديد نظر به اعتبار قاعده فراغ دادرس رأي صادره را نقض و پرونده را براي اقدام در خصوص دادنامه سابقالصدور نزد دادگاه بدوي اعاده كرده است. با عنايت به اينكه هزينه تجديد نظرخواهي دعاوي مالي توسط محكومعليه در تجديد نظرخواهي قبلي پرداخت شده است، آيا در تجديد نظرخواهي جديد نيز بايد هزينه دادرسي اخذ شود و با عنايت به سهو دادگاه بدوي، آيا محكومعليه بدوي مشمول معافيت از پرداخت هزينه دادرسي قرار ميگيرد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
در فرض سؤال كه دادگاه پس از صدور رأي، مجدداً و به اشتباه اقدام به صدور رأي مجدد نموده است و پرونده جهت تجديد نظرخواهي به دادگاه تجديد نظر ارسال شده است و اين دادگاه با استناد به قاعده فراغ دادرس رأي دوم را نقض كرده است، ابهام مطرحشده نشأتگرفته از مقررات نميباشد؛ بلكه ريشه در اشتباهات و اقدامات انجامشده در پرونده دارد و موضوع مصداقي و از ابهام در مقررات حاكم نيز ناشي نميشود؛ لذا اظهارنظر پيرامون آن از وظايف اين اداره كل خارج است؛ اما يادآور ميشود مطابق قاعده جهت تجديد نظرخواهي يك بار هزينه دادرسي اخذ ميشود و دريافت دو بار هزينه تجديد نظرخواهي در اثر اشتباه دادگاه مغاير مقررات و موازين حقوقي است. با اين حال، اتخاذ تصميم در خصوص موضوع با دادگاه رسيدگيكننده است.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/142 مورخ 1401/07/06
موضوع استعلام مربوط به وضعیت هزینه دادرسی در پروندهای است که پس از صدور حکم محکومیت، بهطور سهوی حکم دیگری صادر شده و سپس دادگاه تجدید نظر، با استناد به قاعده فراغ دادرس، حکم دوم را نقض و پرونده را به دادگاه بدوی اعاده کرده است. پرسش مطرحشده این است که آیا در تجدید نظرخواهی جدید باید هزینه دادرسی اخذ شود و آیا م. ع. بدوی به دلیل سهو دادگاه مشمول معافیت از پرداخت هزینه دادرسی میگردد. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میدارد که ب. ت. ب. اشتباهات انجامشده در پرونده، ابهام مطرحشده ناشی از مقررات نیست و اظهارنظر در این خصوص از وظایف این اداره کل خارج است. همچنین، مطابق قاعده، هزینه دادرسی تنها یک بار اخذ میشود و دریافت هزینه دو بار به دلیل اشتباه دادگاه مغایر با مقررات و موازین حقوقی است؛ اما تصمیمگیری نهایی در این خصوص بر عهده دادگاه رسیدگیکننده است.
تاریخ نظریه: 1401/07/06
شماره نظریه: 7/1401/142
شماره پرونده: 1401-127-142 ح
حکم بر محکومیت خوانده دعوا صادر میشود؛ اما سهواً و با تصور عدم صدور رأی، به موجب دادنامه دیگری رأی بر محکومیت خوانده صادر میشود؛ از رأی اخیر تجدید نظرخواهی به عمل آمده و دادگاه تجدید نظر به اعتبار قاعده فراغ دادرس رأی صادره را نقض و پرونده را برای اقدام در خصوص دادنامه سابقالصدور نزد دادگاه بدوی اعاده کرده است. با عنایت به اینکه هزینه تجدید نظرخواهی دعاوی مالی توسط م. ع. د. تجدید نظرخواهی قبلی پرداخت شده است، آیا در تجدید نظرخواهی جدید نیز باید هزینه دادرسی اخذ شود و با عنایت به سهو دادگاه بدوی، آیا م. ع. بدوی مشمول معافیت از پرداخت هزینه دادرسی قرار میگیرد؟
در فرض سوال که دادگاه پس از صدور رأی، مجدداً و به اشتباه اقدام به صدور رأی مجدد نموده است و پرونده جهت تجدید نظرخواهی به دادگاه تجدید نظر ارسال شده است و این دادگاه با استناد به قاعده فراغ دادرس رأی دوم را نقض کرده است، ابهام مطرحشده نشأتگرفته از مقررات نمیباشد؛ بلکه ریشه در اشتباهات و اقدامات انجامشده در پرونده دارد و موضوع مصداقی و از ابهام در مقررات حاکم نیز ناشی نمیشود؛ لذا اظهارنظر پیرامون آن از وظایف این اداره کل خارج است؛ اما یادآور میشود مطابق قاعده جهت تجدید نظرخواهی یک بار هزینه دادرسی اخذ میشود و دریافت دو بار هزینه تجدید نظرخواهی در اثر اشتباه دادگاه مغایر مقررات و موازین حقوقی است. با این حال، اتخاذ تصمیم در خصوص موضوع با دادگاه رسیدگیکننده است.
در فرض سؤال که دادگاه پس از صدور رأی، مجدداً و به اشتباه اقدام به صدور رأی مجدد نموده است و پرونده جهت تجدید نظرخواهی به دادگاه تجدید نظر ارسال شده است و این دادگاه با استناد به قاعده فراغ دادرس رأی دوم را نقض کرده است، ابهام مطرحشده نشأتگرفته از مقررات نمیباشد؛ بلکه ریشه در اشتباهات و اقدامات انجامشده در پرونده دارد و موضوع مصداقی و از ابهام در مقررات حاکم نیز ناشی نمیشود؛ لذا اظهارنظر پیرامون آن از وظایف این اداره کل خارج است؛ اما یادآور میشود مطابق قاعده جهت تجدید نظرخواهی یک بار هزینه دادرسی اخذ میشود و دریافت دو بار هزینه تجدید نظرخواهی در اثر اشتباه دادگاه مغایر مقررات و موازین حقوقی است. با این حال، اتخاذ تصمیم در خصوص موضوع با دادگاه رسیدگیکننده است. دکتر …