پرسش: آیا قاضی میتواند از قرار امتناع از رسیدگی عدول کند؟
پاسخ: بله، قرار امتناع از رسیدگی قاطع دعوا نیست و مشمول قاعده فراغ دادرس نمیشود، لذا عدول از آن ممکن است.
به زبانِ ساده
پرسش این بود که قاضی پس از صدور قرار امتناع از رسیدگی، اگر متوجه اشتباه خود شود، میتواند آن را پس بگیرد یا نه. نظر اداره کل حقوقی میگوید میتواند؛ چون این قرار قاطع دعوا نیست و قاعده فراغ دادرس مانع عدول از آن نمیشود.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش از وضعیت قاضی صادرکننده قرار است و طرفین دعوا در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: در پاسخ به استعلام، اداره کل حقوقی ماهیت قرار امتناع از رسیدگی را بررسی کرده و امکان عدول قاضی از آن را پذیرفته است.
چرا مهم است: این نظر برای قضات و وکلا روشن میکند که اشتباه در صدور قرار امتناع از رسیدگی را میتوان اصلاح کرد.
مفاهیمِ حقوقی: قرار امتناع از رسیدگی، عدول از قرار، قاعده فراغ دادرس، قرار نهایی، قاطع دعوا
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا قاضی میتواند از قرار امتناع از رسیدگی که خود صادر کرده عدول کند؟
بله؛ اگر پس از صدور قرار به اشتباه خود پی ببرد، منعی برای عدول از آن ندارد.
آیا قرار امتناع از رسیدگی مشمول قاعده فراغ دادرس است؟
خیر؛ زیرا قرار نهاییِ قاطع دعوا محسوب نمیشود.
کلیدواژهها: قرار امتناع از رسیدگی، فراغ دادرس، قاضی، رسیدگی قضایی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در فرض صدور قرار امتناع از رسيدگي، چنانچه قاضي صادركننده قرار شخصاً يا بر اساس تذكر مقام ارجاع به خطاي خود در صدور اين قرار پي ببرد، آيا عدول از قرار امكانپذير است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
قرار امتناع از رسيدگي مشمول قاعده فراغ دادرس نيست؛ زيرا قرار نهايي قاطع دعوا محسوب نميشود؛ بنابراين در فرض سؤال كه قاضي صادركننده قرار يادشده، پس از صدور قرار شخصاً يا بر اساس تذكر مقام ارجاع به اشتباه خود در صدور قرار امتناع از رسيدگي پي برده است، منعي براي عدول از آن ندارد.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/869 مورخ 1401/12/03
موضوع استعلام مربوط به این است که آیا قاضی میتواند از قرار امتناع از رسیدگی خود عدول کند، در صورتی که به اشتباه خود پی ببرد یا از مقام ارجاع تذکر دریافت کند. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، قرار امتناع از رسیدگی تحت قاعده فراغ دادرس قرار نمیگیرد، زیرا این قرار بهعنوان یک تصمیم نهایی و قاطع دعوا محسوب نمیشود. بنابراین، اگر قاضی پس از صدور این قرار متوجه اشتباه خود شود، میتواند از آن عدول کند و هیچ مانعی برای این اقدام وجود ندارد.
تاریخ نظریه: 1401/12/03
شماره نظریه: 7/1401/869
شماره پرونده: 1401-127-869 ح
قرار امتناع از رسیدگی مشمول قاعده فراغ دادرس نیست؛ زیرا قرار نهایی قاطع دعوا محسوب نمیشود؛ بنابراین در فرض سوال که قاضی صادرکننده قرار یادشده، پس از صدور قرار شخصاً یا بر اساس تذکر مقام ارجاع به اشتباه خود در صدور قرار امتناع از رسیدگی پی برده است، منعی برای عدول از آن ندارد.