پرسش: آیا با وجود دستور مسدودی حساب ناشی از شکایت صادرکننده چک، صدور اجراییه امکانپذیر است؟
پاسخ: خیر، در صورت رعایت تشریفات قانونی توسط صادرکننده چک در اعلام به بانک، صدور اجراییه به تقاضای دارنده امکانپذیر نیست.
به زبانِ ساده
این نظر درباره امکان صدور اجراییه برای چکی است که وجه آن پرداخت نشده است. اگر خودِ صادرکننده طبق ماده ۱۴ دستور عدم پرداخت داده و شکایت را در مهلت قانونی ثبت کرده باشد، دارنده نمیتواند بر پایه ماده ۲۳ اجراییه بگیرد. متن درباره فرض توقیف حساب به دستور بازپرس ناقص است و نتیجه آن روشن نیست.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است؛ پرسش درباره صادرکننده چک، دارنده چک و در فرض دوم بازپرس یا دادستان است.
چگونه: اداره کل حقوقی دو برداشت از مرجع صادرکننده دستور را بررسی کرده است. درباره دستور عدم پرداخت صادرکننده و ثبت شکایت در مهلت، صدور اجراییه را منتفی دانسته؛ اما پاسخ فرض دستور توقیف حساب در متن موجود ناتمام است.
چرا مهم است: این نظر برای دارنده چک و صادرکنندهای مفید است که میخواهند بدانند در چه وضعی میتوان یا نمیتوان اجراییه چک گرفت.
قوانینِ مرتبط: قانون صدور چک، مواد ۱۴ و ۲۳ و تبصره ۲ ماده ۱۴؛ بند «ج» ماده ۲۳.
مفاهیمِ حقوقی: دستور عدم پرداخت چک، گواهی عدم پرداخت، شکایت کیفری، اجراییه چک، تحقیقات مقدماتی، توقیف موجودی حساب
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر صادرکننده چک طبق ماده ۱۴ دستور عدم پرداخت داده و شکایت موضوع تبصره ۲ را در مهلت مقرر ثبت کرده باشد، آیا دارنده میتواند اجراییه ماده ۲۳ را بگیرد؟
خیر؛ این مورد مشمول استثنای بند «ج» ماده ۲۳ است.
اگر بازپرس در جریان تحقیقات دستور توقیف موجودی حساب را داده باشد، آیا اجراییه ماده ۲۳ صادر میشود؟
متنِ ارائهشده پاسخ این فرض را کامل بیان نمیکند.
کلیدواژهها: چک، دستور عدم پرداخت، مسدودی حساب، اجراییه، قانون صدور چک
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
چنانچه دستور مسدودي حساب توسط اشخاص مندرج در ماده 14 قانون صدور چك مصوب 1355 با اصلاحات والحاقات بعدي (صادركننده، ذينفع يا قائممقام قانوني ايشان) كه توسط مرجع قضايي مانند بازپرس يا دادستان، در مقام تحقيقات مقدماتي يك پرونده صادر شده باشد، آيا صدور اجراييه بر اساس ماده 23 همان قانون امكانپذير است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، پرسش مطرح شده در خصوص مرجع صادركننده دستور عدم پرداخت مبهم است؛ چنانچه منظور اين باشد كه صادركننده چك، وفق ماده 14 قانون صدور چك مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدي، دستور عدم پرداخت به بانك داده و بانك نيز به همين سبب گواهي عدم پرداخت صادر كرده است و متعاقباً صادركننده شكايت موضوع تبصره 2 اين ماده را اقامه كرده است، صدور اجراييه به تقاضاي دارنده چك مطابق ماده 23 قانون يادشده (اصلاحي 1397) امكانپذير نيست؛ زيرا ب. ت. ب. صراحت بند «ج» ماده 23 مذكور مبني بر رعايت تبصرههاي ماده 14 صدرالذكر، چنانچه صادركننده شكايت خود را در موعد مقرر در تبصره 2 ماده 14 اين قانون تقديم و گواهي آن را به بانك تسليم كرده باشد، صرف نظر از پذيرش شكايت و يا صدور قرار منع تعقيب راجع به آن، مشمول استثناي بند «ج» ماده 23 اصلاحي يادشده بوده و از موارد عدم صدور اجراييه موضوع اين ماده است. ثانياً، چنانچه مقصود اين باشد كه بازپرس در مقام تحقيقات مقدماتي دستور توقيف موجودي حساب را صادر كرده و به همين دليل كارسازي وجه چك مقدور نبوده و بانك گواهي عدم پرداخت صادر كرده است، موضوع از شمول بند «ج» ماده 23 (اصلاحي 1397) قانون صدور چك خارج است و منعي براي صدور اجراييه به درخواست دارنده وفق اين ماده نيست؛ هرچند در مقام وصول وجه موضوع اجراييه، به سبب دستور سابق مقام قضايي، برداشت از حساب توقيفشده امكانپذير نيست و بايد از محل ديگر اموالصاحب حساب وصول شود.
نظریه مشورتی شماره 7/1402/1102 مورخ 1403/01/26
موضوع استعلام درباره امکان صدور اجراییه طبق ماده 23 قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی، در شرایطی است که دستور مسدودی حساب توسط اشخاص ذکر شده در ماده 14 این قانون صادر شده باشد. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ بیان کرده است که اگر دستور عدم پرداخت به دلیل شکایت صادرکننده چک باشد و وی در مهلت مقرر شکایت خود را ارائه کرده باشد، صدور اجراییه امکانپذیر نیست و مشمول استثنای بند «ج» ماده 23 میشود. اما اگر دستور مسدودی حساب توسط بازپرس در تحقیقات مقدماتی صادر شده باشد، این موضوع از شمول بند «ج» خارج است و صدور اجراییه به درخواست دارنده چک بلامانع است، هرچند برداشت وجه از حساب مسدود شده ممکن نیست و باید از سایر اموال صاحب حساب وصول شود.
تاریخ نظریه: 1403/01/26
شماره نظریه: 7/1402/1102
شماره پرونده: 1402-88-1102ح
چنانچه دستور مسدودی حساب توسط اشخاص مندرج در ماده 14 قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات والحاقات بعدی (صادرکننده، ذینفع ی. ق. م. قانونی ایشان) که توسط مرجع قضایی مانند بازپرس یا دادستان، در مقام تحقیقات مقدماتی یک پرونده صادر شده باشد، آیا صدور اجراییه بر اساس ماده 23 همان قانون امکانپذیر است؟