نظر مشورتی 7/1402/765 مورخ 1402/11/04 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص اینکه آزار جنسی شامل هرگونه رفتار جنسی بدون رضایت و تمایل طرف مقابل است که به شخصیت مادی یا معنوی فرد آسیب م
پرسش: منظور از آزار جنسی چیست و آیا رسیدگی به آن در خصوص اطفال مستقیماً در دادگاه انجام میشود؟
پاسخ: آزار جنسی شامل هرگونه رفتار جنسی بدون رضایت است و دامنهای فراتر از اعمال منافی عفت دارد؛ رسیدگی به جرایم موضوع ماده ۱۰ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان در صورت شمول، مستقیماً در دادگاه کیفری انجام میشود.
به زبانِ ساده
این نظر توضیح میدهد که آزار جنسی فقط به رفتارهایی که عنوان قانونیِ «عمل منافی عفت» دارند محدود نیست. در مورد آزار جنسیِ موضوع ماده ۱۰ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، اگر رفتار از جرایم منافی عفتِ مشمول ماده ۳۰۶ باشد، دادگاه مستقیماً رسیدگی میکند و دادسرا وارد تعقیب و تحقیق نمیشود.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ پرسش راجع به مفهوم آزار جنسی و مرجع رسیدگی به آزار جنسی تماسی توسط محارم بوده است.
چگونه: اداره کل حقوقی ابتدا دامنه آزار جنسی را توضیح داده و سپس رسیدگی مستقیم در دادگاه را به منافی عفت بودن رفتار، طبق تبصره ماده ۳۰۶، مشروط کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای تشخیص دامنه آزار جنسی و تعیین مرجع رسیدگی در پروندههای مربوط به اطفال و نوجوانان کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب ۱۳۹۹، ماده ۱۰؛ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، ماده ۳۰۶ و تبصره الحاقی آن.
مفاهیمِ حقوقی: آزار جنسی، رضایت، اعمال منافی عفت، رسیدگی مستقیم در دادگاه، دادسرا، دادگاه کیفری صالح
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آزار جنسی فقط اعمال منافی عفت است؟
خیر؛ اعمال منافی عفت فقط بخشی از مصادیق آزار جنسی است و دامنه آزار جنسی گستردهتر است.
آزار جنسی چه رفتارهایی را دربرمیگیرد؟
رفتار جنسیِ با تماس فیزیکی یا بدون تماس، بدون رضایت و تمایل طرف مقابل و با قصد التذاذ یا آزار که به شخصیت مادی یا معنوی او آسیب بزند و موجب ناراحتیاش شود.
آزار جنسی موضوع ماده ۱۰ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان چه زمانی مستقیماً در دادگاه رسیدگی میشود؟
اگر رفتار مرتکب از مصادیق جرایم منافی عفت موضوع تبصره ماده ۳۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری باشد، رسیدگی مستقیماً در دادگاه کیفری صالح انجام میشود.
کلیدواژهها: آزار جنسی، اعمال منافی عفت، قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، دادگاه کیفری، رضایت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
منظور از آزار جنسي چيست؟ آيا منظور آزار جنسي همان اعمال منافي عفت است يا دايره آن فراتر از آن است؟ زيرا ممكن است مواردي آزار جنسي باشد؛ اما مشمول جرايم حدي و رابطه نامشروع تعزيري و عمل منافي عفت نباشد. آزار جنسي تماسي توسط محارم موضوع بند يك ماده 10 قانون حمايت از اطفال و نوجوانان مستلزم رسيدگي در دادسرا و صدور كيفرخواست بوده يا آن كه به صورت مستقيم ميبايست در دادگاه انجام پذيرد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1- منظور از عبارت «آزار جنسي» شامل كليه رفتارهاي جنسي اعم از تماس فيزيكي يا بدون تماس فيزيكي كه بدون رضايت و تمايل طرف مقابل و به قصد التذاذ يا آزار مخاطب اعم از زن يا مرد يا كودك صورت ميپذيرد و باعث ورود آسيب به شخصيت مادي يا معنوي فرد شده و موجبات ناراحتي وي را فراهم مينمايد، است. بنابراين «اعمال منافي عفت» فقط بخشي از مصاديق آزار جنسي است كه در قوانين با عناوين و مجازات خاص آمده است و دامنه «آزار جنسي» فراتر از اين عناوين است.
2- چنانچه بزه آزار جنسي موضوع ماده 10 قانون حمايت از اطفال و نوجوانان مصوب 1399 از جمله بند يك آن ب. ت. ب. چگونگي رفتار مرتكب (متهم) از مصاديق جرايم منافي عفت موضوع تبصره (الحاقي 24/3/1394) ماده 306 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 محسوب شود، به بزه مزبور مستقيماً در دادگاه كيفري صالح رسيدگي ميشود و موجب قانوني جهت مداخله مقامات دادسرا (تعقيب و تحقيق) و يا ارسال پرونده از دادگاه به دادسرا نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/1402/765 مورخ 1402/11/04
موضوع استعلام درباره تعریف آزار جنسی و ارتباط آن با اعمال منافی عفت و همچنین نحوه رسیدگی به آزار جنسی تماسی توسط محارم بر اساس بند یک ماده 10 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب 1399 است. در پاسخ، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که آزار جنسی شامل تمام رفتارهای جنسی بدون رضایت طرف مقابل است که به شخصیت فرد آسیب میزند و اعمال منافی عفت تنها بخشی از این موارد است. همچنین، اگر آزار جنسی موضوع ماده 10 جزو جرایم منافی عفت باشد، رسیدگی به آن مستقیماً در دادگاه کیفری صالح انجام میشود و نیازی به مداخله دادسرا نیست.
تاریخ نظریه: 1402/11/04
شماره نظریه: 7/1402/765
شماره پرونده: 1402-186/1-765ک
2- چنانچه بزه آزار جنسی موضوع ماده 10 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب 1399 از جمله بند یک آن ب. ت. ب. چگونگی رفتار مرتکب (متهم) از مصادیق جرایم منافی عفت موضوع تبصره (الحاقی 1394/03/24) ماده 306 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 محسوب شود، به بزه مزبور مستقیماً در دادگاه کیفری صالح رسیدگی میشود و موجب قانونی جهت مداخله مقامات دادسرا (تعقیب و تحقیق) و یا ارسال پرونده از دادگاه به دادسرا نیست.