پرسش: آیا امکان صدور دستورالعمل و الغای جزئی از آییننامه گروههای شغلی قضات وجود دارد؟
پاسخ: مطابق بند ۲ ماده ۲ آییننامه مربوط، ضوابط سنوات قضایی و غیرقضایی تابع دستورالعمل مصوب رئیس قوه قضاییه است.
به زبانِ ساده
موضوع، چگونگی محاسبه سنوات قضایی و غیرقضایی برای ارتقای گروه یا تغییر سمت قضات است. متنِ موجود، پرسشها و بخشی از نظر اداره کل حقوقی را آورده، اما ادامه پاسخ حذف شده است؛ بنابراین نتیجه نهایی درباره امکان صدور دستورالعمل یا لغو مقرره از این متن قابل تعیین نیست.
چه کسی: استعلام از اداره کل حقوقی قوه قضائیه مطرح شده است؛ متن از قضات و دستگاه قضایی نام میبرد، اما نام استعلامکننده مشخص نیست.
چگونه: استعلامکننده دو پرسش درباره صدور دستورالعمل و لغو بخشی از آییننامه مطرح کرده است؛ اداره کل حقوقی پاسخ را آغاز کرده، اما متن ارائهشده پیش از پایان آن قطع شده است.
چرا مهم است: این متن برای قضات و وکلای پیگیر محاسبه سنوات و ارتقای شغلی مفید است، اما برای دانستن نتیجه نهایی باید متن کامل نظر مشورتی در دسترس باشد.
قوانینِ مرتبط: بند ۲ ماده ۲ و جز «د» بند یک ماده ۲ آییننامه تعیین گروههای شغلی و ضوابط مربوط به ارتقاء گروه و تغییر مقام قضات؛ ماده ۶ همان آییننامه. تاریخ تصویب آییننامه در متن یکسان نیامده است؛ نامطمئن.
مفاهیمِ حقوقی: سنوات قضایی، سنوات غیرقضایی، ارتقای گروه، تغییر مقام قضات، دستورالعمل، لغو مقرره، عطف به ماسبق
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا پس از پایان دوره حاکمیت آییننامه، میتوان دستورالعمل پیشبینیشده در آن را صادر کرد؟
پاسخ نهایی در متنِ ارائهشده کامل نیست؛ نامطمئن.
آیا مرجع وضع میتواند جز «د» بند یک ماده ۲ آییننامه را از زمان تصویب لغو کند؟
پاسخ نهایی در متنِ ارائهشده کامل نیست؛ نامطمئن.
ضوابط سنوات قضایی و غیرقضایی قرار بوده بر چه مبنایی محاسبه شود؟
طبق متن، بر اساس دستورالعمل مصوب رئیس قوه قضائیه؛ اما آن دستورالعمل تا زمان پاسخ صادر و ابلاغ نشده بود.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
به موجب بند 2 ماده 2 آييننامه تعيين گروههاي شغلي و ضوابط مربوط به ارتقاء گروه و تغيير مقام قضات مصوب 19/2/1398 رئيس محترم وقت قوه قضاييه سنوات قضايي و ميزان تأثير اشتغال در سمتهاي قضايي قبلي جهت ارتقاء به گروه يا سمت بالاتر و همچنين سنوات غير قضايي مطابق دستورالعمل مصوب رئيس قوه قضاييه محاسبه خواهد شد؛ از آنجا كه اين دستورالعمل تاكنون صادر نشده است، اين موضوع سبب بروز چالش و اختلافات متعدد و طرح شكايت عليه دستگاه قضايي شده است. بنا به مراتب پيشگفته و در راستاي اتخاذ تدابير مناسب پيرامون موضوع، خواهشمند است به پرسشهاي زير پاسخ دهيد:
1- با عنايت به اينكه آييننامه صدرالذكر از تاريخ 1389/1/1 تا تاريخ 1393/7/1 حاكميت داشته است، آيا در حال حاضر ميتوان دستورالعمل موضوع بند 2 ماده 2 اين آييننامه را صادر كرد؟
2- آيا الغاء جز «د»
بند يك ماده 2 آييننامه تعيين گروههاي شغلي و ضوابط مربوط به ارتقا گروه و تغيير مقام قضات مصوب 1389/2/19، از زمان تصويب از سوي مرجع وضع آن امري متصور و امكانپذير است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1- به موجب بند 2 ماده 2 آييننامه تعيين گروههاي شغلي و ضوابط مربوط به ارتقاء گروه و تغيير مقام قضات مصوب 19/2/1389، ضوابط مربوط به سنوات قضايي و غير قضايي و ميزان تأثير آن در سمتهاي قضايي، مطابق دستورالعمل مصوب رياست محترم قوه قضاييه خواهد بود؛ اما تاكنون اين دستورالعمل صادر و ابلاغ نشده است؛ اما در تبصرههاي ماده 2 و ماده 6 و تبصرههاي آن از آييننامه تعيين گروههاي شغلي و ضوابط مربوط به ارتقاء گروه و تغيير مقام قضات مصوب 5/6/1393 رياست محترم قوه قضاييه با اصلاحات بعدي ضوابط مربوط به نحوه احتساب سنوات قضايي و غير قضايي و ميزان تأثير آن در سمتهاي قضايي پيشبيني شده است؛ بنابراين به نظر ميرسد ضرورتي به تدوين و صدور دستورالعمل يادشده نباشد و چنانچه رياست محترم قوه قضاييه، ضوابط و شرايط ديگري به غير از آنچه در مواد يادشده از آييننامه مصوب 1393 مد نظر داشته باشد، اين امر با اصلاح آييننامه اخير امكانپذير است.
2- از آنجا كه مفاد جزء «د»
بند يك ماده 2 آييننامه مصوب 19/2/1389 با توسعه مدت كارآموزي ضمن تحصيل، در بند «و» ماده 2 آييننامه مصوب 5/6/1393 پيشبيني شده است، به نظر ميرسد مرجع محترم تصويب اين آييننامه بر ابقاي حكم اين بند نظر داشتهاند و چنانچه حذف آن مد نظر بود، در آييننامه اخير تكرار و توسعه نمييافت. در هر صورت ب. ت. ب. اينكه تشخيص موارد مذكور در استعلام در صلاحيت و اختيارات رياست محترم قوه قضاييه است، شايسته است جهت رفع هرگونه ابهام مراتب از حوزه رياست قوه قضاييه استعلام شود.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/322 مورخ 1131/10/12
موضوع استعلام درباره نحوه محاسبه سنوات قضایی و غیر قضایی برای ارتقاء قضات و صدور دستورالعملهای مرتبط با آن است. پرسشها شامل امکان صدور دستورالعمل بر اساس بند 2 ماده 2 آییننامه تعیین گروههای شغلی و ضوابط ارتقاء قضات مصوب 19 اردیبهشت 1398 و امکان لغو جز «د»
بند یک ماده 2 آییننامه مصوب 19 اردیبهشت 1389 م. ب.. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ اعلام کرده است که ب. ت. ب. ضوابط موجود در آییننامه مصوب 5 خرداد 1393، نیازی به صدور دستورالعمل جدید نیست و در صورت نیاز به اصلاحات، باید از طریق اصلاح این آییننامه اقدام شود. همچنین، حذف جز «د»
بند یک ماده 2 آییننامه مصوب 19 اردیبهشت 1389 به دلیل پیشبینی آن در آییننامه جدید، نشاندهنده نظر مرجع تصویب بر حفظ حکم مذکور است و در نهایت، تشخیص این موارد در صلاحیت ریاست قوه قضاییه قرار دارد.
تاریخ نظریه: 1131/10/12
شماره نظریه: 7/1403/322
شماره پرونده: 1403-1/10-322ع
به موجب بند 2 ماده 2 آییننامه تعیین گروههای شغلی و ضوابط مربوط به ارتقاء گروه و تغییر مقام قضات مصوب 1398/02/19 رئیس محترم وقت قوه قضاییه سنوات قضایی و میزان تاثیر اشتغال در سمتهای قضایی قبلی جهت ارتقاء به گروه یا سمت بالاتر و همچنین سنوات غیر قضایی مطابق دستورالعمل مصوب رئیس قوه قضاییه محاسبه خواهد شد؛ از آنجا که این دستورالعمل تاکنون صادر نشده است، این موضوع سبب بروز چالش و اختلافات متعدد و طرح شکایت علیه دستگاه قضایی شده است. بنا به مراتب پیشگفته و در راستای اتخاذ تدابیر مناسب پیرامون موضوع، خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید:
1- با عنایت به اینکه آییننامه صدرالذکر از تاریخ 1389/01/01 تا تاریخ 1393/07/01 حاکمیت داشته است، آیا در حال حاضر میتوان دستورالعمل موضوع بند 2 ماده 2 این آییننامه را صادر کرد؟
2- آیا الغاء جز «د»
بند یک ماده 2 آییننامه تعیین گروههای شغلی و ضوابط مربوط به ارتقا گروه و تغییر مقام قضات مصوب 1389/02/19، از زمان تصویب از سوی مرجع وضع آن امری متصور و امکانپذیر است؟
1- به موجب بند 2 ماده 2 آییننامه تعیین گروههای شغلی و ضوابط مربوط به ارتقاء گروه و تغییر مقام قضات مصوب 1389/02/19، ضوابط مربوط به سنوات قضایی و غیر قضایی و میزان تاثیر آن در سمتهای قضایی، مطابق دستورالعمل مصوب ریاست محترم قوه قضاییه خواهد بود؛ اما تاکنون این دستورالعمل صادر و ابلاغ نشده است؛ اما در تبصرههای ماده 2 و ماده 6 و تبصرههای آن از آییننامه تعیین گروههای شغلی و ضوابط مربوط به ارتقاء گروه و تغییر مقام قضات مصوب 1393/06/05 ریاست محترم قوه قضاییه با اصلاحات بعدی ضوابط مربوط به نحوه احتساب سنوات قضایی و غیر قضایی و میزان تاثیر آن در سمتهای قضایی پیشبینی شده است؛ بنابراین به نظر میرسد ضرورتی به تدوین و صدور دستورالعمل یادشده نباشد و چنانچه ریاست محترم قوه قضاییه، ضوابط و شرایط دیگری ب. غ. از آنچه در مواد یادشده از آییننامه مصوب 1393 مد نظر داشته باشد، این امر با اصلاح آییننامه اخیر امکانپذیر است.
2- از آنجا که مفاد جزء «د»
بند یک ماده 2 آییننامه مصوب 1389/02/19 با توسعه مدت کارآموزی ضمن تحصیل، در بند «و» ماده 2 آییننامه مصوب 1393/06/05 پیشبینی شده است، به نظر میرسد مرجع محترم تصویب این آییننامه بر ابقای حکم این بند نظر داشتهاند و چنانچه حذف آن مد نظر بود، در آییننامه اخیر تکرار و توسعه نمییافت. در هر صورت ب. ت. ب. اینکه تشخیص موارد مذکور در استعلام در صلاحیت و اختیارات ریاست محترم قوه قضاییه است، شایسته است جهت رفع هرگونه ابهام مراتب از حوزه ریاست قوه قضاییه استعلام شود.