پرسش: آیا دعوای الزام به تعویض پلاک خودرو، دعوایی مالی محسوب میشود یا غیرمالی؟
پاسخ: با توجه به اینکه نتیجه مستقیم این دعوا تغییر مالکیت خودرو است، این دعوا در زمره دعاوی مالی قرار میگیرد.
به زبانِ ساده
متن، اختلافنظر درباره مالی یا غیرمالی بودن دعوای الزام به تعویض پلاک خودرو را شرح میدهد. در استعلام گفته شده که الزام به فک پلاک و الزام به تعویض پلاک دو خواسته متفاوتاند؛ اما متن ارائهشده پیش از درج پاسخ اداره کل حقوقی پایان یافته است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده در متن معرفی نشده است و استعلام درباره مالی یا غیرمالی بودن دعوای الزام به تعویض پلاک خودرو است.
چگونه: استعلام، نظرهای مشورتی پیشین و دیدگاه مخالف درباره اثر تعویض پلاک بر مالکیت را بیان میکند؛ سپس متن پیش از پاسخ اداره کل حقوقی قطع شده است.
چرا مهم است: این موضوع برای طرفین دعوای تعویض پلاک و وکلای آنان در تعیین هزینه دادرسی اهمیت دارد، اما نتیجه این نظر از متن موجود معلوم نیست.
قوانینِ مرتبط: نامطمئن؛ در متن ارائهشده ماده یا قانون مشخصی ذکر نشده است.
مفاهیمِ حقوقی: دعوای مالی، دعوای غیرمالی، الزام به تعویض پلاک، الزام به فک پلاک، مالکیت خودرو، هزینه دادرسی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
دعوای الزام به تعویض پلاک خودرو مالی است یا غیرمالی؟
متن ارائهشده پاسخ اداره کل حقوقی را دربر ندارد و نتیجه را نمیتوان از همین متن مشخص کرد.
آیا نظرهای مشورتی پیشین درباره الزام به فک پلاک، پاسخِ الزام به تعویض پلاک را هم روشن میکنند؟
متن استعلام میان این دو دعوا تفاوت میگذارد، اما پاسخ نهایی اداره کل حقوقی در متن موجود نیست.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
نظر به اينكه در خصوص مالي يا غير مالي بودن دعواي الزام به تعويض پلاك خودرو اختلاف نظر است؛ به نحوي كه، برخي به استناد نظريات مشورتي شمارههاي 7/1401/273 مورخ 1401/3/21 و 7/99/1358 مورخ 1399/9/29 و 7/1401/1294 مورخ 1401/12/9 آن اداره كل، اين دعوا را غير مالي ميدانند و بعضي ديگر معتقدند تميز دعواي مالي از غير مالي با بررسي آثار و نتايج حاصل از آن صورت ميپذيرد و در عرف حاضر، پلاك خودرو دليل و نشانه مالكيت خودرو است؛ همچنانكه دادگاهها براي استعلام مالكيت خودرو، در خصوص مالك پلاك استعلام ميكنند؛ در نتيجه، اثر مستقيم تعويض پلاك، تعويض و تغيير مالكيت خودروي مورد اختلاف خواهد بود و دعاوي منتهي به تغيير مالكيت از اجلي موارد دعواي مالي است؛ همچنانكه دعاوي الزام به تنظيم سند رسمي در اموال غير منقول نيز به سبب تغيير مالكيت، در زمره دعاوي مالي دانسته شده است؛ به عبارت ديگر، بين اموال غير منقول و وسيله نقليه، در دعاوي كه نتيجه مستقيم آن تغيير مالكيت است، تفاوتي وجود ندارد و نظريههاي مشورتي مورد استناد نيز در خصوص «الزام به فك پلاك» صادر شده است و نه «الزام به تعويض پلاك»، كه متفاوت از يكديگر است؛ خواسته فك پلاك توسط فروشنده و به منظور دريافت پلاك خودرو صورت ميگيرد و دعواي الزام به تعويض پلاك توسط خريدار و به منظور تغيير رسمي مالكيت مطرح ميشود؛ بر اين اساس، دعواي الزام به تعويض پلاك خودرو، دعوايي مالي است. بنا به مراتب پيشگفته، خواهشمند است در خصوص مالي يا غير مالي بودن دعواي الزام به تعويض پلاك خودرو اعلام نظر فرماييد.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
تميز دعاوي مالي و غير مالي از يكديگر ميتواند با بررسي آثار و نتايج حاصله از آن صورت پذيرد. چنانچه نتيجه حاصله از دعوا آثار مستقيم مالي داشته باشد، دعواي مطروحه مالي و در غير اين صورت، غير مالي است؛ بر اين اساس، دعواي الزام به تعويض پلاك نصب شده بر روي خودرو دعواي غير مالي است؛ زيرا اين دعوا يكي از آثار انتقال مالكيت است و مفروض آن است پيش از دعواي الزام به تعويض پلاك، خودرو به خواهان منتقل شده است و تغيير مالكيت خودرو با تعويض پلاك آن به نحو مطرح شده در استعلام، قابل مناقشه است.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/925 مورخ 1404/02/05
موضوع استعلام در خصوص مالی یا غیر مالی بودن دعوای الزام به تعویض پلاک خودرو است. برخی معتقدند این دعوا غیر مالی است و به نظریات مشورتی شمارههای 7/1401/273، 1358/99/07 و 7/1401/1294 استناد میکنند، در حالی که برخی دیگر بر این باورند که اثر مستقیم تعویض پلاک، تغییر مالکیت خودرو است و در نتیجه، این دعوا مالی محسوب میشود. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که تشخیص مالی یا غیر مالی بودن دعاوی باید بر اساس آثار و نتایج آنها صورت گیرد و در صورتی که نتیجه دعوا آثار مستقیم مالی داشته باشد، دعوا مالی است. با این حال، دعوای الزام به تعویض پلاک خودرو غیر مالی تلقی میشود زیرا این دعوا یکی از آثار انتقال مالکیت است و فرض بر این است که پیش از آن، مالکیت خودرو به خواهان منتقل شده است و تغییر مالکیت با تعویض پلاک قابل مناقشه نیست.
تاریخ نظریه: 1404/02/05
شماره نظریه: 7/1403/925
شماره پرونده: 1403-127-925ح
ن. ب. ا. در خصوص مالی یا غیر مالی بودن دعوای الزام به تعویض پلاک خودرو اختلاف نظر است؛ به نحوی که، برخی به استناد نظریات مشورتی شمارههای 7/1401/273 مورخ 1401/03/21 و 1358/99/07 مورخ 1399/09/29 و 7/1401/1294 مورخ 1401/12/09 آن اداره کل، این دعوا را غیر مالی میدانند و بعضی دیگر معتقدند تمیز دعوای مالی از غیر مالی با بررسی آثار و نتایج حاصل از آن صورت میپذیرد و در عرف حاضر، پلاک خودرو دلیل و نشانه مالکیت خودرو است؛ همچنانکه دادگاهها برای استعلام مالکیت خودرو، در خصوص مالک پلاک استعلام میکنند؛ در نتیجه، اثر مستقیم تعویض پلاک، تعویض و تغییر مالکیت خودروی مورد اختلاف خواهد بود و دعاوی منتهی به تغییر مالکیت از اجلی موارد دعوای مالی است؛ همچنانکه دعاوی الزام به تنظیم سند رسمی در اموال غیر منقول نیز به سبب تغییر مالکیت، در زمره دعاوی مالی دانسته شده است؛ به عبارت دیگر، بین اموال غیر منقول و وسیله نقلیه، در دعاوی که نتیجه مستقیم آن تغییر مالکیت است، تفاوتی وجود ندارد و نظریههای مشورتی مورد استناد نیز در خصوص «الزام به فک پلاک» صادر شده است و نه «الزام به تعویض پلاک»، که متفاوت از یکدیگر است؛ خواسته فک پلاک توسط فروشنده و به منظور دریافت پلاک خودرو صورت میگیرد و دعوای الزام به تعویض پلاک توسط خریدار و به منظور تغییر رسمی مالکیت مطرح میشود؛ بر این اساس، دعوای الزام به تعویض پلاک خودرو، دعوایی مالی است. بنا به مراتب پیشگفته، خواهشمند است در خصوص مالی یا غیر مالی بودن دعوای الزام به تعویض پلاک خودرو اعلام نظر فرمایید.