Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/3833 مورخ 1382/05/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #قصاص #مجازات #قتل #قتل_عمدی #ولی_قهری #دیه #مطالبه #جد_پدری #جنون #مجنون #حد #ازدواج #مقتول #قضاییه #عاقل #عقل #تصمیم

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: منظور از عاقل، بالغ و رشد در ماده ۲۲۷ قانون مجازات اسلامی چیست و تکلیف شکایت دختران ۱۲ و ۱۴ ساله برای قصاص پدرشان چیست؟

پاسخ: عقل به معنای عقل متعارف و رشد در امور غیرمالی به معنای توانایی تصمیم‌گیری است؛ شکایت دختران مذکور مسموع است و گذشت ولی قهری تنها نسبت به سهم خودش معتبر است.

به زبانِ ساده

پرسش این بود که دو دختر ۱۲ و ۱۴ ساله می‌توانند برای قتل عمدی پدرشان قصاص بخواهند یا نه، با اینکه پدربزرگشان گذشت کرده است. نظر می‌گوید اگر دختران بالغ باشند و توان تصمیم‌گیری در امور غیرمالی را داشته باشند، شکایتشان پذیرفته می‌شود و گذشت پدربزرگ نسبت به سهم آنان اثر ندارد. اما مطالبه دیه یا گذشت از قصاص، چون جنبه مالی دارد، به رشد معاملاتی نیاز دارد.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در پاسخ به استعلام است؛ دختران مقتول، پدرِ مقتول (پدربزرگ دختران) و مقتول در متن مطرح‌اند.

چگونه: اداره کل حقوقی شرط عقل و بلوغ برای اقامه دعوای قتل عمدی را تفسیر کرده و سپس اثر گذشت پدربزرگ و شرط رشد در مطالبه دیه را توضیح داده است.

چرا مهم است: این نظر برای ولیّ قهری، ورثه و وکلایی که با درخواست قصاص یا مطالبه دیه از سوی اشخاص نابالغ یا کم‌سن روبه‌رو هستند کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰، ماده ۲۲۷.

مفاهیمِ حقوقی: قتل عمدی، قصاص، گذشت، ولی قهری، بلوغ، عقل متعارف، رشد معاملاتی، دیه

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

منظور از «عاقل» در ماده ۲۲۷ قانون مجازات اسلامی چیست؟

منظور کسی است که دچار جنون نیست و عقل متعارف دارد؛ کمال عقل مراد نیست.

آیا دختران ۱۲ و ۱۴ ساله می‌توانند بابت قتل پدرشان تقاضای قصاص کنند؟

اگر شرعاً بالغ باشند و بتوانند در امور غیرمالی خود تصمیم بگیرند، شکایتشان مسموع است.

آیا گذشت پدربزرگ از قصاص برای نوه‌های بالغی که خواستار قصاص‌اند مؤثر است؟

خیر؛ گذشت او فقط نسبت به سهم خودش معتبر است.

برای گذشت از قصاص و مطالبه دیه، رشد لازم است؟

بله؛ متن رشد معاملاتی را لازم می‌داند و می‌گوید این رشد با رسیدن به ۱۸ سال تمام احراز می‌شود و پیش از آن باید در دادگاه ثابت شود.

کلیدواژه‌ها: قصاص، رشد، عقل، ولی قهری، دعوای قتل، بلوغ

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

سؤال: منظور از عاقل و بالغ و رشد در ماده 227 قانون مجازات اسلامي چيست؟ در فرضي كه دختران 12 و 14 ساله بابت قتل پدرشان تقاضاي قصاص كرده اند و جد پدري آنها گذشت كرده است تكليف چيست؟ نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه طبق ماده 227 قانون مجازات اسلامي(*) مصوب 1370، از جمله شرايط اقامه دعوي قتل عمدي اين است كه «مدعي بايد حين اقامه دعوي، عاقل و بالغ باشد» در اين قسمت از ماده قانوني مزبور، مراد از عقل، عدم جنون و عاقل در مقابل مجنون است و به بيان ديگر مقصود كمال عقل نيست بلكه عقل متعارفي است كه شخص را از ديوانه متمايز مي نمايد و لذا از كسي كه شرعاً بالغ شده و به آن حد رشد رسيده است كه در امور غير مالي خود ـ از قبيل ازدواج ـ مي تواند اتخاذ تصميم نمايد، شكايت قتل مستلزم قصاص پذيرفته مي شود. بنابراين، در مورد استعلام كه دختران 12 تا 14 ساله مقتول بابت قتل عمدي پدرشان شكايت كرده و خواستار قصاص شده اند، شكايتشان مسموع است و گذشت ولي قهري (پدر بزرگ) ايشان از قصاص فقط نسبت به سهم خودش معتبر است و در مورد نوادگانش كه بالغه و خواستار قصاص هستند، گذشت وي مؤثر نيست و اما در ادامه ماده 227 قانون مجازات اسلامي كه ذكر شده است «چنانچه دعوي مستلزم امر مالي گردد، رشد نيز شرط است»، منظور مقنن، رشد معاملاتي است و لذا چنانچه دختران موصوف از قصاص گذشت و ديه مطالبه كنند، چون مطالبه ديه جنبه مالي هم دارد مستلزم رشد معاملاتي است كه اين رشد با رسيدن به 18 سال تمام احراز مي شود و قبل از آن سن بايد در محكمه ثابت شود و الا تصميم ولي قهري معتبر خواهد بود. * ـ ماده 227 قانون مجازات اسلامي مصوب 1370: مدعي بايد حين اقامه دعوي عاقل و بالغ باشد و چنانچه دعوي مستلزم امر مالي گردد رشد نيز شرط است امّانسبت به مدعي عليه هيچ يك از موارد مذكور شرط نمي باشد.

موارد مرتبط 11

آرای مرتبط 2

نظریات مشورتی 5

نشست‌های قضایی 1

مواد مرتبط 1

دکترین 2

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین