نظر مشورتی 7/6328 مورخ 1388/10/13 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سؤال: آيا تكرار جرايم مواد مخدر مشمول ماده 48 و 48(*) مكرر قانون مجازات اسلامي است يا مقررات خاص دارد ؟ نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه اولاً- در فرض استعلام فردي در سابقه اول براي نگهداري 40 گرم هروئين به محكوميت حبس دچار و پس از اجراي آن و آزادي، مجدداً مرتكب جرم نگهداري 22 گرم هروئين مي شود. چون محكوميت قبلي اجرا ومختومه شده است وجرم جديد نگهداري 22 گرم هروئين با بند 5 ماده 8(*) قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر والحاق موادي به آن مصوب 17/8/1376 مجمع تشخيص مصلحت نظام منطبق است و طبق ماده 9 همان قانون(*) تصريح شده مجازات هاي مرتكبين جرايم مذكور در بندهاي 1تا 5 ماده 8 براي بار دوم يك برابر و نيم مذكوردرهر بند خواهد بود بنابراين در فرض استعلام بايد يك برابر ونيم بند 5 ماده 8 بعنوان مجازات تعيين شود. ثانياً ـ چون در ماده 9 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر والحاق موادي به آن مصوب 17/8/1376 مجمع تشخيص مصلحت نظام تصريح شده مجازات هاي مرتكبين جرايم مذكور در بندهاي 1تا5 ماده 8 براي بار دوم يك برابر و نيم مذكور در هر بند است در فرض استعلام كه متهم سابقه دار مي باشد نمي توان مجازات بار اول را در مورد او اعمال نمود ولي ب. ت. ب. اينكه مجازات هاي مصوبه مجمع تشخيص مصلحت نظام تعزيري است، در صورت وجود واحراز جهات مخففه به استناد ماده 38 قانون مذكور دادگاه مي تواند متهم را به مجازات كمتر از حداقل مقرر در قانون محكوم نمايد مگر اينكه صريحاً در قانون منع شده باشد*. * ـ توضيح مؤلفان ـ اين نظريه و مقررات مندرج در آن مربوط به قبل از اصلاحات والحاقات 9/5/1389 مصوبه مجمع تشخيص مصلحت نظام در قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادي به آن است) * ـ ماده 48 مكرر (الحاقي 17/2/1387) قانون مجازات اسلامي: كساني كه به دليل ارتكاب جرم عمدي حداقل دو بار سابقه محكوميت موثر داشته باشند در صورت ارتكاب جرم عمدي ديگر، دادگاه رسيدگي كننده ضمن صدو ر حكم مي تواند به تناسب سوابق و خصوصيات رو حي و اخلاقي و شخصيت محكومان و علل و قوع جرم، آنان را براي مدتي كه از دو سال متجاو ز نباشد به اجراء يك يا چند دستور از دستورات موضوع ماده (29) اين قانون ملزم نمايد. تبصره 1 (الحاقي 17/2/1387) ـ دادگاه مي تواند اجراء دستورات مورد حكم را حسب مورد به سازمان بهزيستي يا سازمان زندان ها و اقدامات تأميني و تربيتي و يا نيرو ي انتظامي محول نمايد. تبصره 2 (الحاقي 17/2/1387) ـ در صورتي كه محكوم عليه بدو ن عذر موجه از اجراء دستور دادگاه تخلف نمايد در نوبت او ل تا شش ماه به مدت اجراء دستور افزو ده خواهد شد و در صورت تكرار تخلف، باقيمانده مدت به حبس تبديل مي شود. تبصره 3 (الحاقي 17/2/1387) ـ دستور دادگاه از حيث قابليت اعتراض تابع حكم اصلي است. * ـ ماده 8 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادي به آن مصوب 1376با اصلاحات و الحاقات بعدي: هركس هرو يين، مرفين، كوكايين، و ديگر مشتقات شيميايي مرفين و كوكايين و يا ليزرژيك اسيد دي اتيل آميد (ال.اس.دي)، متيلن دي اكسي مت آمفتامين (ام.دي.ام.آ يا اكستاسي)، گاما هيدروكسي بوتيريك اسيد (جي.اچ.بي)، فلونيترازپام، آمفتامين، مت آمفتامين (شيشه) و يا ديگر موادمخدر يا روان گردان هاي صنعتي غيردارويي كه فهرست آن ها به تصويب مجلس شوراي اسلامي مي رسد را و ارد كشور كند يا مبادرت به ساخت، توليد، توزيع، صدو ر، ارسال، خريد و فرو ش نمايد و يا در معرض فرو ش قرار دهد و يا نگهداري، مخفي يا حمل كند با رعايت تناسب و ب. ت. ب. ميزان مواد به شرح زير مجازات خواهد شد: 1ـ تا پنج سانتي گرم، از پانصدهزار ريال تا يك ميليون ريال جريمه نقدي و بيست تا پنجاه شلاق. 2 ـ بيش از پنج سانتي گرم تا يك گرم، از دو ميليون تا شش ميليون ريال جريمه نقدي و سي تا هفتاد ضربه شلاق. 3 ـ بيش از يك گرم تا چهارگرم، از هشت ميليون تا بيست ميليون ريال جريمه نقدي و دو تا پنج سال حبس و سي تا هفتاد ضربه شلاق. 4 ـ بيش از چهار گرم تا پانزده گرم، از بيست ميليون تا چهل ميليون ريال جريمه نقدي و پنج تا هشت سال حبس و سي تا هفتاد و چهار ضربه شلاق. 5 ـ بيش از پانزده گرم تا سي گرم، از چهل ميليون تا شصت ميليون ريال جريمه نقدي و ده تا پانزده سال حبس و سي تا هفتاد و چهار ضربه شلاق. 6 (اصلاحي 9/5/1389) ـ بيش از سي گرم، اعدام و مصادره اموال ناشي از همان جرم. تبصره 1 (اصلاحي 9/5/1389)ـ هرگاه محرز شود مرتكب جرم موضوع بند ( 6) اين ماده براي بار او ل مرتكب اين جرم شده و موفق به توزيع يا فرو ش آن هم نشده در صورتي كه ميزان مواد بيش از يكصد گرم نباشد با جمع شرو ط مذكور يا عدم اِحراز قصد توزيع يا فرو ش در داخل كشور ب. ت. ب. كيفيت و مسير حمل، دادگاه به حبس ابد و مصادره اموال ناشي از همان جرم، حكم خواهد داد. تبصره 2 ـ در كليه موارد فوق چنانچه متهم از كاركنان دو لت يا شركت هاي دو لتي و شركت ها و يا مؤسسات و ابسته به دو لت باشد، علاو ه بر مجازات هاي مذكور در اين ماده به انفصال دائم از خدمات دو لتي نيز محكوم خواهد شد. * ـ ماده 9 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادي به آن مصوب 1376با اصلاحات و الحاقات بعدي: مجازات هاي مرتكبين جرايم مذكور در بندهاي 1 تا 5 ماده 8 براي بار دو م يك برابر و نيم مجازات مذكور در هر بند و براي بار سوم دو برابر ميزان مقرر در هر بند خواهد بود. مجازات شلاق براي بار دو م به بعد، حداكثر هفتاد و چهار ضربه مي باشد. چنانچه در مرتبه چهارم مجموع موادمخدر در اثر تكرار به سي گرم برسد مرتكب در حكم مُفسِد في الارض است و به مجازات اعدام محكوم مي شود. حكم اعدام در صورت مصلحت در محل زندگي محكوم و در ملاءعام اجرا خواهد شد. چنانچه مجموع موادمخدر در مرتبه چهارم در اثر تكرار به سي گرم نرسد مرتكب به چهل تا شصت ميليون ريال جريمه نقدي ده تا پانزده سال حبس و سي تا هفتاد و چهار ضربه شلاق محكوم مي شود. * ـ توضيح مؤلفان ـ اين نظريه و مقررات مندرج در آن مربوط به قبل از اصلاحات و الحاقات 9/5/1389 مصوبه مجمع تشخيص مصلحت نظام در قانون اصلاح قانون مباررزه با موادمخدر و الحاقي مواد به آن است.