نظر مشورتی 7/7890 مورخ 1388/12/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص تعارض ماده 742 قانون مجازات اسلامی و قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت می کنند. با اصلاحات

سؤال: آيا ماده 742 (الحاقي به قانون مجازات اسلامي) ناسخ مقررات قانون نحوه مجازات اشخاصي كه در امور سمعي و بصري فعاليت غيرمجاز مي نمايند مي باشد؟ نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه <a class="artref" href="/ماده/ماده-14-dav_a_31954">ماده14 قانون جرايم رايانه اي</a> (ماده 742 الحاقي به قانون مجازات اسلامي) (*) ناسخ مقررات قانون نحوه مجازات اشخاصي كه در امور سمعي و بصري فعاليت غيرمجاز مي نمايند، نيست و هريك از اين قوانين موضوع و اركان جرايم متفاوتي را دربرمي گيرد، با اين توضيح كه نگهداري نوارها و ديسكت ها و لوح هاي فشرده مستهجن و مبتذل، مشمول قانون مجازات اشخاصي كه در امور سمعي و بصري فعاليت هاي غيرمجاز مي نمايند، است و طبق تبصره2 بند ب ماده3 اين قانون(*) مجازات مرتكب تعيين مي شود و چون دراين تبصره ذكري از تصوير رايانه اي يا تلفن همراه نشده و از طرفي رايانه و تلفن هاي همراه اصطلاحاً از نقطه نظر فني عنوان نوار و ديسكت و لوح فشرده را ندارند لذا وجود تصاوير مستهجن و مبتذل در رايانه و يا تلفن همراه جرم محسوب نمي شود ولي ذخيره و نگهداري محتويات مستهجن به وسيله سامانه هاي رايانه اي يا مخابراتي يا حامل هاي داده چنانچه به قصد تجارت يا افساد باشد مشمول <a class="artref" href="/ماده/ماده-14-dav_a_31954">ماده14 قانون جرايم رايانه اي</a> (ماده 742 الحاقي به قانون مجازات اسلامي) است، به طور كلي در جرايم مندرج در قانون جرايم رايانه اي اعم از توزيع، معامله، انتشار يا ذخيره و نگهداري به قصد تجارت يا افساد، استفاده از سامانه هاي رايانه اي يا مخابراتي يا حامل هاي داده، ملاك تحقق جرم است. ولي چنانچه توليد، توزيع، تكثير آثار و محتويات مبتذل و مستهجن توسط نوار، ديسكت و لوح هاي فشرده باشد، موضوع مشمول قانون مجازات اشخاصي كه در امور سمعي وبصري فعاليت غيرمجاز مي نمايند، است. *ـ ماده 742 (الحاقي 5/3/1388) به قانون مجازات اسلامي: هركس به و سيله سامانه هاي رايانه اي يا مخابراتي يا حامل هاي داده محتويات مستهجن را منتشر، توزيع يا معامله كند يا به قصد تجارت يا افساد توليد يا ذخيره يا نگهداري كند، به حبس از نود و يك رو ز تا دو سال يا جزاي نقدي از پنج ميليون (000/000/5) ريال تا چهل ميليون (000/000/40) ريال يا هر دو مجازات محكوم خواهد شد. تبصره 1ـ ارتكاب اعمال فوق درخصوص محتويات مبتذل موجب محكوميت به حداقل يكي از مجازات هاي فوق مي شود. محتويات و آثار مبتذل به آثاري اطلاق مي گردد كه داراي صحنه ها و صور قبيحه باشد. تبصره 2ـ هرگاه محتويات مستهجن به كمتر از ده نفر ارسال شود، مرتكب به يك ميليون (000/000/1) ريال تا پنج ميليون (000/000/5) ريال جزاي نقدي محكوم خواهد شد. تبصره 3ـ چنانچه مرتكب اعمال مذكور در اين ماده را حرفه خود قرار داده باشد يا به طور سازمان يافته مرتكب شود چنانچه مفسد في الارض شناخته نشود، به حداكثر هر دو مجازات مقرر در اين ماده محكوم خواهد شد. تبصره 4ـ محتويات مستهجن به تصوير، صوت يا متن و اقعي يا غيرو اقعي يا متني اطلاق مي شود كه بيانگر برهنگي كامل زن يا مرد يا اندام تناسلي يا آميزش يا عمل جنسي انسان است. *ـ تبصره 2 بند ب ماده 3قانون نحوه مجازات اشخاصي كه در امور سمعي و بصري فعاليت هاي غيرمجاز مي نمايند مصوب 16/10/1386: دارندگان نوارها و ديسكت ها و لوح هاي فشرده مستهجن و مبتذل موضوع اين قانون به جزاي نقدي از پانصدهزار (000/500) ريال تا پنج ميليون (000/000/5)ريال و نيز ضبط تجهيزات محكوم مي شوند و نوارها و ديسكت ها و لوح هاي فشرده مكشوفه امحاء مي گردد.